ତାଵତ୍ସା ଵିହ୍ଵଲାଽପଶ୍ଯଦ୍ଵିମାନଂ ଯାତମଂବରାତ୍
ତାପରେ, ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ, ସେ ଆକାଶରୁ ଏକ ଦେବ ରଥ ଅବତରିବା ଦେଖିଲେ।
କାର୍ତିକଵ୍ରତପୁଣ୍ଯେନ ମତ୍ସାନ୍ନିଧ୍ଯଂ ଗତାଽଭଵତ୍
କାର୍ତ୍ତିକ ବ୍ରତର ପୁଣ୍ୟରେ, ସେ ମୋ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ପାଇଲେ।
ଆଗତୋଽହଂ ଗଣାଃ ସର୍ଵେ ଯାତାସ୍ତେଽପି ମଯା ସହ
ମୁଁ ଆସିଛି, ଏବଂ ମୋ ସହ ସମସ୍ତ ଗଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଛନ୍ତି।
ପିତା ତେ ଦେଵଶର୍ମାଽଭୂତ୍ସତ୍ରାଜିଦଭିଧୋ ହ୍ଯଯମ୍
ତୁମର ପିତା ଥିଲେ ଦେବଶର୍ମା, ଯିଁହାଙ୍କୁ ସତ୍ରାଜିତ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଡାକାଯାଉଥିଲା।
କାର୍ତିକଵ୍ରତପୁଣ୍ଯେନ ବହୁ ମତ୍ପ୍ରୀତିଦାଯିନୀ
କାର୍ତ୍ତିକ ବ୍ରତର ପୁଣ୍ୟରେ, ତୁମେ ମୋତେ ବହୁତ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଛ।
ତସ୍ମାଦଯଂ କଲ୍ପଵୃକ୍ଷସ୍ତଵାଂଗଣଗତଃ ଶୁଭେ 2.4.13.
ଏହିକାରଣରେ, ଶୁଭେ, ଏହି କଳ୍ପବୃକ୍ଷ ତୁମ ଆଙ୍ଗଣରେ ଆସିଛି।
କଦାଚିଦପି ତେନ ତ୍ଵଂ ମଦ୍ଵିଯୋଗଂ ନ ଯାସ୍ଯସି ସତ୍ଯୋଵାଚ ମାସାନାଂ ତୁ କଥଂ ନାମ ସ ମାସଃ କାର୍ତିକୋ ଵରଃ
ଏହା ଦ୍ୱାରା, ତୁମେ କେବେ ମଧ୍ୟ ମୋର ବିୟୋଗ ଅନୁଭବ କରିବ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ କହ, କାର୍ତ୍ତିକ ମାସ କିପରି ସମସ୍ତ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ?
ପ୍ରିଯସ୍ତେ ଦେଵଦେଵେଶ କାରଣଂ ତତ୍ର କଥ୍ଯତାମ୍ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ ସାଧୁ ପୃଷ୍ଟଂ ତ୍ଵଯା କାଂତେ ଶୃଣୁଷ୍ଵୈକାଗ୍ରମାନସା
ତୁମର ପ୍ରିୟ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି; ଏହାର କାରଣ କୁହାଯାଉ। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ଭଲ ପଚାରିଛ, ପ୍ରିୟେ; ଏବେ ମନ ଲଗାଇ ଶୁଣ।
ପୃଥୋର୍ଵୈନ୍ଯସ୍ଯ ସଂଵାଦଂ ମହର୍ଷେର୍ନାରଦସ୍ଯ ଚ
ବେଣଙ୍କ ପୁଅ ପୃଥୁ ଓ ମହାର୍ଷି ନାରଦଙ୍କ ସଂବାଦ ଶୁଣ।
ଇନ୍ଦ୍ରାଦିଲୋକପାଲାନାମଧିକାରାଞ୍ଜହାର ହ
ସେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଲୋକପାଳମାନଙ୍କ ଅଧିକାର ନେଇନେଲେ।
ସୁଵର୍ଣାଦ୍ରିଗୁହାଦୁର୍ଗସଂସ୍ଥିତାସ୍ତ୍ରିଦଶାଦଯଃ
ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବତର ଗୁହା ଓ ଦୁର୍ଗରେ ବସିଥିବା ଦେବତାମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ,
ହୃତାଧିକାରାସ୍ତ୍ରିଦଶା ମଯା ଯଦ୍ଯପି ନିର୍ଜିତାଃ
ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଜିତିଥିଲି ବେଳେ ମଧ୍ୟ, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ଅଧିକାର ହରାଇଥିଲେ।
ଜ୍ଞାତଂ ତତ୍ତୁ ମଯା ଦେଵା ଵେଦମନ୍ତ୍ରବଲାନ୍ଵିତାଃ
କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଜାଣିଛି ଯେ, ଏହି ଦେବତାମାନେ ବେଦ ମନ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରନ୍ତି।
ଇତି ମତ୍ଵା ତତୋ ଦୈତ୍ଯୋ ଵିଷ୍ଣୁମାଲକ୍ଷ୍ଯ ନିଦ୍ରିତମ୍
ଏପରି ଭାବି, ଦାନବ ନିଦ୍ରାସ୍ଥ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦେଖିଲା।
ନୀତାସ୍ତୁ ତେନ ତେ ଵେଦାସ୍ତଦ୍ଭଯାତ୍ତେ ନିରାକ୍ରମନ୍
ସେ ବେଦମାନେକୁ ନେଇଗଲା, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଭୟରେ ସେମାନେ ଚାଲିଗଲେ।
ତାନ୍ମାର୍ଗମାଣଃ ଶଂଖୋଽପି ସମୁଦ୍ରାଂତର୍ଗତୋ ଭ୍ରମନ୍ ଅଥ ଦେଵୈଃ ସ୍ତୁତୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ବୋଧିତସ୍ତାନୁଵାଚ ହ 2.4.13.
