ପୁଣ୍ଯଵ୍ରତଂ କୃତଵତୀ ତତ୍ସର୍ଵଂ କଥଯାମି ତେ
ତୁମେ ଏକ ଶୁଭ ବ୍ରତ କରିଥିଲ, ସେ ସବୁ କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି।
ଆତ୍ରେଯୋ ଦେଵଶର୍ମେତି ଵେଦଵେଦାଂଗପାରଗଃ
ଆତ୍ରେୟ, ଦେବଶର୍ମା ନାମରେ ପରିଚିତ, ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ।
ଅପୁତ୍ରଃ ସ ସ୍ଵଶିଷ୍ଯାଯ ଚଂଦ୍ରନାମ୍ନେ ଦଦୌ ସୁତାମ୍
ସେ ପୁଅ ନଥିବାରୁ, ନିଜ ଶିଷ୍ୟ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଝିଅକୁ ବିବାହ କରାଇଦେଲେ।
ତୌ କଦାଚିଦ୍ଵନଂ ଯାତୌ କୁଶେଧ୍ମାହରଣାର୍ଥିନୌ
ଏକଥର, ସେମାନେ ଦୁଇଜଣେ ପବିତ୍ର କାଠ ଆଣିବାକୁ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗଲେ।
ସ୍ଵସ୍ଵପୁଣ୍ଯ ପ୍ରଭାଵେନ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକଂ ଗତାଵୁଭୌ
ନିଜ ନିଜ ପୁଣ୍ୟର ଫଳରେ, ସେମାନେ ଦୁଇଜଣେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ପିତୃଭର୍ତୃଜଦୁଃଖାର୍ତା କାରୁଣ୍ଯଂ ପର୍ଯଦେଵଯତ୍ 2.4.13.
ପିତା ଓ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ବିୟୋଗର ଦୁଃଖରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ସେ କରୁଣାରେ ବିଲାପ କଲେ।
ତଯୋଶ୍ଚକ୍ରେ ଯଥାଶକ୍ତି ପାରଲୌକୀଂ ତତଃ କ୍ରିଯାମ୍
ସେ ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁଯାୟୀ, ପିତା ଓ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପାଇଁ ପାରଲୋକିକ କ୍ରିୟା କଲେ।
ଵ୍ରତଦ୍ଵଯଂ ତଯା ସମ୍ଯଗାଜନ୍ମମରଣାତ୍କୃତମ୍
ସେ ଜନ୍ମରୁ ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୁଇଟି ବ୍ରତ ଭଲଭାବେ ପାଳନ କଲେ।
ଇତ୍ଥଂ ଗୁଣଵତୀ ସମ୍ଯକ୍ପ୍ରତ୍ଯବ୍ଦ ଵ୍ରତିନୀ ହ୍ଯଭୂତ୍
ଏଭଳି ଗୁଣବତୀ ହୋଇ, ସେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ନିୟମିତ ବ୍ରତ ରଖିଥିଲେ।
ସ୍ନାତୁଂ ଗଂଗାଂ ଗତା କାଂତେ କଥଂଚିଚ୍ଛନକୈସ୍ତଦା
ଏକଥର, କିଛି ସହେଳୀଙ୍କ ସହିତ ସେ ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଗଲେ।
ତାଵତ୍ସା ଵିହ୍ଵଲାଽପଶ୍ଯଦ୍ଵିମାନଂ ଯାତମଂବରାତ୍
ତାପରେ, ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ, ସେ ଆକାଶରୁ ଏକ ଦେବ ରଥ ଅବତରିବା ଦେଖିଲେ।
କାର୍ତିକଵ୍ରତପୁଣ୍ଯେନ ମତ୍ସାନ୍ନିଧ୍ଯଂ ଗତାଽଭଵତ୍
କାର୍ତ୍ତିକ ବ୍ରତର ପୁଣ୍ୟରେ, ସେ ମୋ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ପାଇଲେ।
ଆଗତୋଽହଂ ଗଣାଃ ସର୍ଵେ ଯାତାସ୍ତେଽପି ମଯା ସହ
ମୁଁ ଆସିଛି, ଏବଂ ମୋ ସହ ସମସ୍ତ ଗଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଛନ୍ତି।
ପିତା ତେ ଦେଵଶର୍ମାଽଭୂତ୍ସତ୍ରାଜିଦଭିଧୋ ହ୍ଯଯମ୍
ତୁମର ପିତା ଥିଲେ ଦେବଶର୍ମା, ଯିଁହାଙ୍କୁ ସତ୍ରାଜିତ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଡାକାଯାଉଥିଲା।
କାର୍ତିକଵ୍ରତପୁଣ୍ଯେନ ବହୁ ମତ୍ପ୍ରୀତିଦାଯିନୀ
କାର୍ତ୍ତିକ ବ୍ରତର ପୁଣ୍ୟରେ, ତୁମେ ମୋତେ ବହୁତ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଛ।
ତସ୍ମାଦଯଂ କଲ୍ପଵୃକ୍ଷସ୍ତଵାଂଗଣଗତଃ ଶୁଭେ 2.4.13.
