ସ୍ଥାନମେତଦ୍ଧି ନଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ପୁଣ୍ଯଵର୍ଧନମ୍
ଏହି ସ୍ଥାନ ଆମ ପାଇଁ ପୃଥିବୀରେ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ, ଏଠିରେ ପୁଣ୍ୟ ବଢ଼େ।
କାଲୋଽପ୍ଯଯଂ ମହାପୁଣ୍ଯୋ ବ୍ରହ୍ମଘ୍ନାଽଽଦିଵିଶୁଦ୍ଧିକୃତ୍
ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର, ଏହା ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାଦି ଦୋଷକୁ ମଧ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧ କରେ।
ତଥାସ୍ତୁ ସୁଲଭଂ ତ୍ଵେତଦ୍ବ୍ରହ୍ମକ୍ଷେତ୍ରମିତିପ୍ରଥମ୍
ଏହିପରି ହେଉ—ଏହି ବ୍ରହ୍ମକ୍ଷେତ୍ର ସହଜରେ ପ୍ରାପ୍ୟ ହେଉ, ଯେପରି ଏହା ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ସୂର୍ଯଵଂଶୋଦ୍ଭଵୋ ରାଜା ଗଂଗାମତ୍ରାନଯିଷ୍ଯତି 2.4.13.
ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଏକ ରାଜା ଗଙ୍ଗାକୁ ଏଠାରେ ଆଣିବେ।
ଯୂଯଂ ଚ ସର୍ଵେ ବ୍ରହ୍ମାଦ୍ଯା ନିଵସଂତୁ ମଯା ସହ
ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତେ, ବ୍ରହ୍ମାଓ ଆଦି ହୋଇ, ମୋ ସହିତ ଏଠି ବସିବେ।
ସର୍ଵପାପାନି ନଶ୍ଯଂତି ତୀର୍ଥରାଜସ୍ଯ ଦର୍ଶନାତ୍
ଏହି ତୀର୍ଥରାଜଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।
କାଲୋଽପ୍ଯେଷ ମହାପୁଣ୍ଯଫଲଦୋଽସ୍ତୁ ସଦା ନୃଣାମ୍
ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟ ସଦା ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଅତ୍ୟୁତ୍ତମ ପୁଣ୍ୟ ଦେଉ।
ନାରଦ ଉଵାଚ ଏଵଂ ଦେଵାନ୍ଦେଵଦେଵସ୍ତଦୁକ୍ତ୍ଵା ତତ୍ରୈଵାଂତର୍ଧାନମାଗାତ୍ସଵେଧାଃ
ନାରଦ କହିଲେ: ଏଭଳି ଦେବତାମାନଙ୍କୁ କହି, ଦେବତାଙ୍କର ଦେବ ଏଠି ନିଜେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହିତ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।
167a କାର୍ତିକେ ତୁଲସୀମୂଲେ ଯୋଽର୍ଚଯେଦ୍ଧରିମୀଶ୍ଵରମ୍
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଯେଉଁଠି ତୁଳସୀ ଗଛର ମୂଳରେ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ—
ତତ୍ର ଯା ତୁଲସୀମୂଲେ ଵିଷ୍ଣୋଃ ପୂଜା ତ୍ଵଯୋଦିତା
ସେଠି, ତୁଳସୀ ମୂଳରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପୂଜା ଯେପରି ଆପଣ କହିଛନ୍ତି—
ତେନାଽହଂ ପ୍ରଷ୍ଟୁମିଚ୍ଛାମି ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ତୁଲସୀଭଵମ୍
ତେଣୁ ମୁଁ ତୁଳସୀଙ୍କର ମହିମା ଓ ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ ପଚାରିବାକୁ ଚାହେଁ।
କଥମେଷା ସମୁତ୍ପନ୍ନା କସ୍ମିନ୍ସ୍ଥାନେ ଚ ନାରଦ
ଏହି ତୁଳସୀ କିପରି ଜନ୍ମିଲେ, କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ, ହେ ନାରଦ?
ସେତିହାସଂ ପୁରାଵୃତ୍ତଂ ତତ୍ସର୍ଵଂ କଥଯାମି ତେ
ସେ ପୁରୁଣା ଘଟଣା କେମିତି ଘଟିଥିଲା, ସେ ସମସ୍ତ କଥା ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ କହିବି।
ପୁରା ଶକ୍ରଃ ଶିଵଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମଗାତ୍କୈଲାସପର୍ଵତମ୍
ପୁରୁଣା ଦିନରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଶିବଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ କୈଳାଶ ପାହାଡ଼କୁ ଗଲେ।
ଯାଵଦ୍ଗତଃ ଶିଵଗୃହଂ ତାଵତ୍ତତ୍ର ସ ଦୃଷ୍ଟଵାନ୍
ଯେତେବେଳେ ସେ ଶିବଙ୍କ ଘରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ସେଠି ତିନି ଦେଖିଲେ—
ସ ପୃଷ୍ଟସ୍ତେନ କସ୍ତ୍ଵଂ ଭୋଃ କ୍ଵ ଗତୋ ଜଗଦୀଶ୍ଵରଃ
ସେଠି ସେ ପଚାରିଲେ: 'ତୁମେ କିଏ, ହେ ସ୍ୱାମୀ? ଏବଂ ବିଶ୍ୱର ନାଥ କେଉଁଠି ଗଲେ?'
