ଆରଭଦ୍ଵୈଷ୍ଣଵଂ ସତ୍ରଂ କୃତ୍ଵାଽଽଚାର୍ଯଂ ତୁ ମୁଦ୍ଗଲମ୍
ସେ ବଡ଼ ବୈଷ୍ଣବ ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ କଲେ ଏବଂ ମୁଦ୍ଗଳଙ୍କୁ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ କରି ନିଯୁକ୍ତ କଲେ।
ଋଷିସଂଘସମାଜୁଷ୍ଟଂ ବହ୍ଵନ୍ନଂ ବହୁଦକ୍ଷିଣମ୍
ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ଅନେକ ଋଷିମାନେ ଯୋଗ ଦେଲେ, ବହୁତ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଦାନ ହେଲା।
ଵିଷ୍ଣୁଦାସୋଽପି ତତ୍ରୈଵ ତସ୍ଥୌ ଦେଵାଲଯେ ଵ୍ରତୀ
ବିଷ୍ଣୁଦାସ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଦେଉଳରେ ନିୟମ ରୁଖି ରହିଲେ।
ମାଘୋର୍ଜଯୋର୍ଵ୍ରତଂ ସମ୍ଯକ୍ତୁଲସୀଵନପାଲନମ୍
ସେ ମାଘ ଓ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ବ୍ରତ ସଠିକ୍ ଭାବେ ପାଳନ କଲେ ଏବଂ ତୁଳସୀ ବନକୁ ଯଥାଯଥ ରଖିଲେ।
ଉପଚାରୈଃ ଷୋଡଶଭିର୍ନୃତ୍ଯଗୀତାଦିମଂଗଲୈଃ
ଷୋଡ଼ଶ ପ୍ରକାରର ଉପଚାର, ନୃତ୍ୟ, ସଙ୍ଗୀତ ଓ ମଙ୍ଗଳ କାର୍ଯ୍ୟ ସହିତ,
ନିତ୍ଯଂ ସଂସ୍ମରଣଂ ଵିଷ୍ଣୋର୍ଗଚ୍ଛନ୍ଭୁଵି ସ୍ଵପନ୍ନପି
ସେ ସଦା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରୁଥିଲେ, ପୃଥିବୀରେ ଚାଲିବା କିମ୍ବା ଶୋଇଥିବାବେଳେ ମଧ୍ୟ।
ମାଘକାର୍ତିକଯୋର୍ନିତ୍ଯଂ ଵିଶେଷନିଯମାନପି
ମାଘ ଓ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ସେ ବିଶେଷ ନିୟମ ମଧ୍ୟ ପାଳନ କରୁଥିଲେ।
ଏଵଂ ସମାରାଧଯତୋଃ ଶ୍ରିଯଃ ପତିଂ ତଯୋଶ୍ଚ ଚୋଲେଶ୍ଵରଵିଷ୍ଣୁଦାସଯୋଃ 2.4.26.
ଏଭଳି ଚୋଳେଶ୍ୱର ଓ ବିଷ୍ଣୁଦାସ ଦୁହେଁ ଶ୍ରୀଙ୍କ ପତିଙ୍କୁ ଉପାସନା କରୁଥିଲେ।
ସ ପାକମକରୋତ୍ତାଵଦହରତ୍କୋଽପ୍ଯଲକ୍ଷିତଃ
ସେ ନିବେଦନ ପକାଇଲେ, କିନ୍ତୁ କିଏ ଅଦୃଶ୍ୟ ଭାବେ ତାହା ନେଇଗଲା।
ତମଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଽପ୍ଯସୌ ପାକଂ ପୁନର୍ନୈଵାଽକରୋତ୍ତଦା
ସେ କିଏ ନେଇଗଲା ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ, ତେବେ ସେ ସେଇ ସମୟରେ ପୁଣି ନିବେଦନ ପକାଇଲେ ନାହିଁ।
ଦ୍ଵିତୀଯେଽହ୍ନି ପୁନଃ ପାକଂ କୃତ୍ଵା ଯାଵତ୍ସ ଵିଷ୍ଣଵେ
ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନ ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଇଁ ନିବେଦନ ପକାଇଲେ,
ଏଵଂ ସପ୍ତଦିନଂ ତସ୍ଯ ପାକଂ କୋଽପ୍ଯହରନ୍ନୃପ
ଏଭଳି ସାତ ଦିନ ଧରି କିଏ ତାଙ୍କର ନିବେଦନ ନେଇଯାଉଥିଲା, ହେ ରାଜା।
ଅହୋ ନିତ୍ଯଂ ସମଭ୍ଯେତ୍ଯ କଃ ପାକଂ ହରତେ ମମ
ହାଁ, କିଏ ପ୍ରତିଦିନ ଆସି ମୋର ନିବେଦନ ନେଇଯାଉଛି?