ସେମାନେକୁ ଖୋଜିବା ସମୟରେ, ଶଂଖ ମଧ୍ୟ ସମୁଦ୍ର ଭିତରେ ଘୁରିବାକୁ ଲାଗିଲା; ଏହିବେଳେ ଦେବତାମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ ଜାଗି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଊର୍ଜସ୍ଯ ଶୁକ୍ଲୈକାଦଶ୍ଯାଂ ଭଵଦ୍ଭିଃ ପ୍ରତିବୋଧିତଃ
ଉର୍ଜା ମାସର ଶୁକ୍ଳ ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ, ତୁମେ ମୋତେ ଜାଗେଇଥିଲ।
ଵେଦାଃ ଶଂଖହୃତାଃ ସର୍ଵେ ତିଷ୍ଠଂତ୍ଯୁଦକସଂସ୍ଥିତାଃ
ଶଂଖ ନେଇଥିବା ସମସ୍ତ ବେଦ ଏବେ ପାଣିରେ ଅବସ୍ଥିତ।
ଅଦ୍ଯପ୍ରଭୃତି ଵେଦାସ୍ତୁ ମଂତ୍ରବୀଜସମନ୍ଵିତାଃ
ଆଜିଠାରୁ ବେଦମାନେ ମନ୍ତ୍ର ବୀଜ ସହିତ ହେବେ।
କାଲେଽସ୍ମିନ୍ଯେ ପ୍ରକୁର୍ଵଂତି ପ୍ରାତଃସ୍ନାନଂ ନରୋତ୍ତମାଃ
ଏହି ସମୟରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଣିଷମାନେ ପ୍ରଭାତ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି।
ଅଦ୍ଯପ୍ରଭୃତ୍ଯହମପି ଭଵାମି ଜଲମଧ୍ଯଗଃ
ଆଜିଠାରୁ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ପାଣି ମଧ୍ୟରେ ବସିବି।
କାତିକଵ୍ରତିନାଂ ଚେଂଦ୍ର ରକ୍ଷା କାର୍ଯା ତ୍ଵଯା ସଦା ଖାତ୍ପପାତ ଜଲେ ଵିଂଧ୍ଯଵାସିନଃ କସ୍ଯ ପଶ୍ଯତଃ
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, କାର୍ତ୍ତିକ ବ୍ରତ ଧାରଣ କରୁଥିବାମାନେଙ୍କୁ ତୁମେ ସଦା ସୁରକ୍ଷା କର; ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତରେ ବସୁଥିବା ଜଣେ ଜଳକୁ ପଡ଼ିଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଜଣେ ଦେଖୁଥିଲେ।
ହତ୍ଵା ଶଂଖାସୁରଂ ଵିଷ୍ଣୁର୍ବଦରୀଵନମାଗମତ୍
ଶଂଖାସୁରଙ୍କୁ ବଧ କରି, ବିଷ୍ଣୁ ବଦରିବନକୁ ଗଲେ।
ଵିଷ୍ଣୁରୁଵାଚ ଜଲାଂତରଵିଶୀର୍ଣାଂସ୍ତାନ୍ଯୂଯଂ ଵେଦାନ୍ପ୍ରମାର୍ଗଥ ତାଵତ୍ପ୍ରଯାଗଂ ତିଷ୍ଠାମି ଦେଵତାଗଣସଂଯୁତଃ
ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ: ତୁମେ ପାଣିରେ ଛିଟିଯାଇଥିବା ସେହି ବେଦମାନେକୁ ଖୋଜ; ମୁଁ ଏଠି ପ୍ରୟାଗରେ ଦେବମାନେ ସହିତ ରହିବି।
ଉଦ୍ଧୃତାଶ୍ଚ ସବୀଜାସ୍ତେ ଵେଦା ଯଜ୍ଞସମନ୍ଵିତାଃ
ସେ ବେଦମାନେ, ବୀଜ ଓ ଯଜ୍ଞ ସହିତ ଉଦ୍ଧାର ହେଲେ।
ସ ସ ଏଵ ଋଷିର୍ଜାତସ୍ତତ୍ତତ୍ପ୍ରଭୃତି ପାର୍ଥିଵ
ହେ ରାଜା, ସେଇ ସମୟଠାରୁ ସେ ଋଷି ପୁନି ପୁନି ଜନ୍ମ ନେଉଛନ୍ତି।
ଵିଷ୍ଣଵେ ସଵିଧାତ୍ରେ ତେ ଲବ୍ଧାନ୍ଵେଦାନ୍ନ୍ଯଵେଦଯନ୍
ସେମାନେ ପାଇଥିବା ବେଦମାନେ ବିଷ୍ଣୁ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ଦେଇଲେ।
ଅଯଜଦ୍ଵାଜିମେଧେନ ଦେଵର୍ଷିଗଣସଂଯୁତଃ
ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ସହିତ, ସେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କଲେ।
ହର୍ଷକାଲୋଽଯମସ୍ମାକଂ ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ଵରଦୋ ଭଵ
ଏହି ସମୟ ଆମ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦର। ତେଣୁ ଆପଣ ଆମକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅନ୍ତୁ।
ସ୍ଥାନେଽସ୍ମିନ୍ଦ୍ରୁହିଣୋ ଵେଦାନ୍ନଷ୍ଟାନ୍ପ୍ରାପ ପୁନସ୍ତ୍ଵଯମ୍
ଏଠି ଏଠି, ବ୍ରହ୍ମା ହାରାଇଯାଇଥିବା ବେଦକୁ ପୁନିଥରେ ପାଇଥିଲେ।