କଲୌ ଯୁଗେ ଵିଶେଷେଣ ପୁରାଣଶ୍ରଵଣାଦୃତେ ପୁରାଣଶ୍ରଵଣାଦ୍ଵିଷ୍ଣୋର୍ନାସ୍ତି ସଂକୀର୍ତନାତ୍ପରମ୍
ବିଶେଷ କରି କଳିଯୁଗରେ, ପୁରାଣ ଶୁଣିବା ଛଡା, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୁରାଣ ପାଠରୁ ଉପରେ କିଛି ନାହିଁ।
ଯ ଏତଦୂର୍ଜମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଶୃଣୁଯାଚ୍ଛ୍ରାଵଯେଦପି
ଯେଉଁମାନେ ଉର୍ଜାର ମହିମା ଶୁଣନ୍ତି କିମ୍ବା ଅନ୍ୟମାନେ ଶୁଣିବାକୁ ଦେଇଥାନ୍ତି,
ସର୍ଵରୋଗାପହଂ ସର୍ଵପାପନାଶକରଂ ଶୁଭମ୍ ।। 2.4.36.
ଏହା ସମସ୍ତ ରୋଗ ଦୂର କରେ, ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ କରେ, ଏବଂ ଶୁଭ ଦେଇଥାଏ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଚୈକପଦେ ଯୋ ଵୈ ଅଗମ୍ଯାଗମନେ ରତଃ
ଅନ୍ୟଥା କାମ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିପ୍ତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏକ ଶ୍ଲୋକ ଶୁଣିଲେ,
ମାହାତ୍ମ୍ଯମେତଦାକର୍ଣ୍ଯ ପୂଜଯେଦ୍ଯସ୍ତୁ ପାଠକମ୍
ଏହି ମହିମା ଶୁଣି ଯେଉଁମାନେ ପାଠକଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି,
ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରଂ ପୁରାଣଂ ଚ ଵେଦଵିଦ୍ଯାଦିକଂ ଚ ଯତ୍ ପୁରାଣଵିଦ୍ଯାଦାତାରୋ ହ୍ଯନଂତଫଲଭୋଗିନଃ
ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର, ପୁରାଣ କିମ୍ବା ବେଦ ଜ୍ଞାନ ଦେଇଥିବା ଲୋକମାନେ, ପୁରାଣ ଜ୍ଞାନ ଦାନ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ଅନନ୍ତ ଫଳ ଭୋଗ କରନ୍ତି।
ଇଦଂ ଯଃ ପଠତେ ଭକ୍ତ୍ଯା ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଚୈଵାଽଵଧାରଯେତ୍
ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଶ୍ଲୋକକୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ପାଠ କରନ୍ତି ଏବଂ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣନ୍ତି,
ନ କସ୍ଯାଽପୀଦମାଖ୍ଯେଯଂ ଶ୍ରଦ୍ଧାହୀନାଯ ଦୁର୍ମତେଃ
ଏହି କଥା କୌଣସି ଅଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ କିମ୍ବା ଦୁଷ୍ଟ ମନରେ ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଅପୂଜଯିତ୍ଵା ଗୁରୁମଗ୍ରବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଧର୍ମପ୍ରଵକ୍ତାରମନନ୍ଯବୁଦ୍ଧିଃ
ଗୁରୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଛଡା, ଅନନ୍ୟ ଭକ୍ତି ନଥିଲେ, ଧର୍ମ ପ୍ରବକ୍ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ତସ୍ମାତ୍ସଂପୂଜଯେଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଗୁରୁଂ ତତ୍ତ୍ଵାଵବୋଧକମ୍
ସେଥିପାଇଁ, ତତ୍ତ୍ୱ ଜ୍ଞାନ ଦେଇଥିବା ଗୁରୁଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ନ ଶକ୍ଯତେ ହି ସଂପୂର୍ଣଂ ଵକ୍ତୁଂ ଵର୍ଷଶତୈରପି
ଏହାକୁ ଶତବର୍ଷ ମଧ୍ୟ କହିବାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବ୍ୟକ୍ତ କରିପାରିବା ନାହିଁ।
କାର୍ତିକସ୍ଯ ତୁ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଯାଵଦ୍ଵର୍ଷଶତଂ ଵଦନ୍
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ମହିମା ଶତବର୍ଷ କହିଲେ ମଧ୍ୟ,
ପୁତ୍ରାର୍ଥୀ ଚ ଧନାର୍ଥୀ ଚ ରାଜ୍ଯାର୍ଥୀ ସ୍ଵଫଲଂ ଲଭେତ୍ 2.4.36.
