ପାଶ୍ଚାତ୍ଯା ଦକ୍ଷିଣାତ୍ଯାଶ୍ଚ ନିଦ୍ରାମୁଦ୍ରିତଲୋଚନାଃ 4.1.2.
ପଶ୍ଚିମ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ଲୋକମାନେ ନିଦ୍ରାରେ ଚକ୍ଷୁ ମୁଦି ରହିଲେ।
ଅହୋନାହସ୍କରାଭାଵାନ୍ନିଶାନୈଵାଽନିଶାକରାତ୍
ଦିନରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ନଥିବାରୁ ଓ ରାତିରେ ଚନ୍ଦ୍ର ନଥିବାରୁ,
ବ୍ରହ୍ମାଂଡଂ କିମକାଂଡେ ଵୈ ଲଯମେଷ୍ଯତି ତତ୍କଥମ୍
ଏଭଳି ଭାଗ ନଥିବା ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ କିପରି ବିଲୟ ହେବ?
ସ୍ଵାହାସ୍ଵଧାଵଷଟ୍କାରଵର୍ଜିତେ ଜଗତୀତଲେ
ସ୍ୱାହା, ସ୍ୱଧା ଓ ବଷଟ୍ ନଥିବା ଭୂମିରେ,
ସୂର୍ଯୋଦଯାତ୍ପ୍ରଵର୍ତଂତେ ଯଜ୍ଞାଦ୍ଯାଃ ସକଲାଃ କ୍ରିଯାଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପରେ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା, ଯଜ୍ଞ ଆଦି ଆରମ୍ଭ ହୁଏ।
ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତାଦଯଃ ସର୍ଵେ କାଲଂ ଜାନଂତି ସୂର୍ଯତଃ
ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା କାଳ ଜାଣନ୍ତି।
ତତ୍ସୂର୍ଯସ୍ଯ ଗତିସ୍ତଂଭାତ୍ସ୍ତଂଭିତଂ ଭୁଵନତ୍ରଯମ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟର ଗତି ବାଧା ହେବାରୁ ତିନି ଜଗତ ଅଟକି ରହିଲା।
ଏକତସ୍ତିମିରାନ୍ନୈଶାଦେକତସ୍ତୁ ଦିଵାତପାତ୍
ଏକ ପାଖରେ ଅନ୍ଧାରରୁ ରାତି ଥିଲା, ଅନ୍ୟ ପାଖରେ ଦିନର ତାପ ଥିଲା।
ଇତି ଵ୍ଯାକୁଲିତେ ଲୋକେ ସୁରାସୁରନରୋରଗେ
ଏଭଳି ଜଗତ ଉତ୍ତାଳ ହେଲା — ଦେବ, ଦାନବ, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ସର୍ପମାନେ ମଧ୍ୟ।
ତତଃ ସର୍ଵେ ସମାଲୋକ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଶରଣଂ ଯଯୁଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତେ ଏହା ଦେଖି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ।
ନମୋ ହିରଣ୍ଯରୂପାଯ ବ୍ରହ୍ମଣେ ବ୍ରହ୍ମରୂପିଣେ 4.1.2.
ସୁନା ରୂପରେ ଥିବା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ, ବ୍ରହ୍ମା ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ଯନ୍ନ ଦେଵା ଵିଜାନଂତି ମନୋ ଯତ୍ରାପି କୁଂଠିତମ୍
ଯାହାକୁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ବୁଝିପାରନାହାନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ମନ ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ—
ଯୋଗିନୋ ଯଂ ହୃଦାକାଶେ ପ୍ରଣିଧାନେନ ନିଶ୍ଚଲାଃ
ଯୋଗୀମାନେ ନିଶ୍ଚଳ ଚିତ୍ତରେ, ହୃଦୟର ଆକାଶରେ ଧ୍ୟାନ କରି ଯାହାକୁ ଦେଖନ୍ତି—
କାଲାତ୍ପରାଯ କାଲାଯ ସ୍ଵେଚ୍ଛଯାପୁରୁଷାଯ ଚ
ସମୟ ପରେ ଥିବା, ସମୟ ରୂପରେ ଥିବା, ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ପୁରୁଷଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ଵିଷ୍ଣଵେ ସତ୍ତ୍ଵରୂପାଯ ରଜୋରୂପାଯ ଵେଧସେ
ସତ୍ତ୍ୱ ରୂପରେ ଥିବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ, ରଜସ୍ ରୂପରେ ଥିବା ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ନମୋ ବୁଦ୍ଧିସ୍ଵରୂପାଯ ତ୍ରିଧାହଂକୃତଯେ ନମଃ
ବୁଦ୍ଧି ରୂପରେ ଥିବା, ତିନି ପ୍ରକାର ଅହଂକାର ଉତ୍ପନ୍ନ କରୁଥିବାଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ନମୋ ବ୍ରହ୍ମାଂଡରୂପାଯ ତଦଂତର୍ଵର୍ତିନେ ନମଃ
ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ରୂପରେ ଥିବା, ଏହା ଭିତରେ ବସିଥିବାଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ଅନିତ୍ଯନିତ୍ଯରୂପାଯ ସଦସତ୍ପତଯେ ନମଃ
ଅସ୍ଥାୟୀ ଓ ନିତ୍ୟ ରୂପରେ ଥିବା, ସତ୍ ଓ ଅସତ୍ ର ନାଥଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ତଵ ନିଃଶ୍ଵସିତଂ ଵେଦାସ୍ତଵ ସ୍ଵେ ଦୋଖିଲଂ ଜଗତ୍
ବେଦଗୁଡିକ ତୁମର ଶ୍ୱାସ, ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ତୁମର ଅଟୁଟ ଅଂଶ।
ନାଭ୍ଯା ଆସୀଦଂତରିକ୍ଷଂ ଲୋମାନି ଚ ଵନସ୍ପତିଃ 4.1.2.
