ଗଣାଵୂଚତୁଃ ଶିଵଶର୍ମନ୍ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ପରିଶୁଦ୍ଧେଂଦ୍ରିଯେଶ୍ଵର
ଗଣମାନେ କହିଲେ: ଶିବଶର୍ମଣ, ବଡ଼ ପଣ୍ଡିତ, ଶୁଦ୍ଧ ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ନାଥ।
ସୁହୃଦି ପ୍ରେମସଂପନ୍ନେ ତ୍ଵଯ୍ଯନୁଦ୍ଯଂ ନ କିଂଚନ
ପ୍ରେମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମିତ୍ରଙ୍କ ପାଖରେ କିଛି ଗୁପ୍ତ ରହିନଥାଏ।
ଆସୀତ୍କାଂପିଲ୍ଯନଗରେ ସୋମଯାଜିକୁଲୋଦ୍ଭଵଃ
କାମ୍ପିଳ୍ୟ ନଗରରେ ସୋମୟାଜି ବଂଶର ଜଣେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।
ଵେଦଵେଦାଂଗଵେଦାର୍ଥାନ୍ଵେଦୋକ୍ତାଚାରଚଂଚୁରଃ
ସେ ବେଦ, ବେଦାଙ୍ଗ, ବେଦର ଅର୍ଥ ଓ ବେଦ ଆଦେଶିତ ଆଚରଣରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ।
ଅଗ୍ନିଶୁଶ୍ରୂଷଣରତୋ ଵେଦାଧ୍ଯଯନତତ୍ପରଃ
ଅଗ୍ନିର ସେବାରେ ଲଗ୍ନ ଓ ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନରେ ନିଷ୍ଠାବାନ ଥିଲେ।
କୃତୋପନଯନଃ ସୋଥ ଵିଦ୍ଯାଂ ଜଗ୍ରାହ ଭୂରିଶଃ 4.1.13.
ଉପନୟନ ସଂସ୍କାର ପରେ ସେ ବହୁ ଜ୍ଞାନ ଅଧିଗମନ କରିଥିଲେ।
ଆଦାଯାଦାଯ ବହୁଶୋ ଧନଂ ମାତୁଃ ସକାଶତଃ
ସେ ମାଆଙ୍କ ପାଖରୁ ବାରମ୍ବାର ବହୁ ଧନ ନେଇଥିଲେ।
ସଂତ୍ଯକ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣାଚାରଃ ସଂଧ୍ଯାସ୍ନାନପରାଙ୍ମୁଖଃ
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆଚରଣ ଛାଡିଦେଲେ ଓ ସନ୍ଧ୍ୟା ନାହାନ ରୀତିରୁ ମୁହଁ ଘୁଞ୍ଚିଲେ।
ନଟପାଖଂଡିଭଂଡୈଶ୍ଚ ବଦ୍ଧପ୍ରେମପରଂପରଃ
ନଟ, ଠକ, ହସାଇବା ଲୋକମାନେ ସହିତ ପ୍ରେମର ଶୃଙ୍ଖଳା ଗଠନ କରିଥିଲେ।
ପ୍ରେରିତୋପି ଜନନ୍ଯା ସ ନ ଯାତି ପିତୁରଂତିକମ୍
ମାଆ ଉତ୍ସାହିତ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ପିତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଉନଥିଲେ।
ଯଦା ଯଦୈଵ ତାଂ ପୃଚ୍ଛେଦଯେଗୁଣନିଧିଃ ସୁତଃ
ଯେତେବେଳେ ଗୁଣର ଧାରୀ ପୁଅ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରେ,
ତଦା ତଦେତି ସା ବ୍ରୂଯାଦିଦାନୀଂ ସ ବହିର୍ଗତଃ
ସେ ତେବେ କହିଥାଏ: 'ସେ ଏବେ ବାହାରକୁ ଯାଇଛି।'
ଅଧୀତ୍ଯାଧ୍ଯଯନାର୍ଥଂ ସ ଦ୍ଵିତ୍ରୈର୍ମିତ୍ରୈଃ ସମଂ ଯଯୌ
ଅଧ୍ୟୟନ ପାଇଁ ସେ ଦୁଇ-ତିନି ମିତ୍ର ସହିତ ଯାଇଥିଲେ।
ନ ତତ୍କର୍ମ ଚ ତଦ୍ଵୃତ୍ତଂ କିଂଚିଦ୍ଵେତ୍ତି ସ ଦୀକ୍ଷିତଃ
ସେ ଦୀକ୍ଷିତ କିଛି କାର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ଆଚରଣ ବିଷୟରେ ଜାଣିନଥିଲେ।
ଗୃହ୍ଯୋକ୍ତେନ ଵିଧାନେନ ପାଣିଗ୍ରାହମକାରଯତ୍
ସଂସାରୀ ରୀତି ଅନୁଯାୟୀ ନିୟମରେ ହାତ ଧରିବା ବିବାହ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ କଲେ ।
ଶାସ୍ତି ସ୍ନେହାର୍ଦ୍ରହୃଦଯା କ୍ରୋଧନସ୍ତେ ପିତେତ୍ଯଲମ୍ 4.1.13.
