ଅଗସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତୀର୍ଥମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଲୋମଶୋ ମୁନିସତ୍ତମଃ
ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ଏପରି ତୀର୍ଥର ମହାତ୍ମ୍ୟ କହି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋମଶ—
ଇତ୍ଯେତତ୍କଥିତଂ ଵିପ୍ର ଋଣମୋଚନସଂଜ୍ଞକମ୍ ଋଣମୋଚନତୀର୍ଥଂ ତୁ ପୂର୍ଵତଃ ସରଯୂଜଲେ
ଏହିପରି ଋଣମୋଚନ ନାମକ ସ୍ଥଳ ବିବରଣ କରାଯାଇଛି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ; ଋଣମୋଚନ ତୀର୍ଥ ସରୟୂ ଜଳର ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଅଛି।
ଧନୁର୍ଦ୍ଵିଶତ୍ଯା ତୀର୍ଥଂ ଚ ପାପମୋଚନସଂଜ୍ଞକମ୍ ଜାଯତେ ତତ୍କ୍ଷଣାଦେଵ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା
ଦୁଇଶ ଧନୁଷରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ପାପମୋଚନ ନାମକ ତୀର୍ଥ ତତ୍କ୍ଷଣାତ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ—ଏଠାରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ରହିବା ଦରକାର ନାହିଁ।
ମଯା ତତ୍ର ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୃଷ୍ଟଂ ମାହାତ୍ମ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ସେଠାରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମହାତ୍ମ୍ୟ ଦେଖିଛି।
ପାଂଚାଲଦେଶସଂଭୂତୋ ନାମ୍ନା ନରହରିର୍ଦ୍ଵିଜଃ
ପାଞ୍ଚାଳ ଦେଶରେ ଜନ୍ମିଥିବା ନରହରି ନାମକ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ।
ନାନା ଵିଧାନି ପାପାନି ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଦିକାନି ଚ
ସେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଦୁଷ୍କର୍ମ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଭଳି ପାପ କରିଥିଲେ।
ସ କଦାଚିତ୍ସାଧୁସଂଗାତ୍ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାପ୍ରସଂଗତଃ
କେବେ ଗୋଟେ ବେଳେ, ସଜନଙ୍କ ସଂଗରେ ରହି, ସେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଇଚ୍ଛୁକ ହେଲେ।
ପାପମୋଚନତୀର୍ଥେ ତୁ ସ୍ନାତଃ ସତ୍ସଂଗତୋ ଦ୍ଵିଜଃ
ପାପ ମୁଚାଇବା ତୀର୍ଥରେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସଜନଙ୍କ ସହିତ ସ୍ନାନ କଲେ।
ଦିଵଃ ପପାତ ତନ୍ମୂର୍ଧ୍ନି ପୁଷ୍ପଵୃଷ୍ଟିର୍ମୁନୀଶ୍ଵର 2.8.2.
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆକାଶରୁ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଫୁଲର ବୃଷ୍ଟି ପଡିଲା।
ତଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହଦାଶ୍ଚର୍ଯଂ ମଯା ଚ ଦ୍ଵିଜପୁଂଗଵ
ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ମୁଁ ମଧ୍ୟ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲି।
ମାଘକୃଷ୍ଣଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ତତ୍ର ସ୍ନାନଂ ଵିଶେଷତଃ
ମାଘ ମାସର କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ବିଶେଷ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ।
ଅନ୍ଯଦା(?) ତୁ କୃତେ ସ୍ନାନେ ସର୍ଵପାପକ୍ଷଯୋ ଭଵେତ୍
ଅନ୍ୟ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ, ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।
ପାପମୋଚନତୀର୍ଥେ ତୁ ପୂର୍ଵଂ ତୁ ସରଯୂଜଲେ
ପୂର୍ବେ, ପାପ ମୁଚାଇବା ତୀର୍ଥରେ, ସରୟୂ ନଦୀର ଜଳରେ,
ସହସ୍ରଧାରାସଂଜ୍ଞଂ ତୁ ସର୍ଵକିଲ୍ବିଷନାଶନମ୍ ପ୍ରାଣାନୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ଯୋଗେନ ଯଯୌ ଶେଷାତ୍ମତାଂ ପୁରା
ସହସ୍ରଧାରା ନାମକ ଏକ ତୀର୍ଥ, ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ। ଯୋଗଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରି, ସେ ପୂର୍ବରୁ ଶେଷ ରୂପ ଲାଭ କରିଥିଲେ।
ସାର୍ଦ୍ଧଂହସ୍ତତ୍ରଯେଣୈଵ ପ୍ରମାଣଂ ଧନୁଷୋ ଵିଦୁଃ
ଏହାର ମାପ, ଧନୁଷ ମାନେ, ଢେଢ଼ାଇ ହସ୍ତ ରହିଛି।
କୃଷ୍ଣଦ୍ଵୈପାଯନୋ ଵ୍ଯାସଃ ପୁନଃ ପପ୍ରଚ୍ଛ କୌତୁକାତ୍
କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନ ବ୍ୟାସ, ଆଗ୍ରହରେ ପୁଣିଥରେ ପଚାରିଲେ।
ଶୃଣ୍ଵଂସ୍ତୀର୍ଥସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ନ ତୃପ୍ଯତି ମନୋ ମମ
ଏହି ତୀର୍ଥର ମହିମା ଶୁଣି, ମୋର ମନ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ହୁଏନାହିଁ।
ସହସ୍ରଧାରାତୀର୍ଥସ୍ଯ ସମୁତ୍ପତ୍ତିଂ ମହୋଦଯାତ୍
ସହସ୍ରଧାରା ତୀର୍ଥର ଉତ୍ପତ୍ତି କେମିତି ହେଲା, ମହାଉଦୟ ଠାରୁ ମୋତେ କୁହ।
ପୁରା ରାମୋ ରଘୁପତିର୍ଦେଵକାର୍ଯଂ ଵିଧାଯ ଵୈ 2.8.2.
ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ରଘୁବଂଶର ମହାନ ରାମ, ଦେବତାଙ୍କ କାମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିଲେ।
ମଯା ତ୍ଯାଜ୍ଯୋ ଭଵେତ୍କ୍ଷିପ୍ରମିତ୍ଥଂ ଚକ୍ରେ ସ ସଂଵିଦମ୍
ସେ ଏପରି ନିଶ୍ଚୟ କଲେ: 'ମୁଁ ଏହାକୁ ଶୀଘ୍ର ଛାଡିଦେବି।'
ତସ୍ମିନ୍ମଂତ୍ରଯମାଣେ ହି ଦ୍ଵାରେ ତିଷ୍ଠତି ଲକ୍ଷ୍ମଣେ
ସେ ଏପରି ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ବେଳେ, ଦ୍ୱାରରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ।
ଆଗତ୍ଯ ଲକ୍ଷ୍ମଣଂ ଶୀଘ୍ରଂ ପ୍ରୀତ୍ଯୋଵାଚ କ୍ଷୁଧାଽଽକୁଲଃ
ସେ ଶୀଘ୍ର ଆସି, ଭୋକରେ ବ୍ୟାକୁଳ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ସ୍ନେହରେ କହିଲେ।
କାର୍ଯାର୍ଥିନମିଦଂ ଵାକ୍ଯଂ ନାନ୍ଯଥା କର୍ତୁମର୍ହସି
ଯେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଁ ଏହି କଥା କହାଯାଇଛି, ତାହାକୁ ଅନ୍ୟ ଭାବେ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ମୁନିଂ ନିଵେଦଯାମାସ ରାମାଗ୍ରେ ଦର୍ଶନାର୍ଥିନମ୍
ସେ ମୁନିଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ ଯେ, ରାମଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦର୍ଶନ ପାଇବାକୁ କେହି ଅପେକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି।
ରାମୋଽପି କାଲମାମଂତ୍ର୍ଯ ପ୍ରସ୍ଥାପ୍ଯ ଚ ବହିର୍ଯଯୌ
ରାମ ଉଚିତ ସମୟ ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ ପଠାଇ, ବାହାରକୁ ଗଲେ।
ଦୁର୍ଵାସସଂ ମୁନିଵରଂ ପ୍ରସ୍ଥାପ୍ଯ ସ୍ଵଯମାଦରାତ୍
ସେ ନିଜେ ଆଦର ସହିତ ମହାମୁନି ଦୁର୍ବାସାଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ।
ଲକ୍ଷ୍ମଣୋଽପି ତଦା ଵୀରଃ କୁର୍ଵନ୍ନଵିତଥଂ ଵଚଃ
ତାପରେ ବୀର ଲକ୍ଷ୍ମଣ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଯଥାଯଥିକ ଭାବରେ ପୂରଣ କଲେ।
ତତ୍ର ଗତ୍ଵାଥ ଚ ସ୍ନାତ୍ଵା ଧ୍ଯାନମାସ୍ଥାଯ ସତ୍ଵରମ୍
ସେଠାକୁ ଯାଇ, ସ୍ନାନ କରି, ତୁରନ୍ତ ଧ୍ୟାନରେ ବସିଗଲେ।
ତତଃ ପ୍ରାଦୁରଭୂତ୍ତତ୍ର ସହସ୍ରଫଣମଣ୍ଡିତଃ ସୁରଲୋକାତ୍ସୁରେନ୍ଦ୍ରୋଽପି ସମାଗାଦମରୈଃ ସହ ।। 2.8.2.
ତାପରେ ହଜାର ଫଣା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଇନ୍ଦ୍ର ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଆସି ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ତତଃ ଶେଷାତ୍ମତାଂ ଯାତଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣଂ ସତ୍ଯସଂଗରମ୍
ତାପରେ ସତ୍ୟରେ ଅଟୁଟ ଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଶେଷ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ।