ଊନଵିଂଶତିକୋଽସି ତ୍ଵମେଷା ଷୋଡଶଵାର୍ଷିକୀ
ତୁମେ ଏଯାଁ ଏଉଁନିଶ୍ଚିତି ଉନନିଶ ବର୍ଷର ନୁହଁ, ଏଉଁ ସେ ଶୋଳ ବର୍ଷର ।
ଏତାଂ ସଂଵୃଣୁ ସଦ୍ଵୃତ୍ତାଂ ପିତୃଭକ୍ତିଯୁତା ଭଵ
ଏହି ଭଲ ଚରିତ୍ର ନାରୀକୁ ଗ୍ରହଣ କର, ବାପାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ରଖ ।
ତତୋଽପତ୍ରପସେ କିଂ ନ ତ୍ଯଜ ଦୁର୍ଵୃତ୍ତତାଂ ଶିଶୋ
ତୁମେ କାହିଁକି ଲଜ୍ଜିତ ହେଉନାହିଁ? ମନ୍ଦ ଆଚରଣ ଛାଡ, ପୁଆ ।
ତେଭ୍ଯୋପି ନ ବିଭେଷି ତ୍ଵଂ ଶୁଦ୍ଧୋସ୍ଯୁଭଯ ଵଂଶତଃ
ତୁମେ ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭୟ କରୁନାହିଁ; ଦୁଇ ଗୋଟିଏ ବଂଶରୁ ଶୁଧ୍ଧ ଅଛ ।
ଗୃହେପି ଶିଷ୍ଯାନ୍ପଶ୍ଯୈତାନ୍ପିତୁସ୍ତେ ଵିନଯୋଚିତାନ୍
ଘରେ ମଧ୍ୟ ବାପାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନେ, ଯେମାନେ ଶିଷ୍ଟ, ସେମାନେକୁ ଦେଖ ।
ଶ୍ରଦ୍ଧାଂ ଵିହାଯ ତେ ତାତେ ଵୃତ୍ତିଲୋପଂ କରିଷ୍ଯତି 4.1.13.
ତୁମେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଛାଡିଦେଲେ, ବାପାଙ୍କ ଜୀବିକା ହରାଇଯିବ ।
ଅନଂତରଂ ହସିଷ୍ଯଂତି ଯୁକ୍ତଂ ଦୀକ୍ଷିତତାସ୍ତ୍ଵିତି
ସିଘ୍ରେ ସେମାନେ ହସିବେ, 'ଏହି ହେଉଛି ତାଙ୍କର ଦୀକ୍ଷା' ବୋଲି କହିବେ ।
ମାତୁଶ୍ଚରିତ୍ରଂ ତନଯୋ ଧତ୍ତେ ଦୁର୍ଭାଷଣୈରିତି
ପୁଆ ମାଆଙ୍କ ଚରିତ୍ରକୁ କଠୋର କଥାରେ ଧାରଣ କରେ ।
ତଦଂଘ୍ରିଲୀନମନସୋ ମମ ସାକ୍ଷୀ ମହେଶ୍ଵରଃ
ମୋ ମନ ଯେଉଁଥିରେ ତାଙ୍କ ପାଦରେ ଲଗିଛି, ତାହାର ସାକ୍ଷୀ ମହେଶ୍ୱର ।
ଅହୋ ବଲୀଯାନ୍ସଵିଧିର୍ଯେନ ଜାତା ଭଵାନିତି
ବିଧି କେତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଜନ୍ମ ନେଇଛ ।
ନ ତତ୍ଯାଜ ଚ ତଦ୍ଧର୍ମଂ ଦୁର୍ବୋଧୋ ଵ୍ଯସନୀ ଯତଃ
ସେ ଦୁଃଖ ଓ ଅବୁଝ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ଧର୍ମକୁ ଛାଡିନାହିଁ ।
ସପାରଦାରୈର୍ଵ୍ଯସନୈରେଭିଃ କୋତ୍ର ନ ଖଂଡିତଃ
ଅନ୍ୟ ଜନଙ୍କ ଜନାନୀ ସମ୍ପର୍କର ଦୁଃଖରେ କିଏ ଏଠାରେ ଅକ୍ଷତ ରହିଛି ?
ଅର୍ପଯେଦ୍ଦ୍ଯୂତକାରାଣାଂ ସକୁପ୍ଯଂ ଵସନାଦିକମ୍
ସେ ଜୁଆଡିମାନୋଁକୁ କ୍ରୋଧରେ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଭାଣ୍ଡପାତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ଦେଇଥିଲେ।
ସ୍ଵପଂତ୍ଯାସ୍ତ୍ଵେକଦାଽଽଦାଯ ଦୁରୋଦରିକରେଽର୍ପଯତ୍
ଏକଥର ସେ ଶୋଇବା ପାଇଁ ଛାଡ଼ ନେଇ ଦ୍ୱାରପାଳଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ।
ଦୀକ୍ଷିତେନ ପରିଜ୍ଞାତା ଦୈଵାଦ୍ଦ୍ଯୂତକୃତଃ କରେ ପୃଷ୍ଟସ୍ତେନାଥ ନିର୍ବଂଧାଦସକୃତ୍ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ କିମ୍
ଦୀକ୍ଷିତଜନେ ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଜୁଆଡିଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଚିହ୍ନି ପୁନିପୁନି ଜିଦ୍ଧି କରି ପଚାରିଲେ, 'ଏହା କଣ?'