ପୁନଃ ପାକଂ ଵିଧାଯାଽତ୍ର ଭୁଜ୍ଯତେ ଯଦି ଚେନ୍ମଯା
ପୁଣି ନିବେଦନ ପକାଇ ଏଠାରେ ମୁଁ ନିଜେ ଖାଇଲି—
ଯଦି ପାକଂ ଵିଧାଯୈଵଂ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂ ତୁ ମଯା ନ ତତ୍
ଯଦି ଏଭଳି ରାନ୍ଧିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ତେବେ ମୁଁ ଏହି ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବି ନାହିଁ।
ଉପୋଷିତୋଽହଂ ସପ୍ତାଽହଂ ତିଷ୍ଠାମ୍ଯତ୍ର ଵ୍ରତସ୍ଥିତଃ
ମୁଁ ସାତି ଦିନ ଉପବାସ କରି, ଏଠାରେ ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞାରେ ଅଟୁଟ ରହିଛି।
ଇତି ପାକଂ ଵିଧାଯାଽସୌ ତତ୍ରୈଵାଽଲକ୍ଷିତଃ ସ୍ଥିତଃ
ଏଭଳି ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ସେ ଏଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ଭାବେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
କ୍ଷୁତ୍କ୍ଷାମଂ ଦୀନଵଦନମସ୍ଥିଚର୍ମାଽଵଶେଷିତମ୍ 2.4.27.
ଭୋକରେ ଶରୀର କ୍ଷୀଣ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ମୁହଁ ଦୁଃଖିତ ଦେଖାଉଥିଲା, ଶରୀରରେ କେବଳ ଚର୍ମ ଓ ହାଡ଼ ଅଛି।
ଵିଲୋକ୍ଯାଽନ୍ନହରଂ ଵିପ୍ରସ୍ତିଷ୍ଠତିଷ୍ଠେତ୍ଯଭାଷତ
ଖାଦ୍ୟ ନେଇ ଆସୁଥିବାକୁ ଦେଖି, ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ, 'ଠାରେ ରୁହ, ଠାରେ ରୁହ!'
ଇତ୍ଥଂ ଵଦଂତଂ ଵିପ୍ରାଗ୍ର୍ଯମାଯାଂତଂ ସ ଵିଲୋକ୍ଯ ଚ
ଏଭଳି କହୁଥିବା ଏବଂ ଆସୁଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖି,
ଭୀତଂ ସଂମୂର୍ଚ୍ଛିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚଂଡାଲଂ ସ ଦ୍ଵିଜାଗ୍ରଣୀଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜଣେ ଭୟଭୀତ ଏବଂ ଅଚେତନ ହୋଇଯିଥିବା ଚଣ୍ଡାଳକୁ ଦେଖିଲେ।
ଅଥୋତ୍ଥିତଂ ତମେଵାସୌ ଵିଷ୍ଣୁଦାସୋ ଵ୍ଯଲୋକଯତ୍
ତାପରେ ବିଷ୍ଣୁଦାସ ତାଙ୍କୁ ଉଠୁଥିବାବେଳେ ଦେଖିଲେ।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସାତ୍ତ୍ଵିକୈର୍ଭାଵୈରାଵୃତୋ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମଃ
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସତ୍ତ୍ୱିକ ଭାବରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
ଅଥ ଶକ୍ରାଦଯୋ ଦେଵାସ୍ତତ୍ରୈଵାଭ୍ଯାଯଯୁସ୍ତଦା
ତାପରେ ସେଇ ସମୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଏଠାକୁ ଆସିଲେ।
ଵିମାନଶତସଂକୀର୍ଣଂ ଦେଵର୍ଷିଶତସଂକୁଲମ୍
ସେଠାରେ ଶତଶଃ ଦେବ ରଥ ଭିଡ଼ିଥିଲା ଏବଂ ଶତଶଃ ଦେବ ଋଷିମାନେ ଭରିଥିଲେ।
ତତୋ ଵିଷ୍ଣୁଃ ସମାଲିଂଗ୍ଯ ସ୍ଵଭକ୍ତଂ ସାତ୍ତ୍ଵିକଵ୍ରତମ୍
ତାପରେ ବିଷ୍ଣୁ ନିଜ ସତ୍ତ୍ୱିକ ବ୍ରତରେ ଅଟୁଟ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ।
ଵିମାନଵରସଂସ୍ଥଂ ତଂ ଗଚ୍ଛଂତଂ ଵିଷ୍ଣୁସନ୍ନିଧିମ୍
ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରଥରେ ବସି, ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସାନିଧ୍ୟକୁ ଯାଇଲେ।
ଵୈକୁଣ୍ଠଭୁଵନଂ ଯାଂତଂ ଵିଷ୍ଣୁଦାସଂ ଵିଲୋକ୍ଯ ସଃ 2.4.27.
ବିଷ୍ଣୁଦାସଙ୍କୁ ବୈକୁଣ୍ଠ ଲୋକକୁ ଯାଉଥିବା ଦେଖି,
ସ ଵିଷ୍ଣୁରୂପଧୃଗ୍ଵିପ୍ରୋ ଯାତି ଵୈକୁଣ୍ଠମଂଦିରମ୍
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ବୈକୁଣ୍ଠ ମନ୍ଦିରକୁ ଯାଉଛନ୍ତି।
ଦୀକ୍ଷିତେନ ମଯା ସମ୍ଯକ୍ସତ୍ରେଽସ୍ମିନ୍ଵୈଷ୍ଣଵେ ତ୍ଵଯା
ମୁଁ ଯଥାଯଥ ଦୀକ୍ଷା ନେଇଛି, ଏହି ବୈଷ୍ଣବ ଯଜ୍ଞରେ ତୁମେ ଅଂଶ ନେଇଛ।