ସ୍ନେହରେ ମୃଦୁ ହୃଦୟ ନେଇ, ସେ ତୁମକୁ ଶିଖାଏ — 'ବସ, ଏତେ କ୍ରୋଧ କରିବା ଚାଲିବ ନାହିଁ, ପୁଆ ।'
ଆଚ୍ଛାଦଯାମି ତେ ନିତ୍ଯଂ ପିତୁରଗ୍ରେ କୁଚେଷ୍ଟିତମ୍
ମୁଁ ସଦା ତୁମର ଅସଦାଚାରକୁ ବାପାଙ୍କ ଆଗରେ ଲୁଚାଇ ଦେଉଛି ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଧନଂ ପୁତ୍ର ସଦ୍ଵିଦ୍ଯା ସାଧୁସଂଗମଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ଧନ ହେଉଛି ସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଓ ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ସଙ୍ଗ ।
ଇତି ରୂଢିମିହ ପ୍ରାପ୍ତାସ୍ତଵ ପୂର୍ଵପିତାମହାଃ
ଏଭଳି ତୁମ ପୂର୍ବପିତାମହମାନେ ଏଠାରେ ଖ୍ୟାତି ଲାଭ କରିଥିଲେ ।
ସଦ୍ଵିଦ୍ଯା ସୁମନୋ ଧେହି ବ୍ରାହ୍ମଣାଚାରମାଚର
ସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନକୁ ମୂଲ୍ୟ ଦିଅ, ଶୁଭ ମନ ରଖ, ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଆଚରଣ ଅନୁସର ।
ଊନଵିଂଶତିକୋଽସି ତ୍ଵମେଷା ଷୋଡଶଵାର୍ଷିକୀ
ତୁମେ ଏଯାଁ ଏଉଁନିଶ୍ଚିତି ଉନନିଶ ବର୍ଷର ନୁହଁ, ଏଉଁ ସେ ଶୋଳ ବର୍ଷର ।
ଏତାଂ ସଂଵୃଣୁ ସଦ୍ଵୃତ୍ତାଂ ପିତୃଭକ୍ତିଯୁତା ଭଵ
ଏହି ଭଲ ଚରିତ୍ର ନାରୀକୁ ଗ୍ରହଣ କର, ବାପାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ରଖ ।
ତତୋଽପତ୍ରପସେ କିଂ ନ ତ୍ଯଜ ଦୁର୍ଵୃତ୍ତତାଂ ଶିଶୋ
ତୁମେ କାହିଁକି ଲଜ୍ଜିତ ହେଉନାହିଁ? ମନ୍ଦ ଆଚରଣ ଛାଡ, ପୁଆ ।
ତେଭ୍ଯୋପି ନ ବିଭେଷି ତ୍ଵଂ ଶୁଦ୍ଧୋସ୍ଯୁଭଯ ଵଂଶତଃ
ତୁମେ ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭୟ କରୁନାହିଁ; ଦୁଇ ଗୋଟିଏ ବଂଶରୁ ଶୁଧ୍ଧ ଅଛ ।
ଗୃହେପି ଶିଷ୍ଯାନ୍ପଶ୍ଯୈତାନ୍ପିତୁସ୍ତେ ଵିନଯୋଚିତାନ୍
ଘରେ ମଧ୍ୟ ବାପାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନେ, ଯେମାନେ ଶିଷ୍ଟ, ସେମାନେକୁ ଦେଖ ।
ଶ୍ରଦ୍ଧାଂ ଵିହାଯ ତେ ତାତେ ଵୃତ୍ତିଲୋପଂ କରିଷ୍ଯତି 4.1.13.
ତୁମେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଛାଡିଦେଲେ, ବାପାଙ୍କ ଜୀବିକା ହରାଇଯିବ ।
ଅନଂତରଂ ହସିଷ୍ଯଂତି ଯୁକ୍ତଂ ଦୀକ୍ଷିତତାସ୍ତ୍ଵିତି
ସିଘ୍ରେ ସେମାନେ ହସିବେ, 'ଏହି ହେଉଛି ତାଙ୍କର ଦୀକ୍ଷା' ବୋଲି କହିବେ ।
ମାତୁଶ୍ଚରିତ୍ରଂ ତନଯୋ ଧତ୍ତେ ଦୁର୍ଭାଷଣୈରିତି
ପୁଆ ମାଆଙ୍କ ଚରିତ୍ରକୁ କଠୋର କଥାରେ ଧାରଣ କରେ ।
ତଦଂଘ୍ରିଲୀନମନସୋ ମମ ସାକ୍ଷୀ ମହେଶ୍ଵରଃ
ମୋ ମନ ଯେଉଁଥିରେ ତାଙ୍କ ପାଦରେ ଲଗିଛି, ତାହାର ସାକ୍ଷୀ ମହେଶ୍ୱର ।
ଅହୋ ବଲୀଯାନ୍ସଵିଧିର୍ଯେନ ଜାତା ଭଵାନିତି
ବିଧି କେତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଜନ୍ମ ନେଇଛ ।