ପ୍ରଯାଂତ୍ଯନେକାଽର୍ଜିତପାତକାନି ଵ୍ରତସ୍ଯ ସଂଦର୍ଶଯତୋଽପି ମୁକ୍ତିମ୍
ଅନେକ ପାପ କରିଥିବାମାନେ ମଧ୍ୟ, ବ୍ରତ ପାଳନ କଲେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି।
ସ୍ଵସ୍ଯ କର୍ତୁମସାମର୍ଥ୍ଯଂ କଥମେତତ୍କୃତଂ ଭଵେତ୍
ନିଜେ କରିପାରିବାକୁ ଅସମର୍ଥ ହେଲେ, ଏହା କିପରି ସମ୍ଭବ?
ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ଗୃହ୍ଣୀଯାତ୍ଫଲମୁତ୍ତମମ୍
ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଧନ ଦେଇଲେ, ସେ ଉତ୍ତମ ଫଳ ପାଇପାରେ।
ଶିଷ୍ଯାଦ୍ଵା ଭୃତ୍ଯଵର୍ଗାଦ୍ଵା ସ୍ତ୍ରୀଭ୍ଯୋ ଵାଽଽପ୍ତାଚ୍ଚ କାରଯେତ୍
କିମ୍ବା ଶିଷ୍ୟ, ଚାକର, ଜଣେ ମହିଳା କିମ୍ବା ଆତ୍ମୀୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହା କରାଯାଇପାରେ।
ଏତଦିଚ୍ଛାମ୍ଯହଂ ଶ୍ରୋତୁଂ କୌତୁକଂ ମମ ଵର୍ତତେ
ମୁଁ ଏହି କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ, ମୋର ଆଗ୍ରହ ବଢ଼ିଯାଇଛି।
ଯେନୋପାଯେନ ତଦ୍ଵଚ୍ମି ଶୃଣୁଷ୍ଵୈକମନା ଦ୍ଵିଜ
କେମିତି ଉପାୟରେ ଏହି କଥା ହୁଏ, ମୁଁ କହିବି; ତୁମେ ମନ ଦେଇ ଶୁଣ, ଦ୍ୱିଜ।
ସୁକୃତଂ ଵା ଦୁଷ୍କୃତଂ ଵା କୃତମେକେନ ଯତ୍କୃତେ
ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ, ଯେଉଁ କାମ ଜଣେ କୌଣସି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କରେ,
ଦ୍ଵାପରେ ଵଂଶମଧ୍ଯେ ତୁ କଲୌ କର୍ତୈଵ କେଵଲମ୍
ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ଏହା କୁଳ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଏ; କଳିଯୁଗରେ କେବଳ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଉପରେ ଲାଗେ।
ଅଜ୍ଞାନାଦ୍ଯଚ୍ଚ ତାରୁଣ୍ଯେ ବାଲ୍ଯେ ତସ୍ଯ ଫଲଂ ଭଵେତ୍
ଯୁବାବସ୍ଥା କିମ୍ବା ଶିଶୁବୟସରେ ଅଜ୍ଞାନରୁ ଯାହା କରାଯାଏ, ତାହାର ଫଳ ସେଉଁଠାରେ ମିଳେ।
ଷଣ୍ମାସଂ ପାପିସଂଗେନ ନରଃ ପାପୀ ପ୍ରଜାଯତେ
ଛଅ ମାସ ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ସଙ୍ଗରେ ରହିଲେ, ମଣିଷ ଦୁଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ଭୋଜନାଦେକପଂକ୍ତୌ ଚ ଵିଂଶାଂଶଃ ପୁଣ୍ଯପାପଯୋଃ 2.4.30.
ଏକ ପଙ୍କ୍ତିରେ ବସି ଖାଇଲେ, ପୁଣ୍ୟ କିମ୍ବା ପାପର ବିଶ ଅଂଶ ମିଳେ।
ଯୋ ଵୈ ଯସ୍ଯାନ୍ନମଶ୍ନାତି ସ ଭୁଂକ୍ତେ ତସ୍ଯ କିଲ୍ବିଷମ୍
ଯିଏ ଅନ୍ୟର ଖାଦ୍ୟ ଖାଏ, ସେ ତାଙ୍କର ପାପ ଭାଗୀ ହୁଏ।
ପରସ୍ଯ ସ୍ତଵନାଦ୍ଯାନାଦେକପାତ୍ରସ୍ଥଭୋଜନାତ୍
ଅନ୍ୟର ପାତ୍ରରେ ରଖାଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ, ପ୍ରଶଂସା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟରେ ଖାଇଲେ,
ପୁରୁଷୋ ହରତେ ସର୍ଵଂ ଭାର୍ଯାଯା ଔରସସ୍ଯ ଚ
ପୁରୁଷ ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ଓ ନିଜ ସନ୍ତାନଙ୍କର ସମସ୍ତ କଥା ନେଇଥାଏ।
ଭର୍ତୁରାଜ୍ଞାକରୀ ନାରୀ ଭର୍ତୁରର୍ଦ୍ଧଂ ଵୃଷଂ ହରେତ୍
ଯିଏ ନାରୀ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଚାଲେ, ସେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପୁଣ୍ୟର ଅର୍ଧାଂଶ ମିଳେ।
ଵର୍ଷାଽଶନଂ ତୁ ଯୋ ଦତ୍ତେ ତଦର୍ଦ୍ଧାଘସ୍ଯ ଭାଗଯମ୍
ଯିଏ ବର୍ଷାକାଳରେ ଖାଦ୍ୟ ଦେଉଛି, ସେ ଅର୍ଧ ପାପର ଭାଗୀ ହୁଏ।
ପୁରୋହିତସ୍ଯ ଷଷ୍ଠାଂଶଂ ପାପଂ ଵା ପୁଣ୍ଯମେଵ ଵା
ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ଛଅ ଅଂଶ ପାପ କିମ୍ବା ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ।
ଉଦ୍ଯୋଗୀ ଚାନୁମନ୍ତା ଚ ଯଶ୍ଚୋପକରଣପ୍ରଦଃ
ଯିଏ କାମ କରେ, ଯିଏ ସହମତି ଦେଇଥାଏ, ଓ ଯିଏ ସାଧନ ଦେଉଛି,
ଯଦ୍ଧସ୍ତାତ୍କାର୍ଯତେ କର୍ମ ନାନ୍ନମସ୍ମୈ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି
ହାତରେ କାମ କରାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ ଖାଦ୍ୟ ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ,
ଵ୍ଯଵହାରାତ୍ତଥା ପ୍ରୀତ୍ଯା ନିତ୍ଯଂ ସଂଭାଷଣାଦିଭିଃ
ବ୍ୟବହାର, ସ୍ନେହ, ଏବଂ ସବୁବେଳେ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଓ ଅନ୍ୟ କାରଣରେ,
ସଂସର୍ଗପୁଣ୍ଯଯୋଗେନ ଏକଦନ୍ତୋ ଦ୍ଵିଜାଧମଃ 2.4.30.
ପୁଣ୍ୟର ସଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସବୁଠାରୁ ନିମ୍ନ ଜଣେ ଏକଦନ୍ତ ହୋଇଯାଏ।
ନାରଦ ଉଵାଚ ଈଦୃଶଂ କାର୍ତିକଵ୍ରତମଲ୍ପାଯାସଂ ମହତ୍ଫଲମ୍
ନାରଦ କହିଲେ: ଏହିପରି କାର୍ତ୍ତିକ ବ୍ରତ, ଅଳ୍ପ ପ୍ରୟାସରେ ବଡ଼ ଫଳ ମିଳେ।
ଧର୍ମମେଵାଽନୁତିଷ୍ଠଂତଃ ପ୍ରାପ୍ନୁଵଂତି ଶୁଭାଂ ଗତିମ୍
ଯେମାନେ କେବଳ ଧର୍ମର ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଶୁଭ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।
ଅଧର୍ମମନୁତିଷ୍ଠଂତୋ ଯାଂତି ତେଽଧୋଗତିଂ ନରାଃ
ଯେମାନେ ଅଧର୍ମର ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିମ୍ନ ଗତିକୁ ଯାଆନ୍ତି।
ତଯୋଃ ପାଲନକର୍ତାରୌ ଦ୍ଵାଵେଵ ଵିଧିନା କୃତୌ
ଏହି ଦୁଇଟିର ରକ୍ଷାକାରୀ ଦୁଇଜଣ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ।
ଗୁରୁତଲ୍ପାଦଯଃ ପୁତ୍ରାଃ କାମସ୍ଯ ପ୍ରଥିତା ଭୁଵି
ଗୁରୁଙ୍କର ଶୟନାସନ ଭଙ୍ଗ କରୁଥିବା ପୁଅମାନେ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ, ଏହି ପୃଥିବୀରେ କାମର ସନ୍ତାନ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ବ୍ରହ୍ମସ୍ଵହରଣାଦ୍ଯାଶ୍ଚ ଏତେ ନରକନାଯକାଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ସମ୍ପତ୍ତି ଚୋରାଇବା ଓ ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବାମାନେ ନରକର ନାୟକ।
ଵ୍ରତାଦିଧର୍ମକୃତ୍ଯଂ ଯୈସ୍ତୈର୍ମୁକ୍ତାସ୍ତେ ହି କୁର୍ଵତେ
ଯେମାନେ ବ୍ରତ ଓ ଅନ୍ୟ ଧର୍ମକାର୍ଯ୍ୟରୁ ମୁକ୍ତ, ସେମାନେ ଏପରି କାମ କରନ୍ତି।
ଶ୍ରଦ୍ଧା ମେଧା ଵିଘାତିନ୍ଯୌ ଵର୍ତେତେ ଭୁଵି ସର୍ଵଦା
ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ବୁଦ୍ଧି ସଦା ଏହି ପୃଥିବୀରେ ବାଧା ପାଇଥାଏ।
ନ କରୋତି ସୁଦୁର୍ମେଧା ଯେନାଂଧଂ ଯାତି ଵୈ ତମଃ
ଯାହାର ବୁଦ୍ଧି ବହୁତ ଦୁର୍ବଳ, ସେ କୌଣସି କାମ କରେନାହିଁ, ଏହିପରି ଅନ୍ଧକାରକୁ ଯାଏ।