ପୁତ୍ରପୌତ୍ରୈଃ ପରିଵୃତୋ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଭୋଗାନ୍ମନୋହରାନ୍
ସେ ପୁଅ ଓ ନାତିମାନେ ଚାରିପାଖରେ ରହି, ଆନନ୍ଦ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରିବ।
ତସ୍ମାନ୍ନାରଦ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଃ କାର୍ତିକସ୍ଯ ଚ
ତେଣୁ ନାରଦ, ଏହି ହେଉଛି ଦ୍ୱାଦଶୀ ଓ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ମହିମା।
ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯା ହ୍ଯୁତ୍ତମଂ ପୁଣ୍ଯଂ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଯଃ ପଠେନ୍ନରଃ
ଯିଏ ଦ୍ୱାଦଶୀର ଉତ୍ତମ ପୁଣ୍ୟ ଓ ମହିମା ପଢ଼େ,
ରାଜର୍ଷିରମ୍ବରୀଷୋଽପି ଚକାରୈତଦ୍ଵ୍ରତଂ ଶୁଭମ୍
ରାଜା ଋଷି ଅମ୍ବରୀଷ ମଧ୍ୟ ଏହି ଶୁଭ ବ୍ରତ କରିଥିଲେ।
ଅଭାଵେ ତୂଦ୍ଯାପନସ୍ଯ ଫଲଂ ନୈଵାଽଽପ୍ନୁଯାତ୍କ୍ଵଚିତ୍
ଉଦ୍ୟାପନ ନ ହେଲେ, କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ବ୍ରତର ଫଳ ମିଳେ ନାହିଁ।
କୃତଵ୍ରତଫଲାପ୍ତ୍ଯର୍ଥଂ କୁର୍ଯାଦୁଦ୍ଯାପନଂ ବୁଧଃ
ବ୍ରତର ଫଳ ପାଇବାକୁ, ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକେ ଉଦ୍ୟାପନ କରିବା ଉଚିତ।
କାର୍ତିକେଽପି କୃତଂ ଦେଵ ଵ୍ରତାନାମୁତ୍ତମଂ ଵ୍ରତମ୍
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ କରାଯାଇଥିବା ବ୍ରତ ସମସ୍ତ ବ୍ରତ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ତସ୍ମାତ୍କାର୍ତିକମାସସ୍ଯ ଚୋଦ୍ଯାପନଵିଧିଂ ପ୍ରଭୋ
ତେଣୁ, ପ୍ରଭୁ, କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ଉଦ୍ୟାପନ ବିଧି ବିସ୍ତାରରେ କହାଯାଉଛି।
ତଚ୍ଛୃଣୁଷ୍ଵ ମହାଭକ୍ତ୍ଯା ସଵିଧାନଂ ସମାସତଃ
ଏବେ ତୁମେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସାବଧାନ ଭାବରେ ସାରାଂଶରେ ଶୁଣ।
ଊର୍ଜେ ଶୁକ୍ଲଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ କୁର୍ଯାଦୁଦ୍ଯାପନଂ ଵ୍ରତୀ
ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ବ୍ରତୀ ଉଦ୍ୟାପନ କରିବା ଉଚିତ।
ତୁଲସ୍ଯା ଉପରିଷ୍ଟାତ୍ତୁ କୁର୍ଯାନ୍ମଂଡପିକାଂ ଶୁଭାମ୍
ତୁଳସୀ ଗଛର ଉପରେ ଏକ ଶୁଭ ମଣ୍ଡପ ତିଆରି କରିବା ଦରକାର।
ଦୀପମାଲା ଚତୁର୍ଦିକ୍ଷୁ କାର୍ଯା ତତ୍ର ସୁଶୋଭନା
ସେଠାରେ ଚାରି ଦିଗରେ ସୁନ୍ଦର ଦୀପମାଳା ରଖିବା ଉଚିତ।
ଦ୍ଵାରେଷୁ ଦ୍ଵାରପାଲାଶ୍ଚ ପୂଜଯେନ୍ମୃନ୍ମଯାନ୍ପୃଥକ୍
ଦ୍ୱାରଗୁଡ଼ିକରେ ମାଟିର ଦ୍ୱାରପାଳମାନେ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ପୂଜା କରାଯିବା ଉଚିତ।
ନନ୍ଦଶ୍ଚୈଵ ସୁନଂଦଶ୍ଚ କୁମୁଦଃ କୁମୁଦାକ୍ଷକଃ 2.4.34.
ସେମାନଙ୍କର ନାମ ହେଉଛନ୍ତି ନନ୍ଦ, ସୁନନ୍ଦ, କୁମୁଦ ଓ କୁମୁଦାକ୍ଷ।
ତୁଲସୀମୂଲଦେଶେ ତୁ ସର୍ଵତୋଭଦ୍ରସଂଜ୍ଞିତମ୍
ତୁଳସୀ ମୂଳରେ 'ସର୍ବତୋଭଦ୍ର' ନାମକ ସ୍ଥାନରେ,
ତସ୍ଯୋପରିଷ୍ଟାତ୍କଲଶଂ ପୂର୍ଣରତ୍ନସମନ୍ଵିତମ୍
ସେଠାରେ ଉପରେ ରତ୍ନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ କଳଶ ରଖିବା ଉଚିତ।
କୌଶେଯପୀତଵସନଂ ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ଯୁକ୍ତଂ ପ୍ରପୂଜଯେତ୍
ସେ କଳଶକୁ ପୀତ କଉଶେୟ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସହିତ ଶୋଭିତ କରି ପୂଜା କରିବା ଦରକାର।
ତସ୍ଯାମୁପଵସେଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଶାଂତଃ ପ୍ରଣତମାନସଃ
ସେଠାରେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଶାନ୍ତ ଓ ନମ୍ର ମନେ ବସିବା ଉଚିତ।
ଗୀତଂ କୁର୍ଵଂତି ଯେ ଭକ୍ତ୍ଯା ଜାଗରେ ଚକ୍ରପାଣିନଃ
ଯେମାନେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଚକ୍ରଧାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଜାଗରଣରେ ଗୀତ ଗାଇଥାନ୍ତି,
ତତସ୍ତୁ ପୂର୍ଣିମାଯାଂ ତୁ ସପତ୍ନୀକାନ୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାନ୍
ତାପରେ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ,
ପ୍ରାତଃସ୍ନାନଂ ତତଃ କୃତ୍ଵା ଦେଵପୂଜାଂ ତଥୈଵ ଚ
ପ୍ରଭାତରେ ସ୍ନାନ କରି, ଏବଂ ତାପରେ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଅତୋ ଦେଵେତି ମଂତ୍ରେଣ ଜୁହୁଯାତ୍ତିଲପାଯସମ୍
'ଏତୋ ଦେବ' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ତିଳ ଓ ଚାଉଳର ଖିର ପୂର୍ଣ୍ଣାହୁତି ଦେବା ଉଚିତ।
ହୋମଶେଷଂ ସମାପ୍ଯାଥ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ପୂଜ୍ଯ ଭକ୍ତିତଃ
ହୋମ ଶେଷ ହେଲାପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭକ୍ତିଭାବରେ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର।
ତତୋ ଗାଂ କପିଲାଂ ତତ୍ର ପୂଜଯେଦ୍ଵିଧିଵଦ୍ଵ୍ରତୀ 2.4.34.
ତାପରେ ବ୍ରତୀ ସେଠାରେ ଏକ କପିଳା ଗାୟକୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଗୁରୁଂ ଵ୍ରତୋପଦେଷ୍ଟାରଂ ଵସ୍ତ୍ରାଲଂକାରଭୂଷଣୈଃ
ଗୁରୁ, ଯିଏ ବ୍ରତ ଶିଖାଇଥିଲେ, ସେଠାରେ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଆଳଙ୍କାର ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଯୁଷ୍ମତ୍ପ୍ରସାଦାଦ୍ଦେଵେଶଃ ପ୍ରସନ୍ନୋଽସ୍ତୁ ସଦା ମମ
ଆପଣଙ୍କର କୃପାରେ, ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କର ନାଥ, ଆପଣ ସଦା ମୋ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ରୁହନ୍ତୁ।
ତତ୍ସର୍ଵଂ ନାଶମାଯାତୁ ସ୍ଥିରା ମେ ଚାଽସ୍ତୁ ସଂତତିଃ
ସେ ସମସ୍ତ କିଛି ନଷ୍ଟ ହେଉ, ମୋର ବଂଶ ଦୃଢ଼ ରହୁ।
ସତାଂ ସମାଗମୋ ଭୂଯାନ୍ମମ ଜନ୍ମନିଜନ୍ମନି
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜନ୍ମରେ ମୋତେ ସଜ୍ଜନଙ୍କ ସଙ୍ଗ ମିଳୁ।
ପ୍ରତିମାଂ ତାଂ ଗୁରୋର୍ଦଦ୍ଯାତ୍ସଵସ୍ତ୍ରାଂ ମୁନିପୁଂଗଵ
ସେ ପ୍ରତିମାକୁ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧାଇ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ, ହେ ମହାମୁନି।
ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ପ୍ରତିବୁଦ୍ଧୋଽସୌ ତ୍ରଯୋଦଶ୍ଯାଂ ଯୁତଃ ସୁରୈଃ
ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ସେ ଜାଗେ, ତ୍ରୟୋଦଶୀ ତିଥିରେ ଦେବତାମାନେ ସହ ଯୋଗ ହୁଏ।