ଏହିକାରଣରେ, ଶୁଭେ, ଏହି କଳ୍ପବୃକ୍ଷ ତୁମ ଆଙ୍ଗଣରେ ଆସିଛି।
କଦାଚିଦପି ତେନ ତ୍ଵଂ ମଦ୍ଵିଯୋଗଂ ନ ଯାସ୍ଯସି ସତ୍ଯୋଵାଚ ମାସାନାଂ ତୁ କଥଂ ନାମ ସ ମାସଃ କାର୍ତିକୋ ଵରଃ
ଏହା ଦ୍ୱାରା, ତୁମେ କେବେ ମଧ୍ୟ ମୋର ବିୟୋଗ ଅନୁଭବ କରିବ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ କହ, କାର୍ତ୍ତିକ ମାସ କିପରି ସମସ୍ତ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ?
ପ୍ରିଯସ୍ତେ ଦେଵଦେଵେଶ କାରଣଂ ତତ୍ର କଥ୍ଯତାମ୍ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ ସାଧୁ ପୃଷ୍ଟଂ ତ୍ଵଯା କାଂତେ ଶୃଣୁଷ୍ଵୈକାଗ୍ରମାନସା
ତୁମର ପ୍ରିୟ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି; ଏହାର କାରଣ କୁହାଯାଉ। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ଭଲ ପଚାରିଛ, ପ୍ରିୟେ; ଏବେ ମନ ଲଗାଇ ଶୁଣ।
ପୃଥୋର୍ଵୈନ୍ଯସ୍ଯ ସଂଵାଦଂ ମହର୍ଷେର୍ନାରଦସ୍ଯ ଚ
ବେଣଙ୍କ ପୁଅ ପୃଥୁ ଓ ମହାର୍ଷି ନାରଦଙ୍କ ସଂବାଦ ଶୁଣ।
ଇନ୍ଦ୍ରାଦିଲୋକପାଲାନାମଧିକାରାଞ୍ଜହାର ହ
ସେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଲୋକପାଳମାନଙ୍କ ଅଧିକାର ନେଇନେଲେ।
ସୁଵର୍ଣାଦ୍ରିଗୁହାଦୁର୍ଗସଂସ୍ଥିତାସ୍ତ୍ରିଦଶାଦଯଃ
ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବତର ଗୁହା ଓ ଦୁର୍ଗରେ ବସିଥିବା ଦେବତାମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ,
ହୃତାଧିକାରାସ୍ତ୍ରିଦଶା ମଯା ଯଦ୍ଯପି ନିର୍ଜିତାଃ
ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଜିତିଥିଲି ବେଳେ ମଧ୍ୟ, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ଅଧିକାର ହରାଇଥିଲେ।
ଜ୍ଞାତଂ ତତ୍ତୁ ମଯା ଦେଵା ଵେଦମନ୍ତ୍ରବଲାନ୍ଵିତାଃ
କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଜାଣିଛି ଯେ, ଏହି ଦେବତାମାନେ ବେଦ ମନ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରନ୍ତି।
ଇତି ମତ୍ଵା ତତୋ ଦୈତ୍ଯୋ ଵିଷ୍ଣୁମାଲକ୍ଷ୍ଯ ନିଦ୍ରିତମ୍
ଏପରି ଭାବି, ଦାନବ ନିଦ୍ରାସ୍ଥ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦେଖିଲା।
ନୀତାସ୍ତୁ ତେନ ତେ ଵେଦାସ୍ତଦ୍ଭଯାତ୍ତେ ନିରାକ୍ରମନ୍
ସେ ବେଦମାନେକୁ ନେଇଗଲା, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଭୟରେ ସେମାନେ ଚାଲିଗଲେ।
ତାନ୍ମାର୍ଗମାଣଃ ଶଂଖୋଽପି ସମୁଦ୍ରାଂତର୍ଗତୋ ଭ୍ରମନ୍ ଅଥ ଦେଵୈଃ ସ୍ତୁତୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ବୋଧିତସ୍ତାନୁଵାଚ ହ 2.4.13.
ସେମାନେକୁ ଖୋଜିବା ସମୟରେ, ଶଂଖ ମଧ୍ୟ ସମୁଦ୍ର ଭିତରେ ଘୁରିବାକୁ ଲାଗିଲା; ଏହିବେଳେ ଦେବତାମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ ଜାଗି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଊର୍ଜସ୍ଯ ଶୁକ୍ଲୈକାଦଶ୍ଯାଂ ଭଵଦ୍ଭିଃ ପ୍ରତିବୋଧିତଃ
ଉର୍ଜା ମାସର ଶୁକ୍ଳ ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ, ତୁମେ ମୋତେ ଜାଗେଇଥିଲ।
ଵେଦାଃ ଶଂଖହୃତାଃ ସର୍ଵେ ତିଷ୍ଠଂତ୍ଯୁଦକସଂସ୍ଥିତାଃ
ଶଂଖ ନେଇଥିବା ସମସ୍ତ ବେଦ ଏବେ ପାଣିରେ ଅବସ୍ଥିତ।
ଅଦ୍ଯପ୍ରଭୃତି ଵେଦାସ୍ତୁ ମଂତ୍ରବୀଜସମନ୍ଵିତାଃ
ଆଜିଠାରୁ ବେଦମାନେ ମନ୍ତ୍ର ବୀଜ ସହିତ ହେବେ।
କାଲେଽସ୍ମିନ୍ଯେ ପ୍ରକୁର୍ଵଂତି ପ୍ରାତଃସ୍ନାନଂ ନରୋତ୍ତମାଃ
ଏହି ସମୟରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଣିଷମାନେ ପ୍ରଭାତ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି।