ଅନେନ ତପସା ଵତ୍ସ ତ୍ଵଯାଽଽପ୍ଯଂ କିମନେନସା
ବୋଉ, ଏହି ତପସ୍ୟା ତୋତେ କାହିଁକି ଦରକାର?
ଅନେନ ଵଯସା ବାଲ ଖେଲନୀଯଂ ତ୍ଵଯାଽନିଶମ୍
ଏହି ବୟସରେ, ପିଲା, ତୋତେ ସବୁବେଳେ ଖେଳିବାକୁ ଉଚିତ।
ତତଃ କୌମାରମାସାଦ୍ଯ ଵଯୋଽଭିଧ୍ଯାନଶୀଲିନା
ତାପରେ ଯୁବାବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ପଢ଼ାରେ ମନ ଲଗାଇବା ଉଚିତ।
ଵଯୋଥ ଚତୁରଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଯୋଷାସ୍ରକ୍ଚଂଦନାଦିକାନ୍ 4.1.20.
ପରେ, ପ୍ରଉଢ଼ ବୟସରେ ମାଳା ଓ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ ଶୋଭିତ ହେବାକୁ ହୁଏ।
ଉତ୍ପାଦ୍ଯାଥ ବହୂନ୍ପୁତ୍ରାନ୍ଗୁଣିନୋ ଧର୍ମଵତ୍ସଲାନ୍
ସେବେ, ନେଇତିକ ଓ ଧର୍ମପ୍ରିୟ ପୁଅମାନେ ବହୁତ ଜଣ୍ମାଇବା ଉଚିତ।
ଇଦାନୀମେଵ ତପସି ବାଲ୍ଯେ ଵଯସି କଃ ଶ୍ରମଃ
ଏଠି, ପିଲାବେଳେ ଏହି ତପସ୍ୟା କାହିଁକି? ଏହି ଶ୍ରମ କଣ ପାଇଁ?
ଵିପକ୍ଷପରିଭୂତେନ ହୃତମାନେନ କେନଚିତ୍
ଯେତେବେଳେ ଶତ୍ରୁ ଦ୍ୱାରା ଅପମାନ ହୁଏ, ମର୍ଯ୍ୟାଦା ହରାଯାଏ,
ହୃତମାନେନ ତପ୍ତଵ୍ଯଂ ନିଶମ୍ଯେତି ଵଚୋ ଧ୍ରୁଵଃ
ସେତେବେଳେ ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ତପସ୍ୟା କରିବା ଉଚିତ, ଧ୍ରୁବ।
ଜନଯିତ୍ରୀମନାଭାଷ୍ଯ ଭୂତଭୀତିଂ ଵିହାଯ ଚ
ମାଁ ସହ କିଛି କହିନଥିବା, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଭୟ ଛାଡ଼ିଦେଇ,
ସାପି ଭୂତାଵଲୀ ଭୀତିଂବହୁଭୀଷଣଭୂଷଣା
ସେ ଭୂତମାନେ, ଅନେକ ଭୟଙ୍କର ଗହନା ପିନ୍ଧି ଭୟ ଦେଉଥିଲେ,
ପରିତଃ ପରିଵେଷାଭଂ ସୂର୍ଯସ୍ଯୋଚ୍ଚୈଃ ସ୍ଫୁରତ୍ପ୍ରଭମ୍
ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଘେରି, ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତେଜ ଦେଉଥିଲେ,
ଭୂତାଵଲୀ ତମାଲୋକ୍ଯ ସ୍ଫୁରଚ୍ଚକ୍ରସୁଦର୍ଶନମ୍
ସେ ଭୂତମାନେ, ତାଙ୍କୁ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ସହ ଦେଖି,
ଅତୀଵ ନିଷ୍କଂପହୃଦଂ ଗୋଵିଦାର୍ପିତଚେତସମ୍
ତାଙ୍କର ହୃଦୟ କିଛି ମଧ୍ୟ ଅଡ଼ିଗଲା ନାହିଁ, ମନ ଗୋବିନ୍ଦରେ ଲଗିଥିଲା,
ସାପି ପ୍ରତ୍ଯୁତଭୀତାତଂ ଧ୍ରୁଵଂ ଧ୍ରୁଵଵିନିଶ୍ଚଯମ୍ 4.1.20.
