ସୋଯମାଯାତି ଭଗଵାଂସ୍ତ୍ର୍ଯଂବକଃ ଶଶିଭୂଷଣଃ
ସେଇ ତିନି ଆଖିଅଳି ଭଗବାନ୍, ଚନ୍ଦ୍ରମା ଶୋଭିତ ମସ୍ତକରେ, ଏବେ ଆସୁଛନ୍ତି।
ଧିଗ୍ଧିକ୍ପଦଂ ତୁ ଦେଵାନାଂ ପରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଽତ୍ର ଶଂକରମ୍
ଦେବତାମାନଙ୍କର ସ୍ଥାନକୁ ଅପମାନ କର, କାରଣ ଏଠାରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଦେଖାଯାଉଛି।
ଦେଵତ୍ଵାଦଶୁଭଂ କିଂଚିଦ୍ଦେଵଲୋକେ ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ଦେବତା ହେବା ଦ୍ୱାରା ଦେବଲୋକରେ କୌଣସି ଅଶୁଭ ନାହିଁ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ହୃଷୀକେଶଃ ସଂପ୍ରହୃଷ୍ଟତନୂରୁହଃ 4.1.31.
ଏଭଳି କହି, ହୃଷୀକେଶଙ୍କ ଶରୀର ଆନନ୍ଦରେ କମ୍ପିତ ହେଲା।
କିମିଦଂ ଦେଵଦେଵେନ ସର୍ଵଜ୍ଞେନ ତ୍ଵଯା ଵିଭୋ
ହେ ଦେବଦେବ, ସର୍ବଜ୍ଞ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଆପଣ କଣ କରିଛନ୍ତି?
କ୍ରୀଡେଯଂ ତଵ ଦେଵେଶ ତ୍ରିଲୋଚନ ମହାମତେ
ହେ ଦେବେଶ, ତ୍ରିନୟନ, ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ୍, ଏହି ଲୀଳା ଆପଣଙ୍କର।
କିମର୍ଥଂ ଭଗଵତ୍ର୍ଛଂଭୋ ଭିକ୍ଷାଂ ଚରସି ଶକ୍ତିପ
ହେ ଭଗବାନ୍ ଶମ୍ଭୁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, କିଏ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆପଣ ଭିକ୍ଷା ମାଗୁଛନ୍ତି?
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତତଃ ଶଂଭୁର୍ଵିଷ୍ଣୁମେତଦୁଦାହରତ୍
ଏଭଳି କଥା ଶୁଣି, ଶମ୍ଭୁ ଏହି କଥା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ କହିଲେ।
ତଦଘପ୍ରତିଘଂ ଵିଷ୍ଣୋ ଚରାମ୍ଯେତଦ୍ଵ୍ରତଂ ଶୁଭମ୍
ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ପାପ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ମୁଁ ଏହି ଶୁଭ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରୁଛି।
ସ୍ମିତ୍ଵା କିଂଚିନ୍ନତଶିରାଃ ପୁନରେଵଂ ଵ୍ଯଜିଜ୍ଞପତ୍
ସେ ହଲକା ହସି, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ପୁଣିଥରେ ଏଭଳି କହିଲେ।
ମାଯଯା ମାଂ ମହାଦେଵ ନଚ୍ଛାଦଯିତୁମର୍ହସି
ହେ ମହାଦେବ, ଆପଣ ମୋତେ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଲୁଚାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
କଲ୍ପେ କଲ୍ପେ ସୃଜାମୀଶ ତ୍ଵନ୍ନିଯୋଗବଲାଦ୍ଵିଭୋ
ପ୍ରତ୍ୟେକ କଳ୍ପରେ, ହେ ଈଶ୍ୱର, ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାର ଶକ୍ତିରେ ମୁଁ ସୃଷ୍ଟି କରେ।
ମଦାଦ୍ଯୋ ମହାଦେଵ ମାଯଯା ତଵ ମୋହିତାଃ
ଆରମ୍ଭରୁ, ହେ ମହାଦେବ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ମାୟାରେ ମୋହିତ।
ସଂହାରକାଲେ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ସଦେଵାନଖିଲାନ୍ମୁନୀନ୍ 4.1.31.
ସଂହାର ସମୟ ଆସିଲେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ସହିତ।
ତଦା କ୍ଵ ତେ ମହାଦେଵ ପାପ ବ୍ରହ୍ମଵଧାଦିକମ୍
ତେବେ, ହେ ମହାଦେବ, ବ୍ରହ୍ମ ହତ୍ୟା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାପ କେଉଁଠି ରହିଯାଏ?
