ସ୍କନ୍ଦପୁରାଣମ୍

ତୈସ୍ତୈଃ ସପତ୍ନୀଦୁର୍ଵାକ୍ଯୈର୍ଦୁନୋପି ତ୍ଵଂ ଯଥାର୍ଭକ

ସହପତ୍ନୀମାନଙ୍କର କଠୋର କଥାରେ, ତୁମେ ଏକ ଶିଶୁ ପରି ଦୁଃଖିତ ହେଉଛ।

ନ ନିଦ୍ରାମି ନ ଜାଗର୍ମି ନାଶ୍ନାମି ନ ପିବାମ୍ଯହମ୍

ମୁଁ ନ ଶୁଏ, ନ ଜାଗୁଛି, ନ ଖାଏ, ନ ପିଏ।

ନିଦ୍ରାଦରିଦ୍ରନଯନା ସ୍ଵପ୍ନେପି ନ ତଵାନନମ୍ 4.1.20.

ନିଦ୍ରାହୀନ ଚକ୍ଷୁ ନେଇ, ସ୍ବପ୍ନରେ ମଧ୍ୟ ତୋର ମୁହଁ ଦେଖିପାରୁନାହିଁ।

ତ୍ଵଦାନନପ୍ରତିନିଧିର୍ଵିଧୁର୍ଵିଧୁରଯା ମଯା

ତୋର ମୁହଁ ପରି ଚାନ୍ଦକୁ ମୁଁ ଏତେ ଦୁଃଖିତ କରିଦେଇଛି।

ତ୍ଵଦାଲାପସମାଲାପଂ କଲଯନ୍କିଲକାକଲୀମ୍

ତୋର କଥା ଓ ମୋର କଥା ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ମୁଁ ମୃଦୁ ଗୁଙ୍ଗୁନାହୁଁ।

ତ୍ଵଦଂଗସଂଗମଧୁରୋ ଧ୍ରୁଵଧୂପିତଯାମଯା

ତୋର ଦେହ ସଂସ୍ପର୍ଶର ମାଧୁର୍ଯ୍ୟ, ନିଶ୍ଚୟ ମୋ ଜ୍ୱରରେ ଜଳିଯାଉଛି।

କେ ଦେଶାଃ କାଶ୍ଚ ସରିତଃ କେ ଶୈଲାସ୍ତ୍ଵତ୍କୃତେ ଧ୍ରୁଵ

ତୋର ପାଇଁ କେଉଁ ଦେଶ, କେଉଁ ନଦୀ, କେଉଁ ପାହାଡ଼ ଅଛି, କହ।

ଅଧ୍ରୁଵଂ ସର୍ଵମେଵୈତତ୍ପଶ୍ଯଂତ୍ଯଂଧୀକୃତାସ୍ମ୍ଯହମ୍

ଏ ସବୁ କିଛି ଅସ୍ଥାୟୀ; ଏହାକୁ ଦେଖି, ମୋ ଦୃଷ୍ଟି ଅନ୍ଧା ହେଉଛି।

ମୃଦୁଲାନି ତଵାଂଗାନି କ୍ଵେମାନି କ୍ଵ ତପସ୍ତ୍ଵିଦମ୍

ତୋର ଦେହ ମୃଦୁ, ଏହି ତପସ୍ୟା ଏଠାରେ କେଉଁଠି ମିଳିବ?

ଅନେନ ତପସା ଵତ୍ସ ତ୍ଵଯାଽଽପ୍ଯଂ କିମନେନସା

ବୋଉ, ଏହି ତପସ୍ୟା ତୋତେ କାହିଁକି ଦରକାର?

ଅନେନ ଵଯସା ବାଲ ଖେଲନୀଯଂ ତ୍ଵଯାଽନିଶମ୍

ଏହି ବୟସରେ, ପିଲା, ତୋତେ ସବୁବେଳେ ଖେଳିବାକୁ ଉଚିତ।

ତତଃ କୌମାରମାସାଦ୍ଯ ଵଯୋଽଭିଧ୍ଯାନଶୀଲିନା

ତାପରେ ଯୁବାବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ପଢ଼ାରେ ମନ ଲଗାଇବା ଉଚିତ।

ଵଯୋଥ ଚତୁରଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଯୋଷାସ୍ରକ୍ଚଂଦନାଦିକାନ୍ 4.1.20.

ପରେ, ପ୍ରଉଢ଼ ବୟସରେ ମାଳା ଓ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ ଶୋଭିତ ହେବାକୁ ହୁଏ।

ଉତ୍ପାଦ୍ଯାଥ ବହୂନ୍ପୁତ୍ରାନ୍ଗୁଣିନୋ ଧର୍ମଵତ୍ସଲାନ୍

ସେବେ, ନେଇତିକ ଓ ଧର୍ମପ୍ରିୟ ପୁଅମାନେ ବହୁତ ଜଣ୍ମାଇବା ଉଚିତ।

ଇଦାନୀମେଵ ତପସି ବାଲ୍ଯେ ଵଯସି କଃ ଶ୍ରମଃ

ଏଠି, ପିଲାବେଳେ ଏହି ତପସ୍ୟା କାହିଁକି? ଏହି ଶ୍ରମ କଣ ପାଇଁ?

ଵିପକ୍ଷପରିଭୂତେନ ହୃତମାନେନ କେନଚିତ୍

ଯେତେବେଳେ ଶତ୍ରୁ ଦ୍ୱାରା ଅପମାନ ହୁଏ, ମର୍ଯ୍ୟାଦା ହରାଯାଏ,

ହୃତମାନେନ ତପ୍ତଵ୍ଯଂ ନିଶମ୍ଯେତି ଵଚୋ ଧ୍ରୁଵଃ

ସେତେବେଳେ ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ତପସ୍ୟା କରିବା ଉଚିତ, ଧ୍ରୁବ।

ଜନଯିତ୍ରୀମନାଭାଷ୍ଯ ଭୂତଭୀତିଂ ଵିହାଯ ଚ

ମାଁ ସହ କିଛି କହିନଥିବା, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଭୟ ଛାଡ଼ିଦେଇ,

ସାପି ଭୂତାଵଲୀ ଭୀତିଂବହୁଭୀଷଣଭୂଷଣା

ସେ ଭୂତମାନେ, ଅନେକ ଭୟଙ୍କର ଗହନା ପିନ୍ଧି ଭୟ ଦେଉଥିଲେ,

ପରିତଃ ପରିଵେଷାଭଂ ସୂର୍ଯସ୍ଯୋଚ୍ଚୈଃ ସ୍ଫୁରତ୍ପ୍ରଭମ୍

ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଘେରି, ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତେଜ ଦେଉଥିଲେ,

ଭୂତାଵଲୀ ତମାଲୋକ୍ଯ ସ୍ଫୁରଚ୍ଚକ୍ରସୁଦର୍ଶନମ୍

ସେ ଭୂତମାନେ, ତାଙ୍କୁ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ସହ ଦେଖି,

ଅତୀଵ ନିଷ୍କଂପହୃଦଂ ଗୋଵିଦାର୍ପିତଚେତସମ୍

ତାଙ୍କର ହୃଦୟ କିଛି ମଧ୍ୟ ଅଡ଼ିଗଲା ନାହିଁ, ମନ ଗୋବିନ୍ଦରେ ଲଗିଥିଲା,

ସାପି ପ୍ରତ୍ଯୁତଭୀତାତଂ ଧ୍ରୁଵଂ ଧ୍ରୁଵଵିନିଶ୍ଚଯମ୍ 4.1.20.

ସେ ମଧ୍ୟ, ଧ୍ରୁବଙ୍କ ଅଟୁଟ ସଙ୍କଳ୍ପ ଦେଖି, ଆଉ ଭୟଭୀତ ହେଲେ।

ଗର୍ଜତ୍କାଦଂବିନୀଜାଲଂ ଵ୍ଯୋମ୍ନି ଵୈ ଵ୍ଯାକୁଲଂ ଯଥା

ଆକାଶରେ ଗଜଗଜା ମେଘମାଳା ଯେପରି ଉତ୍ତେଜିତ ହୁଏ,

ଅଥ ଜଂଭାରିଣା ସାର୍ଧଂ ଭୀତାଃ ସର୍ଵେ ଦିଵୌକସଃ

ତାପରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ସହ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ।

ନତ୍ଵା ଵିଜ୍ଞାପଯାମାସୁଃ ପରିଷ୍ଟୁତ୍ଯା ପିତାମହମ୍

ସେମାନେ ଶିର ନମାଇ, ପିତାମହଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଓ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ।

ତପତା ତାପିତାଃ ସର୍ଵେ ତ୍ରିଲୋକୀ ତଲଵାସିନଃ

ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ତିନି ଲୋକର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ।

ସମ୍ଯକ୍ସଂଵିଦ୍ମହେ ତାତ ଧୁଵସ୍ଯ ନ ମନୀଷିତମ୍

ପ୍ରିୟ, ଆମେ ଭଲଭାବରେ ଜାଣୁଛୁ ଯେ ଧ୍ରୁବଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଆମ ଇଚ୍ଛା ସମାନ ନୁହେଁ।

ଇତି ଵିଜ୍ଞାପିତୋ ଦେଵୈର୍ଵିହସ୍ଯ ଚତୁରାନନଃ

ଦେବତାମାନେ ଏଭଳି କହିଲେ, ଚତୁରମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା ହସିଲେ।