ସାଷ୍ଟାଂଗଂ ପ୍ରଣତୋ ଭୂତ୍ଵା ପ୍ରାର୍ଥଯେତ୍ପରମେଶ୍ଵରମ୍
ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମ କରି ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଉଚିତ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଭୋଜଯେତ୍ପଶ୍ଚାଦ୍ଯଥାଶକ୍ତ୍ଯା ଚ ଦକ୍ଷିଣାମ୍ ଆମର୍ଦକୀଫଲଂ ଵକ୍ତୁଂ ବ୍ରହ୍ମା ଚାଽପି ନ ପାର୍ଯତେ
ପରେ ଶକ୍ତିଅନୁଯାୟୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭୋଜନ କରାଯିବା ଓ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ; ଆମର୍ଦକୀ ଫଳର ମହିମା ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଏକାର୍ଣଵେ ପୁରା ଜାତେ ନଷ୍ଟେ ସ୍ଥାଵରଜଂଗମେ 2.4.12.
ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ଯେତେବେଳେ ଏକ ମାତ୍ର ସମୁଦ୍ର ଥିଲା ଏବଂ ସମସ୍ତ ଚଳାଚଳ ଓ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିଲେ,
ତତ୍ର ଦେଵାଧିଦେଵେଶଃ ପରମାତ୍ମା ସନାତନଃ
ସେଠାରେ ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ମହାଦେବ, ପରମାତ୍ମା, ଚିରକାଳୀନ ଅଛନ୍ତି।
ତତୋଽସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମ ଜପତୋ ନିରଗାଚ୍ଛ୍ଵସିତଂ ପୁରଃ
ସେ ବ୍ରହ୍ମ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରୁଥିବା ବେଳେ, ତାଙ୍କ ଶ୍ୱାସ ଆଗକୁ ବାହାରିଲା।
ପ୍ରେମାଶ୍ରୁଭରନିର୍ଭିନ୍ନୋ ଭୂମୌ ବିଂଦୁଃ ପପାତ ସଃ
ପ୍ରେମ ନୟନଜଳରେ ଭିଜି, ଏକ ତିଆର ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲା।
ଶାଖାପ୍ରଶାଖାବହୁଲଃ ଫଲଭାରେଣ ପୀଡିତଃ
ସେ ଗଛ ଅନେକ ଡାଳି ଓ ଉପଡାଳିରେ ପ୍ରଚୁର ଫଳ ଭାରରେ ନମିଗଲା।
ବ୍ରହ୍ମା ତମସୃଜତ୍ପୂର୍ଵଂ ତତ୍ପଶ୍ଚାଚ୍ଚାଽସୃଜତ୍ପ୍ରଜାଃ
ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରଥମେ ସେଇ ଗଛକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ତାପରେ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ।
ଅସୃଜଦ୍ଭଗଵାନ୍ଦେଵୋ ମାନୁଷାଂଶ୍ଚ ତଥାମଲାନ୍
ଭଗବାନ ଏହିପରି ନିର୍ମଳ ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତେ ମହାଭାଗାଃ ପରମଂ ଵିସ୍ମଯଂ ଗତାଃ
ସେଇ ଗଛକୁ ଦେଖି ସେଠିଥିବା ଭାଗ୍ୟଶାଳୀମାନେ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଯାଇଥିଲେ।
ଏଵଂ ଚିଂତଯତାଂ ତେଷାଂ ଵାଗୁଵାଚାଽଶରୀରିଣୀ
ସେମାନେ ଏପରି ଭାବିଥିବା ବେଳେ ଦେହଶୂନ୍ୟ ଧ୍ୱନି ଶୁଣାଗଲା।
ଅସ୍ଯ ଵୈ ସ୍ମରଣାଦେଵ ଲଭେଦ୍ଗୋଦାନଜଂ ଫଲମ୍
ଏହାକୁ କେବଳ ସ୍ମରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ଗୋଦାନର ଫଳ ମିଳେ।
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ସେଵ୍ଯା ଆମର୍ଦକୀ ସଦା 2.4.12.
