ନିଵେଦିତସ୍ତଦେଶାଯ ନଂଦିନା ପ୍ରଵିଵେଶ ସଃ
ନନ୍ଦିନି ତାଙ୍କୁ ସେଠାର ଠାକୁରଙ୍କୁ ଖବର ଦେଲେ, ଏବଂ ସେ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ସର୍ଵରତ୍ନେଶ୍ଵରସ୍ଯ ତ୍ଵମାଜ୍ଞାଂ ଶୃଣୁ ଵୃଷଧ୍ଵଜ
ସମସ୍ତ ରତ୍ନର ନାଥଙ୍କ ଆଦେଶ ଶୁଣ, ବୃଷଧ୍ୱଜ।
ସ୍ମଶାନଵାସିନୋ ନିତ୍ଯମସ୍ଥିଭାରଵହସ୍ଯ ଚ
ଯିଏ ସଦା ସ୍ମଶାନରେ ବସନ୍ତି, ଅସ୍ଥିର ଭାର ବୋହନ୍ତି।
ଅହଂ ରତ୍ନାଧିନାଥୋଽସ୍ମି ସା ଚ ସ୍ତ୍ରୀରତ୍ନସଂଜ୍ଞିକା
ମୁଁ ରତ୍ନମାଳିକାର ନାଥ, ଏହି ଜନନୀ ହେଉଛନ୍ତି ଜନନୀରତ୍ନ ଭାବେ ପରିଚିତ।
ଅଭଵତ୍ପୁରୁଷୋ ରୌଦ୍ରସ୍ତୀଵ୍ରାଶନିସମସ୍ଵନଃ ।। 2.4.17.
ତେଉଁ ଖଡ଼ଗ ପରି ଭୟଙ୍କର ଏକ ପୁରୁଷ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ତାଙ୍କର କଣ୍ଠସ୍ୱର ବଜ୍ର ଧ୍ୱନି ପରି ଥିଲା।
ସିଂହାସ୍ଯଃ ପ୍ରଲଲଜ୍ଜିହ୍ଵଃ ସ ଜ୍ଵଲନ୍ନଯନୋ ମହାନ୍
ସେଉଁଠାରେ ସିଂହମୁଖ, କମ୍ପିତ ଜିହ୍ବା ଏବଂ ଦୀପ୍ତିମାନ ବଡ଼ ଆଖି ଥିଲା।
ସ ତଂ ଖାଦିତୁମାଯାଂତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାହୁର୍ଭଯାତୁରଃ
ସେ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ଖାଇବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ, ରାହୁ ଭୟରେ ଅତି ଭୀତ ହେଲେ।
ସ ଚ ରାହୁର୍ମହାବାହୋ ମେଘଗମ୍ଭୀରଯା ଗିରା
ଏବଂ ରାହୁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁଧରୀ, ମେଘର ଗମ୍ଭୀର ସ୍ୱରରେ—
ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ମାଂ ମହାଦେଵ ଖାଦିତୁଂ ସମୁପାଗତଃ
ହେ ମହାଦେବ, ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆପଣ ମୋତେ ଖାଇବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି।
ନୈଵାଽସୌ ଵଧ୍ଯତାମେତି ଦୂତୋଽଯଂ ପରଵାନ୍ଯତଃ
ଏହିଠାରେ ତାଙ୍କୁ ମାରିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ; ସେ ଦୂତ ଏବଂ ଅନ୍ୟର ଆଜ୍ଞାରେ ଅଛନ୍ତି।
ରାହୁଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵାଽଥ ପୁରୁଷସ୍ତଦା ରୁଦ୍ରଂ ଵ୍ଯଜିଜ୍ଞପତ୍ ପୁରୁଷ ଉଵାଚ କ୍ଷୁଧା ମାଂ ଵାଧତେଽତ୍ଯଂତଂ କ୍ଷୁତ୍କ୍ଷାମଶ୍ଚାଽସ୍ମି ସର୍ଵଥା
ତାପରେ, ରାହୁଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ସେ ପୁରୁଷ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ: ପୁରୁଷ କହିଲେ: ଭୋକ ମୋତେ ଅତି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଛି; ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଭୋକରେ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଯାଇଛି।
କିଂ ଭକ୍ଷଯାମି ଦେଵେଶ ତଦାଜ୍ଞାପଯ ମାଂ ପ୍ରଭୋ ଈଶ୍ଵର ଉଵାଚ ଭକ୍ଷଯସ୍ଵାତ୍ମନଃ ଶୀଘ୍ରଂ ମାଂସଂ ତ୍ଵଂ ହସ୍ତପାଦଯୋଃ
ମୁଁ କଣ ଖାଉଁ, ହେ ଦେବେଶ? ମୋତେ ଆଦେଶ ଦିଅ, ପ୍ରଭୁ। ଈଶ୍ୱର କହିଲେ: ତୁମେ ତୁମର ହାତ ଓ ପାଦର ମାଂସ ଶୀଘ୍ର ଖାଅ।
ହସ୍ତପାଦୋଦ୍ଭଵଂ ମାଂସଂ ଶିରଃଶେଷୋ ଯଥାଽଭଵତ୍
ସେ ତାଙ୍କର ହାତ ଓ ପାଦର ମାଂସ ଖାଇଲେ, ଏମିତି ମାତ୍ର ମୁଣ୍ଡ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଗଲା।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶିରୋଽଵଶେଷଂ ତଂ ସୁପ୍ରସନ୍ନସ୍ତଦା ଶିଵଃ
ତାଙ୍କୁ କେବଳ ମୁଣ୍ଡ ଅବଶିଷ୍ଟ ଦେଖି, ଶିବ ତେବେ ବହୁତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।
ତ୍ଵଦର୍ଚାଂ ଯେ ନ କୁର୍ଵଂତି ନୈଵ ତେ ମେ ପ୍ରିଯଂକରାଃ ।। 2.4.17.