ତତଃ କୁଦ୍ଧୋ ଵଜ୍ରପାଣିସ୍ତଂ ନିର୍ଭର୍ତ୍ସ୍ଯ ଵଚୋଽବ୍ରଵୀତ୍
ତାପରେ କ୍ରୋଧିତ ବଜ୍ରଧାରୀ ସେଠାରେ ତାକୁ ଡାଟି କହିଲେ,
ଅତସ୍ତ୍ଵାଂ ହନ୍ମି ଵଜ୍ରେଣ କସ୍ତେ ତ୍ରାତାଽସ୍ତି ଦୁର୍ମତେ
ଏହିପରି, ମୁଁ ବଜ୍ରଦ୍ୱାରା ତୋତେ ମାରିବି—ହେ ଦୁଷ୍ଟବୁଦ୍ଧି, ତୋତେ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ କିଏ ଅଛି?
ତେନାସ୍ଯ କଣ୍ଠୋ ନୀଲତ୍ଵମଗାଦ୍ଵଜ୍ରଂ ଚ ଭସ୍ମତାମ୍ 2.4.14.
ଏହି କାରଣରୁ, ତାଙ୍କର କଣ୍ଠ ନୀଳ ହେଲା ଏବଂ ବଜ୍ର ଛାରରେ ପରିଣତ ହେଲା।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ବୃହସ୍ପତିସ୍ତୂର୍ଣଂ କୃତାଂଜଲିପୁଟୋଽଭଵତ୍
ଏହା ଦେଖି ବୃହସ୍ପତି ତୁରନ୍ତ ହାତ ଯୋଡିଲେ।
ତ୍ରିପୁରଘ୍ନାଯ ଶର୍ଵାଯ ନମୋଽଧଂକନିଷୂଦିନେ
ତ୍ରିପୁର ନାଶକ, ଅହଂକାରୀଙ୍କୁ ଦମନ କରୁଥିବା ଶର୍ବଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର।
ଵିରୂପାଯାଽତିରୂପାଯ ବହୁରୂପାଯ ଶଂଭଵେ
ବିଚିତ୍ର ଆକୃତି ଓ ଅତି ସୁନ୍ଦର, ବହୁ ରୂପ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ମୁଁ ଶିର ନମାଏ।
କାଲାଂତକାଯ କାଲାଯ କାଲଭୋଗିଧରାଯ ଚ
କାଳର ଶେଷକାରୀ, କାଳ ସ୍ୱୟଂ, କାଳ ନାଗ ଧାରଣ କରୁଥିବାଙ୍କୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ।
ସଂହରନ୍ନଯନଜ୍ଵାଲାଂ ତ୍ରିଲୋକୀଦହନ କ୍ଷମାମ୍
ଯାହାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଅଗ୍ନି ଝାଡ଼େ, ତିନି ଜଗତକୁ ଦହିବାର ଶକ୍ତି ଅଛି, ସେଉଁଠିକୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ଵରଂ ଵରଯ ଭୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍ପ୍ରୀତଃ ସ୍ତୁତ୍ଯାଽନଯା ତଵ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମର ସ୍ତୁତିରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ, ଏବେ ଏକ ଵର ଚାହିଁ।
ଅଗ୍ନିରେଷ ଶମଂ ଯାତୁ ଭାଲନେତ୍ରସମୁଦ୍ଭଵଃ
ଏହି ଭାଲର ନେତ୍ରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଅଗ୍ନି ଶାନ୍ତ ହେଉ।
ଈଶ୍ଵର ଉଵାଚ ପୁନଃ ପ୍ରଵେଶମାଯାତି ଭାଲନେତ୍ରେ କଥଂ ଶିଖୀ
ଈଶ୍ୱର କହିଲେ: ଭାଲର ଆଖିରୁ ବାହାରିଥିବା ଏହି ଅଗ୍ନି କିପରି ପୁନି ଫେରିପାରିବ?
ସୋଽପତତ୍ସିଂଧୁଗଂଗାଯାଃ ସାଗରସ୍ଯ ଚ ସଂଗମେ
ସେ ଅଗ୍ନି ସିନ୍ଧୁ ଓ ଗଙ୍ଗା ଏବଂ ସାଗରର ସଙ୍ଗମରେ ପଡ଼ିଲା।
ତାଵତ୍ସ ବାଲରୂପତ୍ଵମଗାତ୍ତତ୍ର ରୁରୋଦ ଚ 2.4.14.
ସେଠାରେ, ସେ ଅଗ୍ନି ଶିଶୁ ରୂପ ନେଲା ଏବଂ କାନ୍ଦିବାକୁ ଲାଗିଲା।
ସ୍ଵର୍ଗାଦ୍ଯାଃ ସତ୍ଯଲୋକାଂତାସ୍ତତ୍ସ୍ଵନାଦ୍ବଧିରୀକୃତାଃ
ତାହାର କାନ୍ଦନ ଶବ୍ଦରେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସତ୍ୟଲୋକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ଲୋକ ବିରକ୍ତ ହେଇଗଲେ।