ପୁତ୍ର, ଧନ କିମ୍ବା ରାଜ୍ୟ ଚାହିଁଥିବା ଲୋକ ନିଜ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ପାଇଥାଏ।
ଭୂଯୋଭୂଯୋ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ଯଯୌ ଯାଦୃଚ୍ଛିକୋ ମୁନିଃ
ପୁନିପୁନି ନମସ୍କାର କରି, ମୁନି ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ଚାଲିଗଲେ।
କଥିତଂ ଶଂକରେଣାଽପି ପୁତ୍ରାଯ ହିତକାମ୍ଯଯା
ଏହି କଥା ଶିବଜୀ ତାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ଭଲ ହେବା ପାଇଁ କହିଥିଲେ ।
କୃଷ୍ଣେନ ସତ୍ଯଭାମାଯୈ କାର୍ତିକସ୍ଯ ଚ ଵୈଭଵଃ
କୃଷ୍ଣଜୀ କାର୍ତିକ ମାସର ମହିମା ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କୁ ଜଣାଇଥିଲେ ।
ଋଷଯୋ ଵାଲଖିଲ୍ଯେଭ୍ଯଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମାହାତ୍ମ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍
ଋଷିମାନେ ବାଳଖିଲ୍ୟମାନଙ୍କଠାରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମହିମା ଶୁଣିଥିଲେ ।
ଅଧୀତ୍ଯ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରାଣି ପଯଃସାରମିଵୋଦ୍ଧୃତମ୍
ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର ପଢି ଏହି ମହିମାକୁ ଦୁଧର ମଧୁ ଭଳି ଚୟନ କରିଥିଲେ ।
ଵିରରାମ ତତସ୍ତେ ତୁ ପୂଜାଂ ଚକ୍ରୁସ୍ତଦାସ୍ଯ ଚ
ତାପରେ ସେମାନେ ବିରତ ହେଲେ ଏବଂ ସେ ସମୟରେ ତାଙ୍କ ପୂଜା କରିଥିଲେ ।
ତେ ପୁନଃ ସ୍ଵାଶ୍ରମଂ ଗତ୍ଵା ହୃଷ୍ଟାସ୍ତେ ପରମର୍ଷଯଃ
ସେମାନେ ଆଉଥରେ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଗଲେ ଏବଂ ଖୁସିରେ ଥିଲେ ।
ଅନେନ ଵିଧିନା ଯେ ଵୈ କୁର୍ଵଂତି କାର୍ତିକଵ୍ରତମ୍
ଏହି ପ୍ରକାର ଧାରଣା କରି ଯେଉଁମାନେ କାର୍ତିକ ବ୍ରତ କରନ୍ତି,
ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ଉଦିଯାଯୋଦଯଗିରୌ ଶୁଚିପ୍ରସୃମରୈଃ କରୈଃ
ବ୍ୟାସଜୀ କହିଲେ: ଉଦୟ ପାହାଡ଼ରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଶୁଧ୍ଧ ଏବଂ ଚମକୁଥିବା କିରଣ ସହ ଉଦୟ ହେଲା ।
ସଂଵର୍ଧଯନ୍ସତାଂ ଧର୍ମାନ୍ତ୍ଯକ୍କୁର୍ଵଂସ୍ତାମସୀଂ ସ୍ଥିତିମ୍
ସେ ଭଲ ଲୋକଙ୍କର ଧର୍ମକୁ ବଢ଼ାଇଲେ ଏବଂ ଅନ୍ଧକାରର ଅବସ୍ଥାକୁ ଦୂର କରିଦେଲେ ।
ହଵ୍ଯଂ କଵ୍ଯଂ ଭୂତବଲିଂ ଦେଵାଦୀନାଂ ପ୍ରଵର୍ତଯନ୍
ସେ ଦେବତା, ପିତୃମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ଅନ୍ନ ଓ ଅର୍ପଣ ଆରମ୍ଭ କରିଲେ ।
ଅସତାଂ ହୃଦି ଵକ୍ତ୍ରେଷୁ ନିର୍ଦିଶଂସ୍ତମସଃ ସ୍ଥିତିମ୍
ଅସତ୍ ଲୋକଙ୍କର ହୃଦୟ ଓ ମୁହଁରେ ଅନ୍ଧକାର ଅଛି ବୋଲି ସୂଚନା କରିଲେ ।
ଯସ୍ମିନ୍ନଭ୍ଯୁଦିତେ ଜାତଃ ସମ୍ଯକ୍ପୁଣ୍ଯଜନୋଦଯଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଲେ ନିଷ୍ଠାବାନ ଲୋକଙ୍କର ଉଦୟ ହୁଏ ।
ସାଯମସ୍ତମିତଃ ପ୍ରାତଃ କଥଂ ଜୀଵେଦ୍ରଵିଃ ପୁନଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ସାଂଜରେ ଅସ୍ତ ହେଇ ପ୍ରଭାତରେ ପୁଣି ଉଦୟ ହୁଏ, କିପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୁଣି ଜୀବନ ନେଇପାରିବ ?
ଯାମଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ତଥାଗ୍ନେଯୀଂ ଜ୍ଵଲଂତୀଂ ଵିରହାଦିଵ
ଅଗ୍ନିର ଅଂଶ ଭୋଗ କରି, ଦହୁଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଭଳି ଦେଖାଯାଏ ।
ତାଂବୂଲୀରାଗରକ୍ତୌଷ୍ଠୀଂ ଦ୍ରାକ୍ଷାସ୍ତବକସୁସ୍ତନୀମ୍
ପାନ ଓ କେସରର ରଙ୍ଗରେ ଲାଲ ଠୋଡ଼, ଦାଖର ଗୁଛ ଦ୍ୱାରା ସୁସଜ୍ଜିତ ।
ମଲଯାନିଲ ନିଃଶ୍ଵାସାଂ କ୍ଷୀରୋଦକଵରାଂବରାମ୍
ମଲୟ ପବନର ଶ୍ୱାସ ନେଇ, ଦୁଧ ଓ ଜଳର ପୋଶାକ ପିନ୍ଧି ।