ଯେମାନେ ତୁମର ପୂଜା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ମୋ ପାଇଁ କେବେ ମଧୁର ନୁହଁନ୍ତି।
* ନାର୍ଚଯନ୍ତୀହ ଯେ ପୂର୍ଵଂ ତେଷାମର୍ଚା ଵୃଥା ଭଵେତ୍
ଏଠାରେ ପୂର୍ବରୁ ଯେମାନେ ପୂଜା କରିନଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କର ଏବେର ପୂଜା ବ୍ୟର୍ଥ ହୁଏ।
ରାହୁର୍ଵିମୁକ୍ତୋ ଯସ୍ତେନ ସୋଽପି ତଦ୍ବର୍ବରେ ସ୍ଥଲେ
ଯିଏ ରାହୁରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଥିଲେ, ସେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ଅଜ୍ଞାନୀ ଦେଶରେ ରହିଗଲେ।
ତତଃ ସ ରାହୁଃ ପୁନରେଵ ଜାତମାତ୍ମାନମସ୍ମିନ୍ନିତି ମନ୍ଯମାନଃ
ତାପରେ ସେଇ ରାହୁ ଭାବିଲେ, 'ମୁଁ ପୁନି ଏଠାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି।'
ନିର୍ଜଗାମାଽଽଶୁ ଦୈତ୍ଯାନାଂ କୋଟିଭିଃ ପରିଵାରିତଃ
ସେ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଦ୍ୱାରା କୋଟିକୋଟି ଘେରାଯାଇ, ତୁରନ୍ତ ବାହାରିଆସିଲେ।
ଗଚ୍ଛତୋଽସ୍ଯାଽଗ୍ରତଃ ଶୁକ୍ରୋ ରାହୁର୍ଦୃଷ୍ଟିପଥେଽଭଵତ୍
ସେ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିବାବେଳେ, ଶୁକ୍ର ଓ ରାହୁ ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟିରେ ପଡ଼ିଲେ।
ଦୈତ୍ଯସୈନ୍ଯାଽଽଵୃତୈସ୍ତସ୍ଯ ଵିମାନାନାଂ ଶତୈସ୍ତଦା
ସେ ସମୟରେ ଦୈତ୍ୟ ସେନା ଭରିଥିବା ଶତଶଃ ବିମାନ ଦ୍ୱାରା ସେ ଘେରାଯାଇଥିଲେ।
ତସ୍ଯୋଦ୍ଯୋଗଂ ତଦା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵାଃ ଶକ୍ରପୁରୋଗମାଃ
ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ପ୍ରସ୍ତୁତି ଦେଖି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦେବମାନେ ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ।
ତଦସ୍ମଦ୍ରକ୍ଷଣାର୍ଥାଯ ଜହି ସାଗରନଂଦନମ୍
ଆମର ରକ୍ଷା ପାଇଁ, ସମୁଦ୍ରପୁତ୍ରଙ୍କୁ ବଧ କର।
ଇତି ଦେଵଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରହସ୍ଯ ଵୃଷଭଧ୍ଵଜଃ
ଦେବମାନଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ବୃଷଭଧ୍ୱଜ ହସିଲେ।
ଜଲଂଧରଃ କଥଂ ଵିଷ୍ଣୋ ନ ହତଃ ସଂଗରେ ତ୍ଵଯା
ଜଳନ୍ଧର କାହିଁକି ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ମାରିନଥିଲେ, ହେ ବିଷ୍ଣୁ?
ନ ମଯା ନିହତଃ ସଂଖ୍ଯେ ତ୍ଵମେନଂ ଜହି ଦାନଵମ୍
ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କୁ ମାରିନଥିଲି; ଏହି ଦାନବକୁ ତୁମେ ବଧ କର।
ନାଯମେଭିର୍ମହାତେଜାଃ ଶସ୍ତ୍ରାସ୍ତ୍ରୈର୍ଵଧ୍ଯତେ ମଯା
ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀକୁ ମୋର ଶସ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମାରିହେବା ଯାଏନା।
ତାନ୍ଯୈକ୍ଯମାଗତାନୀଶୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ୍ଵଂ ଚାମୁଚନ୍ମହଃ ।। 2.4.18.
ସେମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହେବାକୁ ଦେଖି, ପ୍ରଭୁ ନିଜ ତେଜ ଫେରାଇନେଲେ।
ତେନାକରୋନ୍ମହାଦେଵୋ ମହସା ଶସ୍ତ୍ରମୁତ୍ତମମ୍
ସେଇ ତେଜରେ ମହାଦେବ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅସ୍ତ୍ର ତିଆରି କଲେ।
ତତଃ ଶେଷେଣ ଚ ତଦା ଵଜ୍ରଂ ଚ କୃତଵାନ୍ହରିଃ
ତାପରେ ଶେଷଙ୍କ ସହିତ, ହରି ସେଇ ସମୟରେ ବଜ୍ର ତିଆରି କଲେ।