ତୁମର ନାଭିରୁ ମଧ୍ୟ ଆକାଶ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ତୁମର କେଶରୁ ଗଛ ଓ ଜଡି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ତ୍ଵମେଵ ସର୍ଵଂ ତ୍ଵଯି ଦେଵ ସର୍ଵଂ ସ୍ତୋତା ସ୍ତୁତିଃ ସ୍ତଵ୍ଯ ଇହ ତ୍ଵମେଵ
ତୁମେ ସମସ୍ତ, ଦେବତା, ସମସ୍ତ କିଛି ତୁମରେ ଅଛି। ଏଠାରେ ଯେ ପ୍ରଶଂସା କରେ, ପ୍ରଶଂସା ଓ ପ୍ରଶଂସିତ—ସବୁ ତୁମେ।
ଇତି ସ୍ତୁତ୍ଵା ଵିଧିଂ ଦେଵା ନିପେତୁର୍ଦଂଡଵତ୍କ୍ଷିତୌ
ଏଭଳି ବିଧିଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି, ଦେବତାମାନେ ଭୂମିରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପଡିଗଲେ।
ଉତ୍ତିଷ୍ଠତ ପ୍ରସନ୍ନୋସ୍ମି ଵୃଣୁଧ୍ଵଂ ଵରମୁତ୍ତମମ୍
ଉଠ, ମୁଁ ଖୁସି ହୋଇଛି। ସର୍ବୋତ୍ତମ ଦାନ ଚୟନ କର।
ଯଃ ସ୍ତୋଷ୍ଯତ୍ଯନଯା ସ୍ତୁତ୍ଯା ଶ୍ରଦ୍ଧାଵାନ୍ପ୍ରତ୍ଯହଂ ଶୁଚିଃ
ଯେଉଁଠି ଏହି ସ୍ତୁତିକୁ ଦୈନିକ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ପବିତ୍ରତାରେ ପଠିବେ—
ଦାସ୍ଯାମଃ ସକଲାନ୍କାମାନ୍ପୁତ୍ରାନ୍ପୌତ୍ରାନ୍ପଶୂନ୍ଵସୁ
ମୁଁ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବି: ପୁଅ, ନତି, ପଶୁ, ଧନ।
ଐହିକାମୁଷ୍ମିକାନ୍ଭୋଗାନପଵର୍ଗଂ ତଥାଽକ୍ଷଯମ୍
ଏହି ଜଗତ ଓ ପରଲୋକର ଭୋଗ, ମୋକ୍ଷ ଓ ଅବିନାଶୀ ଫଳ ମଧ୍ୟ ଦେଇବି।
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ପଠିତଵ୍ଯଃ ସ୍ତଵୋତ୍ତମଃ
ତେଣୁ, ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ଏହି ସର୍ବୋତ୍ତମ ସ୍ତୁତି ପଠିବା ଉଚିତ।
ପୁନଃ ପ୍ରୋଵାଚ ତାନ୍ଵେଧାଃ ପ୍ରଣିପତ୍ଯୋତ୍ଥିତାନ୍ସୁରାନ୍
ପୁନି ବିଧି ନମସ୍କାର କରି, ଉଠିଥିବା ଦେବତାମାନେ ପ୍ରତି ଆଉଥରେ କହିଲେ।
ଏତେ ଵେଦା ମୂର୍ତିଧରା ଇମା ଵିଦ୍ଯାସ୍ତଥାଖିଲାଃ
ଏହି ବେଦଗୁଡିକ ଦେହ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ ଶାଖାଗୁଡିକ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି।
ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯମିଦଂ ଚୈଷା କରୁଣା ଭାରତୀତ୍ଵିଯମ୍ 4.1.2.
ଏହା ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ, ଏହା ହେଉଛି ଦୟା; ଏହି ହେଉଛି ଶାରସ୍ୱତୀ ଦେବୀଙ୍କର ଭାଷା।