ତଦା ତଵାଽପି ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ର ସମୃଦ୍ଧିଃ ସଂସ୍ମୃତା ମଯା
ସେତେବେଳେ, ହେ ଦୈତ୍ୟେଶ୍ୱର, ମୁଁ ତୁମ ଶ୍ରୀସମୃଦ୍ଧିକୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରିଲି।
ତ୍ଵତ୍ସମୃଦ୍ଧିମିମାଂ ପଶ୍ଯନ୍ସ୍ତ୍ରୀରତ୍ନରହିତାଂ ଧୁଵମ୍
ତୁମ ଏହି ସମୃଦ୍ଧିକୁ ଦେଖି, ଯଦିଓ ମହିଳାମଣି ବିହୀନ, ନିଶ୍ଚୟ ଅଛି।
ଅପ୍ସରୋନାଗକନ୍ଯାଦ୍ଯା ଯଦ୍ଯପି ତ୍ଵଦ୍ଵଶେ ସ୍ଥିତାଃ
ଅପ୍ସରା, ନାଗକନ୍ୟା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ତୁମ ଅଧୀନରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ,
ଯସ୍ଯା ଲାଵଣ୍ଯଜଲଧୌ ନିମଗ୍ନଶ୍ଚତୁରାନନଃ
ଯାହାଙ୍କ ରୂପର ସାଗରରେ ଚାରିମୁଖୀ ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ଡୁବିଯାଆନ୍ତି,
ଵୀତରାଗୋଽପି ହି ଯଥା ମଦନାରିଃ ସ୍ଵଲୀଲଯା 2.4.17.
ଏହିପରି ମଦନଶତ୍ରୁ ମଧ୍ୟ, ଯିଏ ରାଗରହିତ, ନିଜ ଖେଳରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରଭାବକୁ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।
ଯସ୍ଯାଃ ପୁନଃ ପୁନଃ ପଶ୍ଯନ୍ରୂପଂ ଧାତାଽପି ସର୍ଜନେ
ଯାହାଙ୍କ ରୂପକୁ ପୁନିପୁନି ଦେଖି, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟିରେ ପ୍ରେରିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଅତଃ ସ୍ତ୍ରୀରତ୍ନସଂଭୋକ୍ତୁଃ ସମୃଦ୍ଧିସ୍ତସ୍ଯ ସା ଵରା
ଏହିପରି, ସେ ଯେଉଁ ଜନନୀରତ୍ନ ସହ ଭୋଗ କରିଥିଲେ, ସେ ତାଙ୍କର ବଡ଼ ସଉଭାଗ୍ୟ ହେଲେ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତମାମଂତ୍ର୍ଯ ଗତେ ସତି ସ ଦୈତ୍ଯରାଟ୍
ଏପରି କହି, ତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ସେ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ଦୈତ୍ୟରାଜ—
ଅଥ ସଂପ୍ରେଷଯାମାସ ସ ଦୂତଂ ସିଂହିକାସୁତମ୍
ତାପରେ, ସେ ସିଂହିକାର ପୁଅ ଦୂତକୁ ପଠାଇଲେ।
କୈଲାସମଗମଦ୍ରାହୁଃ କୁର୍ଵଞ୍ଛୁକ୍ଲେଂଦୁଵର୍ଚସମ୍
ରାହୁ କୈଳାସକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଧଳା ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଭାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଉଥିଲେ।
ନିଵେଦିତସ୍ତଦେଶାଯ ନଂଦିନା ପ୍ରଵିଵେଶ ସଃ
ନନ୍ଦିନି ତାଙ୍କୁ ସେଠାର ଠାକୁରଙ୍କୁ ଖବର ଦେଲେ, ଏବଂ ସେ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ସର୍ଵରତ୍ନେଶ୍ଵରସ୍ଯ ତ୍ଵମାଜ୍ଞାଂ ଶୃଣୁ ଵୃଷଧ୍ଵଜ
ସମସ୍ତ ରତ୍ନର ନାଥଙ୍କ ଆଦେଶ ଶୁଣ, ବୃଷଧ୍ୱଜ।
ସ୍ମଶାନଵାସିନୋ ନିତ୍ଯମସ୍ଥିଭାରଵହସ୍ଯ ଚ
ଯିଏ ସଦା ସ୍ମଶାନରେ ବସନ୍ତି, ଅସ୍ଥିର ଭାର ବୋହନ୍ତି।
ଅହଂ ରତ୍ନାଧିନାଥୋଽସ୍ମି ସା ଚ ସ୍ତ୍ରୀରତ୍ନସଂଜ୍ଞିକା
ମୁଁ ରତ୍ନମାଳିକାର ନାଥ, ଏହି ଜନନୀ ହେଉଛନ୍ତି ଜନନୀରତ୍ନ ଭାବେ ପରିଚିତ।
ଅଭଵତ୍ପୁରୁଷୋ ରୌଦ୍ରସ୍ତୀଵ୍ରାଶନିସମସ୍ଵନଃ ।। 2.4.17.