ସେ ମଧ୍ୟ, ଧ୍ରୁବଙ୍କ ଅଟୁଟ ସଙ୍କଳ୍ପ ଦେଖି, ଆଉ ଭୟଭୀତ ହେଲେ।
ଗର୍ଜତ୍କାଦଂବିନୀଜାଲଂ ଵ୍ଯୋମ୍ନି ଵୈ ଵ୍ଯାକୁଲଂ ଯଥା
ଆକାଶରେ ଗଜଗଜା ମେଘମାଳା ଯେପରି ଉତ୍ତେଜିତ ହୁଏ,
ଅଥ ଜଂଭାରିଣା ସାର୍ଧଂ ଭୀତାଃ ସର୍ଵେ ଦିଵୌକସଃ
ତାପରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ସହ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ।
ନତ୍ଵା ଵିଜ୍ଞାପଯାମାସୁଃ ପରିଷ୍ଟୁତ୍ଯା ପିତାମହମ୍
ସେମାନେ ଶିର ନମାଇ, ପିତାମହଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଓ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ।
ତପତା ତାପିତାଃ ସର୍ଵେ ତ୍ରିଲୋକୀ ତଲଵାସିନଃ
ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ତିନି ଲୋକର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ।
ସମ୍ଯକ୍ସଂଵିଦ୍ମହେ ତାତ ଧୁଵସ୍ଯ ନ ମନୀଷିତମ୍
ପ୍ରିୟ, ଆମେ ଭଲଭାବରେ ଜାଣୁଛୁ ଯେ ଧ୍ରୁବଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଆମ ଇଚ୍ଛା ସମାନ ନୁହେଁ।
ଇତି ଵିଜ୍ଞାପିତୋ ଦେଵୈର୍ଵିହସ୍ଯ ଚତୁରାନନଃ
ଦେବତାମାନେ ଏଭଳି କହିଲେ, ଚତୁରମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା ହସିଲେ।
ଵ୍ରଜଂତୁ ଵିଜ୍ଵରାଃ ସର୍ଵେ ନ ସ ଵଃ ପଦମିଚ୍ଛତି
ସମସ୍ତେ ଚିନ୍ତା ଛାଡ଼ି ଚଲିଯାଅନ୍ତୁ; ସେ ତୁମେମାନେ ଚାହିଁଥିବା ସ୍ଥାନ ଚାହୁଁନାହାନ୍ତି।
ନ ତସ୍ମାଦ୍ଭଗଵଦ୍ଭକ୍ତାଦ୍ଭେତଵ୍ଯଂ କେନଚିତ୍କ୍ଵଚିତ୍
ଭଗବାନଙ୍କ ଭକ୍ତଙ୍କୁ କେହି କେବେ କୌଣସି ଠାରେ ଭୟ କରିବାକୁ ଦରକାର ନାହିଁ।
ଆରାଧ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଦେଵେଶଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ତସ୍ମାତ୍ସ୍ଵକାଂକ୍ଷିତମ୍
ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜି, ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା ଥିଲା ତାହା ପାଇଲେ—
ନିଶମ୍ଯେତି ଚ ଗୀର୍ଵାଣାଃ ପ୍ରଣୀତଂ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଵଚଃ 4.1.20.
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଦେବତାମାନେ ଅତି ଆଗ୍ରହରେ ଶୁଣିଲେ।
ଅଥ ନାରାଯଣୋ ଦେଵସ୍ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦୃଢମାନସମ୍
ତାପରେ ନାରାୟଣ ଦେବ, ତାଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ମନରେ ଦେଖିଲେ—
ଶ୍ରୀଵିଷ୍ଣୁରୁଵାଚ ପ୍ରସନ୍ନୋସ୍ମି ମହାଭାଗ ଵରଂ ଵରଯ ସୁଵ୍ରତ
ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ: ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରତି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ମହାଭାଗ୍ୟବାନ; ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ବର ମାଗ।
ଵଚୋଽମୃତଂ ସମାକର୍ଣ୍ଯ ପର୍ଯୁନ୍ମୀଲ୍ଯ ଵିଲୋଚନେ
ଏହି ଅମୃତ ଦ୍ୱନି ଶୁଣି, ସେ ଆଖି ଡେଗି ଖୋଲିଲେ।
ପ୍ରତ୍ଯଗ୍ରଵିକସନ୍ନୀଲୋତ୍ପଲାନାଂ ନିକୁରଂବକୈଃ
ତାଜା ଫୁଟିଥିବା ନୀଳ କମଳର ଗୁଛ ଦ୍ୱାରା—
ଲକ୍ଷ୍ମୀଦେଵୀକଟାକ୍ଷୋଘୈଃ କଟାକ୍ଷିତମିଵାଖିଲମ୍
ଲକ୍ଷ୍ମୀଦେବୀଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିର ଝରଣାରେ ସମସ୍ତ କିଛି ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ପାଇଥିବା ପରି ଲାଗୁଥିଲା।
ପ୍ରୋଦ୍ଯତ୍କାଦଂବିନୀମଧ୍ଯ ଵିଦ୍ଯୁଦ୍ଦାମସମାନରୁକ୍
ଉଠୁଥିବା ମେଘ ମଧ୍ୟରେ, ବିଜୁଳିର ରେଖା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।