ପୌରାଣିକଂ ଚ ମାସାଂତେ ପୂଜଯେଦ୍ଭକ୍ତିତତ୍ପରଃ
ମାସ ଶେଷରେ, ଭକ୍ତିରେ ଲଗିଥିବା ଜଣେ ପୁରାଣ ପଠାଇବା ଜଣକୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଶୃଣ୍ଵଂତି ଚ କଥାଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ନ ଦରିଦ୍ରା ନ ପାପିନଃ
ଯେଉଁମାନେ ଭକ୍ତିରେ କଥା ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ଦରିଦ୍ର ନୁହନ୍ତି, ପାପୀ ମଧ୍ୟ ନୁହନ୍ତି।
କଥାଯାଂ କୀର୍ତ୍ଯମାନାଯାଂ ଯେ ଗଚ୍ଛଂତ୍ଯନ୍ଯତୋ ନରାଃ 2.4.36.
କଥା ପଠାଯାଉଥିବା ବେଳେ, ଯେଉଁ ଲୋକ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ଯାନ୍ତି—
ଉଚ୍ଚାସନସମାରୂଢୋ ନ ନରଃ ପ୍ରଣତୋ ଭଵେତ୍
ଉଚ୍ଚ ଆସନରେ ବସିଥିବା ଜଣେ ଲୋକ ନମ୍ର ହେବା ଉଚିତ।
କଥାଯାଂ କୀର୍ତ୍ଯମାନାଯାଂ ଵିଘ୍ନଂ କୁର୍ଵଂତି ଯେ ନରାଃ
କଥା ପଠାଯାଉଥିବା ବେଳେ, ଯେଉଁ ଲୋକ ବାଧା ଦେଇଥାନ୍ତି—
ଯେ ଶ୍ରାଵଯଂତି ମନୁଜାଃ କଥାଂ ପୌରାଣିକୀଂ ଶୁଭାମ୍
ଯେଉଁ ଲୋକ ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଶୁଭ ପୁରାଣ କଥା ଶୁଣାନ୍ତି—
ଆସନାର୍ଥେ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି ପୁରାଣଜ୍ଞସ୍ଯ ଯେ ନରାଃ
ପୁରାଣ ଜଣା ଲୋକଙ୍କୁ ଯେଉଁମାନେ ଆସନ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି,
ପରିଧାନୀଯଵସ୍ତ୍ରାଣି ପ୍ରଯଚ୍ଛଂତି ଚ ଯେ ନରାଃ
ଯେଉଁମାନେ ପରିଧାନ ପାଇଁ ବସ୍ତ୍ର ଦେଇ ସହଯୋଗ କରନ୍ତି,
ଵାଚକେ ପରିତୁଷ୍ଟେ ତୁ ତୁଷ୍ଟାଃ ସ୍ଯୁଃ ସର୍ଵଦେଵତାଃ ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଫଲଂ ପୂର୍ଣଂ ଭଵତ୍ଯେଵ ନ ସଂଶଯଃ
ପାଠକ ଖୁସି ହେଲେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି; ତାଙ୍କର ଶୁଭଫଳ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଯତ୍ଫଲଂ ସର୍ଵଯଜ୍ଞେଷୁ ସର୍ଵଦାନେଷୁ ଯତ୍ଫଲମ୍
ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ଓ ସମସ୍ତ ଦାନରୁ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ,
କଲୌ ଯୁଗେ ଵିଶେଷେଣ ପୁରାଣଶ୍ରଵଣାଦୃତେ ପୁରାଣଶ୍ରଵଣାଦ୍ଵିଷ୍ଣୋର୍ନାସ୍ତି ସଂକୀର୍ତନାତ୍ପରମ୍
ବିଶେଷ କରି କଳିଯୁଗରେ, ପୁରାଣ ଶୁଣିବା ଛଡା, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୁରାଣ ପାଠରୁ ଉପରେ କିଛି ନାହିଁ।
ଯ ଏତଦୂର୍ଜମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଶୃଣୁଯାଚ୍ଛ୍ରାଵଯେଦପି
ଯେଉଁମାନେ ଉର୍ଜାର ମହିମା ଶୁଣନ୍ତି କିମ୍ବା ଅନ୍ୟମାନେ ଶୁଣିବାକୁ ଦେଇଥାନ୍ତି,
ସର୍ଵରୋଗାପହଂ ସର୍ଵପାପନାଶକରଂ ଶୁଭମ୍ ।। 2.4.36.
ଏହା ସମସ୍ତ ରୋଗ ଦୂର କରେ, ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ କରେ, ଏବଂ ଶୁଭ ଦେଇଥାଏ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଚୈକପଦେ ଯୋ ଵୈ ଅଗମ୍ଯାଗମନେ ରତଃ
ଅନ୍ୟଥା କାମ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିପ୍ତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏକ ଶ୍ଲୋକ ଶୁଣିଲେ,
ମାହାତ୍ମ୍ଯମେତଦାକର୍ଣ୍ଯ ପୂଜଯେଦ୍ଯସ୍ତୁ ପାଠକମ୍
ଏହି ମହିମା ଶୁଣି ଯେଉଁମାନେ ପାଠକଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି,
ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରଂ ପୁରାଣଂ ଚ ଵେଦଵିଦ୍ଯାଦିକଂ ଚ ଯତ୍ ପୁରାଣଵିଦ୍ଯାଦାତାରୋ ହ୍ଯନଂତଫଲଭୋଗିନଃ
ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର, ପୁରାଣ କିମ୍ବା ବେଦ ଜ୍ଞାନ ଦେଇଥିବା ଲୋକମାନେ, ପୁରାଣ ଜ୍ଞାନ ଦାନ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ଅନନ୍ତ ଫଳ ଭୋଗ କରନ୍ତି।
ଇଦଂ ଯଃ ପଠତେ ଭକ୍ତ୍ଯା ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଚୈଵାଽଵଧାରଯେତ୍
ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଶ୍ଲୋକକୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ପାଠ କରନ୍ତି ଏବଂ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣନ୍ତି,
ନ କସ୍ଯାଽପୀଦମାଖ୍ଯେଯଂ ଶ୍ରଦ୍ଧାହୀନାଯ ଦୁର୍ମତେଃ
ଏହି କଥା କୌଣସି ଅଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ କିମ୍ବା ଦୁଷ୍ଟ ମନରେ ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଅପୂଜଯିତ୍ଵା ଗୁରୁମଗ୍ରବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଧର୍ମପ୍ରଵକ୍ତାରମନନ୍ଯବୁଦ୍ଧିଃ
ଗୁରୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଛଡା, ଅନନ୍ୟ ଭକ୍ତି ନଥିଲେ, ଧର୍ମ ପ୍ରବକ୍ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ତସ୍ମାତ୍ସଂପୂଜଯେଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଗୁରୁଂ ତତ୍ତ୍ଵାଵବୋଧକମ୍
ସେଥିପାଇଁ, ତତ୍ତ୍ୱ ଜ୍ଞାନ ଦେଇଥିବା ଗୁରୁଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ନ ଶକ୍ଯତେ ହି ସଂପୂର୍ଣଂ ଵକ୍ତୁଂ ଵର୍ଷଶତୈରପି
ଏହାକୁ ଶତବର୍ଷ ମଧ୍ୟ କହିବାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବ୍ୟକ୍ତ କରିପାରିବା ନାହିଁ।
କାର୍ତିକସ୍ଯ ତୁ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଯାଵଦ୍ଵର୍ଷଶତଂ ଵଦନ୍
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ମହିମା ଶତବର୍ଷ କହିଲେ ମଧ୍ୟ,
ପୁତ୍ରାର୍ଥୀ ଚ ଧନାର୍ଥୀ ଚ ରାଜ୍ଯାର୍ଥୀ ସ୍ଵଫଲଂ ଲଭେତ୍ 2.4.36.
ପୁତ୍ର, ଧନ କିମ୍ବା ରାଜ୍ୟ ଚାହିଁଥିବା ଲୋକ ନିଜ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ପାଇଥାଏ।
ଭୂଯୋଭୂଯୋ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ଯଯୌ ଯାଦୃଚ୍ଛିକୋ ମୁନିଃ
ପୁନିପୁନି ନମସ୍କାର କରି, ମୁନି ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ଚାଲିଗଲେ।
କଥିତଂ ଶଂକରେଣାଽପି ପୁତ୍ରାଯ ହିତକାମ୍ଯଯା
ଏହି କଥା ଶିବଜୀ ତାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ଭଲ ହେବା ପାଇଁ କହିଥିଲେ ।
କୃଷ୍ଣେନ ସତ୍ଯଭାମାଯୈ କାର୍ତିକସ୍ଯ ଚ ଵୈଭଵଃ
କୃଷ୍ଣଜୀ କାର୍ତିକ ମାସର ମହିମା ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କୁ ଜଣାଇଥିଲେ ।
ଋଷଯୋ ଵାଲଖିଲ୍ଯେଭ୍ଯଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମାହାତ୍ମ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍
ଋଷିମାନେ ବାଳଖିଲ୍ୟମାନଙ୍କଠାରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମହିମା ଶୁଣିଥିଲେ ।
ଅଧୀତ୍ଯ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରାଣି ପଯଃସାରମିଵୋଦ୍ଧୃତମ୍
ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର ପଢି ଏହି ମହିମାକୁ ଦୁଧର ମଧୁ ଭଳି ଚୟନ କରିଥିଲେ ।
ଵିରରାମ ତତସ୍ତେ ତୁ ପୂଜାଂ ଚକ୍ରୁସ୍ତଦାସ୍ଯ ଚ
ତାପରେ ସେମାନେ ବିରତ ହେଲେ ଏବଂ ସେ ସମୟରେ ତାଙ୍କ ପୂଜା କରିଥିଲେ ।
ତେ ପୁନଃ ସ୍ଵାଶ୍ରମଂ ଗତ୍ଵା ହୃଷ୍ଟାସ୍ତେ ପରମର୍ଷଯଃ
ସେମାନେ ଆଉଥରେ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଗଲେ ଏବଂ ଖୁସିରେ ଥିଲେ ।