ତେଉଁ ଖଡ଼ଗ ପରି ଭୟଙ୍କର ଏକ ପୁରୁଷ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ତାଙ୍କର କଣ୍ଠସ୍ୱର ବଜ୍ର ଧ୍ୱନି ପରି ଥିଲା।
ସିଂହାସ୍ଯଃ ପ୍ରଲଲଜ୍ଜିହ୍ଵଃ ସ ଜ୍ଵଲନ୍ନଯନୋ ମହାନ୍
ସେଉଁଠାରେ ସିଂହମୁଖ, କମ୍ପିତ ଜିହ୍ବା ଏବଂ ଦୀପ୍ତିମାନ ବଡ଼ ଆଖି ଥିଲା।
ସ ତଂ ଖାଦିତୁମାଯାଂତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାହୁର୍ଭଯାତୁରଃ
ସେ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ଖାଇବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ, ରାହୁ ଭୟରେ ଅତି ଭୀତ ହେଲେ।
ସ ଚ ରାହୁର୍ମହାବାହୋ ମେଘଗମ୍ଭୀରଯା ଗିରା
ଏବଂ ରାହୁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁଧରୀ, ମେଘର ଗମ୍ଭୀର ସ୍ୱରରେ—
ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ମାଂ ମହାଦେଵ ଖାଦିତୁଂ ସମୁପାଗତଃ
ହେ ମହାଦେବ, ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆପଣ ମୋତେ ଖାଇବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି।
ନୈଵାଽସୌ ଵଧ୍ଯତାମେତି ଦୂତୋଽଯଂ ପରଵାନ୍ଯତଃ
ଏହିଠାରେ ତାଙ୍କୁ ମାରିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ; ସେ ଦୂତ ଏବଂ ଅନ୍ୟର ଆଜ୍ଞାରେ ଅଛନ୍ତି।
ରାହୁଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵାଽଥ ପୁରୁଷସ୍ତଦା ରୁଦ୍ରଂ ଵ୍ଯଜିଜ୍ଞପତ୍ ପୁରୁଷ ଉଵାଚ କ୍ଷୁଧା ମାଂ ଵାଧତେଽତ୍ଯଂତଂ କ୍ଷୁତ୍କ୍ଷାମଶ୍ଚାଽସ୍ମି ସର୍ଵଥା
ତାପରେ, ରାହୁଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ସେ ପୁରୁଷ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ: ପୁରୁଷ କହିଲେ: ଭୋକ ମୋତେ ଅତି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଛି; ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଭୋକରେ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଯାଇଛି।
କିଂ ଭକ୍ଷଯାମି ଦେଵେଶ ତଦାଜ୍ଞାପଯ ମାଂ ପ୍ରଭୋ ଈଶ୍ଵର ଉଵାଚ ଭକ୍ଷଯସ୍ଵାତ୍ମନଃ ଶୀଘ୍ରଂ ମାଂସଂ ତ୍ଵଂ ହସ୍ତପାଦଯୋଃ
ମୁଁ କଣ ଖାଉଁ, ହେ ଦେବେଶ? ମୋତେ ଆଦେଶ ଦିଅ, ପ୍ରଭୁ। ଈଶ୍ୱର କହିଲେ: ତୁମେ ତୁମର ହାତ ଓ ପାଦର ମାଂସ ଶୀଘ୍ର ଖାଅ।
ହସ୍ତପାଦୋଦ୍ଭଵଂ ମାଂସଂ ଶିରଃଶେଷୋ ଯଥାଽଭଵତ୍
ସେ ତାଙ୍କର ହାତ ଓ ପାଦର ମାଂସ ଖାଇଲେ, ଏମିତି ମାତ୍ର ମୁଣ୍ଡ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଗଲା।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶିରୋଽଵଶେଷଂ ତଂ ସୁପ୍ରସନ୍ନସ୍ତଦା ଶିଵଃ
ତାଙ୍କୁ କେବଳ ମୁଣ୍ଡ ଅବଶିଷ୍ଟ ଦେଖି, ଶିବ ତେବେ ବହୁତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।
ତ୍ଵଦର୍ଚାଂ ଯେ ନ କୁର୍ଵଂତି ନୈଵ ତେ ମେ ପ୍ରିଯଂକରାଃ ।। 2.4.17.
ଯେମାନେ ତୁମର ପୂଜା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ମୋ ପାଇଁ କେବେ ମଧୁର ନୁହଁନ୍ତି।
* ନାର୍ଚଯନ୍ତୀହ ଯେ ପୂର୍ଵଂ ତେଷାମର୍ଚା ଵୃଥା ଭଵେତ୍
ଏଠାରେ ପୂର୍ବରୁ ଯେମାନେ ପୂଜା କରିନଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କର ଏବେର ପୂଜା ବ୍ୟର୍ଥ ହୁଏ।
ରାହୁର୍ଵିମୁକ୍ତୋ ଯସ୍ତେନ ସୋଽପି ତଦ୍ବର୍ବରେ ସ୍ଥଲେ
ଯିଏ ରାହୁରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଥିଲେ, ସେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ଅଜ୍ଞାନୀ ଦେଶରେ ରହିଗଲେ।
ତତଃ ସ ରାହୁଃ ପୁନରେଵ ଜାତମାତ୍ମାନମସ୍ମିନ୍ନିତି ମନ୍ଯମାନଃ
ତାପରେ ସେଇ ରାହୁ ଭାବିଲେ, 'ମୁଁ ପୁନି ଏଠାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି।'
ନିର୍ଜଗାମାଽଽଶୁ ଦୈତ୍ଯାନାଂ କୋଟିଭିଃ ପରିଵାରିତଃ
ସେ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଦ୍ୱାରା କୋଟିକୋଟି ଘେରାଯାଇ, ତୁରନ୍ତ ବାହାରିଆସିଲେ।
ଗଚ୍ଛତୋଽସ୍ଯାଽଗ୍ରତଃ ଶୁକ୍ରୋ ରାହୁର୍ଦୃଷ୍ଟିପଥେଽଭଵତ୍
ସେ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିବାବେଳେ, ଶୁକ୍ର ଓ ରାହୁ ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟିରେ ପଡ଼ିଲେ।