ଅତୀତବ୍ରହ୍ମଣାମସ୍ଥ୍ନାଂ ସ୍ରକ୍କଂଠେ ତଵ ଭାସତେ
ପୂର୍ବ ଯୁଗର ବ୍ରହ୍ମାମାନଙ୍କର ଅସ୍ଥିର ମାଳା ଆପଣଙ୍କ କଣ୍ଠରେ ଦୀପ୍ତିମାନ।
କୃତ୍ଵାପି ସୁମହତ୍ପାପଂ ତ୍ଵାଂ ଯଃ ସ୍ମରତି ଭାଵତଃ
ଯେଉଁଠି ମନେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ପାପ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଭକ୍ତି ସହିତ ତୁମକୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି—
ଯଥା ତମୋ ନ ତିଷ୍ଠେତ ସଂନିଧାଵଂଶୁମାଲିନଃ
ଯେପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୂର୍ଯ୍ୟର ସାମ୍ନାରେ ଅନ୍ଧକାର ରହିପାରେ ନାହିଁ—
ଯଶ୍ଚିଂତଯତି ପୁଣ୍ଯାତ୍ମା ତଵ ପାଦାଂବୁଜଦ୍ଵଯମ୍
ଯିଏ ନିର୍ମଳ ହୃଦୟରେ ତୁମର ଦୁଇଟି ପଦପଦ୍ମକୁ ଚିନ୍ତା କରେ—
ତଵ ନାମାନୁରକ୍ତା ଵାଗ୍ଯସ୍ଯ ପୁଂସୋ ଜଗତ୍ପତେ
କିମ୍ବା ଯାହାର କଥା ଏହି ସଂସାରର ନାଥ, ସଦା ତୁମର ନାମରେ ଲଗିଥାଏ—
ରଜସା ତମସା ଵିଵର୍ଧିତଂ କ୍ଵ ନୁ ପାପଂ ପରିତାପଦାଯକମ୍
ତେବେ ରାଗ ଓ ଅଜ୍ଞାନରେ ବଢ଼ିଥିବା ଯେଉଁ ପାପ ଦୁଃଖ ଦେଇଥାଏ, ସେ କେଉଁଠି ରହିପାରିବ?
ଯଦି ଜାତୁଚିଦଂଧକଦ୍ଵିଷସ୍ତଵନାମୌଷ୍ଠପୁଟାଦ୍ଵିନିଃସୃତମ୍
ଯଦି କେବେ ତୁମ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ତୁମର ନାମ ମୁହଁରୁ ବାହାରିଯାଏ—
ପରମାତ୍ମନ୍ପରଂଧାମ ସ୍ଵେଚ୍ଛା ଵିଧୃତ ଵିଗ୍ରହ
ହେ ପରମାତ୍ମା, ହେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧାମ, ତୁମେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଦେହ ଧାରଣ କରିଛ—
ଅଦ୍ଯ ଧନ୍ଯୋସ୍ମି ଦେଵେଶ ଯଂ ନ ପଶ୍ଯତି ଯୋଗିନଃ 4.1.31.
ଆଜି ମୁଁ ଧନ୍ୟ, ହେ ଦେବତାଙ୍କ ନାଥ, ଯାହାକୁ ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଅଵିଯୋଗୋଽସ୍ତୁ ମେ ଦେଵ ତ୍ଵଦଂଘ୍ରିଯୁଗଲେନ ଵୈ 4.1.31.
ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୋତେ ତୁମର ଦୁଇଟି ପାଦଯୁଗଳଠାରୁ କେବେ ବି ଦୂର କରିନହଁ।
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଦି ପାପାନି ଯସ୍ଯା ନାମ୍ନୋପି କୀର୍ତନାତ୍ 4.1.31.
ଯେଉଁଠି କେବଳ ତୁମର ନାମ କୀର୍ତ୍ତନ କରିଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାପ ମଧ୍ୟ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ମହାଶ୍ମଶାନମାସାଦ୍ଯ ଯଦି ଦେଵାଦ୍ଵିପଦ୍ଯତେ 4.1.31.
ଯଦି ମହାଶ୍ମଶାନକୁ ପହଞ୍ଚି ଜଣେ ଦେବତା ରୁ ଅବନତି ପାଇଁ—
ତୀର୍ଥେ କାଲୋଦକେ ସ୍ନାତ୍ଵା କୃତ୍ଵା ତର୍ପଣମତ୍ଵରଃ 4.1.31.
ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ପବିତ୍ର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି, ବିଳମ୍ବ ନକରି ତର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ—
ସ୍କଂଦ ଉଵାଚ ପୁନର୍ଵିଶେଷଂ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ସଦାଚାରସ୍ଯ କୁଂଭଜ
ସ୍କନ୍ଦ କହିଲେ: ମୁଁ ପୁଣିଥରେ ନୀତିଶିଳ୍ପ ଲୋକଙ୍କ ଆଚରଣ ବିଷୟରେ ବିସ୍ତାରରେ କହିବି, ହେ କୁମ୍ଭପୁତ୍ର।
ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ କ୍ଷତ୍ରିଯା ଵୈଶ୍ଯାସ୍ତ୍ରଯୋ ଵର୍ଣା ଦ୍ଵିଜାଃ ସ୍ମୃତାଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବୈଶ୍ୟ—ଏହି ତିନି ଜାତିକୁ ଦ୍ୱିଜ କୁହାଯାଏ।