ମମାକ୍ଷିପସି ଵିପ୍ରୋଚ୍ଚୈଃ କିଂ ମଯା ଚୌର୍ଯ କର୍ମଣା 4.1.13.
ମୁଁ କାହିଁକି ଏତେ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ଅଭିଯୋଗ କରୁଛ, ବ୍ରାହ୍ମଣ? ମୁଁ କଣ ଚୋରି କରିଛି?
ମମ ମାତୁର୍ହି ପୂର୍ଵେ ଦ୍ଯୁର୍ଜିତ୍ଵାନୀତୋ ହି ଶାଟକଃ
ମୋ ମାଆ ଯେ ଶାଟି ଆଣିଥିଲେ, ସେଟି ପୂର୍ବରୁ ଜୁଆରେ ଜିତି ନେଇଥିଲେ।
ଅନ୍ଯେଷାଂ ଦ୍ଯୂତକର୍ତୃଣାଂ ଭୂରି ତେନାର୍ପିତଂ ଵସୁ
ସେ ଅନ୍ୟ ଜୁଆଡିମାନୋଁକୁ ବହୁତ ଧନ ଦେଇଥିଲେ।
ଭାଜନାନି ଵିଚିତ୍ରାଣି କାଂସ୍ଯ ତାମ୍ରମଯାନି ଚ
ତାଲି, ପିତଳ ଓ ତାମ୍ବାର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଭାଣ୍ଡପାତ୍ର ମଧ୍ୟ ଥିଲା।
ନ ତେନ ସଦୃଶଃ କଶ୍ଚିଦାକ୍ଷିକୋ ଭୂମିମଂଡଲେ
ପୃଥିବୀରେ ତାଙ୍କ ପରି ଜୁଆ ଖେଳୁଥିବା କେହି ନଥିଲେ।
କଥଂ ନାଜ୍ଞାଯି ତନଯୋ ଽଵିନଯାନଯକୋଵିଦଃ
ଅଶିଷ୍ଟ ଆଚରଣରେ ପାରଙ୍ଗତ ପୁଅ କିପରି ଚିହ୍ନଟ ହେଲେ ନାହିଁ?
ପ୍ରାଵୃତ୍ଯ ଵାସସା ମୌଲିଂ ପ୍ରାଵିଶନ୍ନିଜମଂଦିରମ୍
ସେ ମୁଣ୍ଡକୁ ବସ୍ତ୍ର ଦେଇ ଢାକି ନିଜ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଦୀକ୍ଷିତାଯିନି କୁତ୍ରାସି କ୍ଵ ତେ ଗୁଣନିଧିଃ ସୁତଃ
ହେ ଦୀକ୍ଷିତଙ୍କ ଘରବାଳି, ତୁମେ କେଉଁଠି? ତୁମର ଗୁଣରାଶି ପୁଅ କେଉଁଠି?
ଅଂଗୋଦ୍ଵର୍ତନ କାଲେ ଯା ତ୍ଵଯା ମେଂଽଗୁଲିତୋ ହୃତା
ମୋ ଦେହ ମାସାଜ୍ କରିବା ସମୟରେ ତୁମେ ମୋ ଆଠି ଉଠାଇ ନେଇଥିଲା।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵାଥ ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ଭୀତା ସା ଦୀକ୍ଷିତାଯିନୀ
ସେଇ କଥା ଶୁଣି ଦୀକ୍ଷିତଙ୍କ ଘରବାଳି ଭୟଭୀତ ହେଲେ।
ଵ୍ଯଗ୍ରାସ୍ମି ଦେଵପୂଜାର୍ଥମୁପହାରାଦି କର୍ମଣି 4.1.13.
ମୁଁ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ଉପହାର ଓ ଅନ୍ୟ କାମରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଅଛି।
ଇଦାନୀମେଵ ପକ୍ଵାନ୍ନକରଣଵ୍ଯଗ୍ରଯା ମଯା
ଏଠି ମୁଁ ଏବେ ରାନ୍ଧା କାମରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଅଛି।
ଦୀକ୍ଷିତ ଉଵାଚ ହଂହୋ ସତ୍ପୁତ୍ରଜନନି ନିତ୍ଯଂ ସତ୍ଯପ୍ରଭାଷିଣି
ଦୀକ୍ଷିତ କହିଲେ: 'ହେ ସଦ୍ପୁତ୍ରର ମାଆ, ସଦା ସତ୍ୟ କଥା କହୁଥିବା।'
ତଦାତଦେତି ତ୍ଵଂ ବ୍ରୂଯା ନାଥେଦାନୀଂ ସ ନିର୍ଗତଃ
ତୁମେ 'ତେବେ' ଓ 'ନୁହେଁ' କହୁଛ, ଏବେ ସେ ବାହାରିଗଲା।
କୁତସ୍ତ୍ଵଚ୍ଛାଟକଃ ପତ୍ନି ମାଂଜିଷ୍ଠୋ ଯୋ ମଯାଽର୍ପିତଃ
ହେ ପତ୍ନୀ, ମୁଁ ଯେ ଲାଲ ଶାଟି ଦେଇଥିଲି, ସେଟି କେଉଁଠୁ ଆସିଲା?