ସେହିପରି, ସବୁପ୍ରୟାସରେ ଧାତ୍ରୀ ଗଛକୁ ସଦା ସେବନ କରିବା ଉଚିତ।
ତସ୍ଯା ମୂଲେ ସ୍ଥିତୋ ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତଦୂର୍ଧ୍ଵଂ ଚ ପିତାମହଃ
ଏହାର ମୂଳରେ ବିଷ୍ଣୁ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ଉପରେ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ବସିଛନ୍ତି।
ଶାଖାସୁ ସଵିତାରଶ୍ଚ ପ୍ରଶାଖାସୁ ଚ ଦେଵତାଃ
ଏହି ଗଛର ଡାଳିରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅଛନ୍ତି, ଛୋଟ ଡାଳିଗୁଡ଼ିକରେ ଦେବତାମାନେ ବସିଛନ୍ତି।
ପ୍ରଜାନାଂ ପତଯଃ ସର୍ଵେ ଫଲେଷ୍ଵେଵଂ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତାଃ
ଏହି ଗଛର ଫଳରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାପତିମାନେ ବସିଛନ୍ତି।
ଅତଃ ସା ପୂଜନୀଯା ଚ ସର୍ଵକାମାର୍ଥସିଦ୍ଧଯେ ନମସ୍କୃତ୍ଵା ଜଗନ୍ନାଥଂ ପପ୍ରଚ୍ଛାତୀଵ ଵିସ୍ମିତଃ
ଏହିପରି, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଁ ଏହାକୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ତିନିଉଠି ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ସେ ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଚାରିଲେ।
ତଥା ଧାତ୍ରୀଵନଂ ମାସେ କାର୍ତିକେ ଶ୍ରୀହରିପ୍ରିଯମ୍
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଧାତ୍ରୀବନ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ପ୍ରିୟ ହୁଏ।
କାର୍ତିକେ ମାସି ଯଃ କୁର୍ଯାତ୍ତସ୍ଯ ପାପଂ ଵିନଶ୍ଯତି
ଯେଉଁମାନେ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।
ତୀର୍ଥାନି ମୁନଯୋ ଦେଵା ଯଜ୍ଞାଃ ସର୍ଵେଽପି କାର୍ତିକେ
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ, ଋଷି, ଦେବତା ଏବଂ ଯଜ୍ଞମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି।
ଯତ୍କିଂଚିତ୍କୁରୁତେ ପୁଣ୍ଯଂ ଧାତ୍ରୀଛାଯାସୁ ମାନଵଃ
ମଣିଷ୍ୟ ଯେଉଁ ଧାତ୍ରୀ ଛାୟାରେ ଯେଉଁ ସୁକୃତ କାମ କରେ,
ଅତ୍ରୈଵୋଦାହରନ୍ତୀମମିତିହାସଂ ପୁରାତନମ୍
ଏଠାରେ ପୁରୁଣା ଏକ କଥା ଉଦାହରଣ ଭାବେ କହାଯାଏ।
ଅଯୋଧ୍ଯାନଗରେ କଶ୍ଚିଦ୍ଵୈଶ୍ଯଶ୍ଚାସୀଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ 2.4.12.
ଅୟୋଧ୍ୟା ନଗରରେ ଏକ ବଣିକ ଥିଲେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ।
ଭିକ୍ଷଯା ଚୋଦରାଗ୍ନିଂ ସ ଶମଯାମାସ ନାରଦ
ସେ ଭିକ୍ଷା ମାଗି ତାଙ୍କର ଭୋକ ଶାନ୍ତ କରୁଥିଲେ, ହେ ନାରଦ।
ଭିକ୍ଷାପ୍ତଚଣକାନ୍ଗୃହ୍ଯ ଧାତ୍ରୀଛାଯାମଗାତ୍କିଲ
ଭିକ୍ଷାରେ ଚଣା ପାଇ ଧାତ୍ରୀ ଛାୟାକୁ ଗଲେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
କେଚିଦୁର୍ଵରିତାସ୍ତେପୁ ଚଣକାସ୍ତତ୍ର ନାରଦ
ସେଠାରେ କିଛି ଚଣା କାଚା ଥିଲା, ହେ ନାରଦ।
ତେନ ପୁଣ୍ଯପ୍ରଭାଵେନ ରାଜାଽଽସୀଦ୍ଧନିକଃ କ୍ଷିତୌ
ସେହି ପୁଣ୍ୟର ପ୍ରଭାବରେ ସେ ପୃଥିବୀରେ ଧନୀ ରାଜା ହେଲେ।
ଧାତ୍ରୀଵନେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ସର୍ଵକାମାର୍ଥସିଦ୍ଧଯେ ଯଃ ଶୃଣୋତି ସ ପାପେଭ୍ଯୋ ମୁଚ୍ଯତେ ଦ୍ଵିଜସୂନୁଵତ୍
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେଉଁମାନେ ଧାତ୍ରୀବନରେ ଏହି କଥା ଶୁଣନ୍ତି, ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ ପାଇଁ, ସେମାନେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି, ବ୍ରାହ୍ମଣପୁତ୍ରଙ୍କ ପରି।
ନାରଦ ଉଵାଚ କୋଽଭୂଦ୍ଦ୍ଵିଜସୁତୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍କିଂ ପାପଂ କୃତଵାନ୍ପୁରା
ନାରଦ ପଚାରିଲେ: ହେ ବ୍ରହ୍ମା, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣପୁତ୍ର କିଏ ଥିଲେ? ସେ ପୂର୍ବରୁ କେଉଁ ପାପ କରିଥିଲେ?
ଦେଵଶର୍ମେତି ଵିଖ୍ଯାତୋ ଵେଦଵେଦାଂଗପାରଗଃ
ସେ ଦେବଶର୍ମାନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ, ଯିଏ ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ।