ଇହ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ଵିପୁଲାନ୍ଭୋଗାନନ୍ଯାନ୍ଯଥେପ୍ସିତାନ୍
ସେଠାରେ ସେ ବହୁତ ଆନନ୍ଦ ଓ ଇଚ୍ଛିତ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରିଥାଏ—
ଵ୍ରତାନ୍ଯେତାନି ସର୍ଵାଣି ଦାନାନି ଵିଵିଧାନି ଚ
ଏହି ସମସ୍ତ ବ୍ରତ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଦାନ—
କଥାଂ ଯମଦ୍ଵିତୀଯାଯା ଵ୍ରତସ୍ଥଃ ଶୃଣୁଯାନ୍ନରଃ
ଯିଏ ବ୍ରତ ରଖେ, ସେ ଯମଦ୍ୱିତୀୟାର କଥା ଶୁଣିବା ଉଚିତ୍।
ଭାନୁଜାଯାଂ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଯମଲୋକଂ ନ ପଶ୍ଯତି 2.4.11.
ଭାନୁଜା ଦିନରେ ଯିଏ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ଯମଲୋକ ଦେଖେ ନାହିଁ।
କାର୍ତିକେ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ତୁ ଦ୍ଵିତୀଯାଯାଂ ତୁ ଶୌନକ
ହେ ଶୌନକ, କାର୍ତ୍ତିକର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ଦ୍ୱିତୀୟା ଦିନରେ—
ଦ୍ଵିତୀଯାଯାଂ ମହୋତ୍ସର୍ଗୋ ନାରକୀଯାଶ୍ଚ ତର୍ପିତାଃ
ଦ୍ୱିତୀୟା ଦିନରେ ବଡ଼ ଉତ୍ସର୍ଗ ହୁଏ, ଓ ନରକରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ତୃପ୍ତି ପାଆନ୍ତି।
ଅତ୍ରାଽଽଶିତାଶ୍ଚ ସଂତୁଷ୍ଟାଃ ସ୍ଥିତାଃ ସର୍ଵେ ଯଦୃଚ୍ଛଯା
ଏଠାରେ ଯେମାନେ ଖାଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଓ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରହନ୍ତି।
ଅତୋ ଯମଦ୍ଵିତୀଯେଯଂ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତା
ଏହିପରି ଯମଦ୍ୱିତୀୟା ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ସ୍ନେହେନ ଭଗିନୀହସ୍ତାଦ୍ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂ ବଲଵର୍ଧନମ୍
ଭଉଣୀର ହାତରୁ ସ୍ନେହରେ ଯେଉଁ ଖାଦ୍ୟ ଶରୀରକୁ ଶକ୍ତି ଦେଇଥାଏ, ସେଠାରୁ ଖାଇବା ଉଚିତ୍।
ମହିଷାସନମାରୂଢୋ ଦଂଡମୁଦ୍ଗରଭୃତ୍ପ୍ରଭୁଃ
ମହିଷ ଚଉକିରେ ବସି, ପ୍ରଭୁ ଦଣ୍ଡ ଓ ଗଦା ଧରିଥାନ୍ତି।
ଯୈର୍ଭଗିନ୍ଯଃ ସୁଵାସିନ୍ଯୋ ଵସ୍ତ୍ରଦାନାଦିତୋଷିତାଃ
ଯେଉଁଠି ଭଉଣୀମାନେ ବିବାହିତ ଓ ଶୃଙ୍ଗାରିତ ହୋଇ, କପଡ଼ା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପହାରରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି,
ଧନ୍ଯଂ ଯଶସ୍ଯମାଯୁଷ୍ଯଂ ଧର୍ମକାମାର୍ଥସାଧନମ୍
ସେହି କାମ ଭଲ, ମାନ୍ୟତା ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଦେଇଥାଏ, ଧର୍ମ, କାମ ଓ ଅର୍ଥ ସାଧନ କରାଏ।
ତଦହଂ ସଂପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ ମୁନିସତ୍ତମାଃ ।। 2.4.11.
ଏହି କଥା ମୁଁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ସବୁଠିକି ଶୁଣ।
ତତ୍ରାଽପରାହ୍ନେ କର୍ତଵ୍ଯଂ ସର୍ଵଥୈଵ ଯମାର୍ଚନମ୍
ସେ ଦିନ ବିକାଳେ ନିଶ୍ଚୟ ଯମଙ୍କର ପୂଜା କରିବା ଦରକାର।
ପ୍ରତ୍ଯହଂ ଯମୁନାଽଽଗତ୍ଯ ଯମଂ ସଂପ୍ରାର୍ଥଯତ୍ପୁରା
ପ୍ରତିଦିନ ଯମୁନା ଯାଇ, ପୂର୍ବରୁ ଯମଙ୍କୁ ଭଲଭାବରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଥିଲେ।
ଅଦ୍ଯଶ୍ଵୋ ଵା ପରଶ୍ଵୋ ଵା ପ୍ରତ୍ଯହଂ ଵଦତେ ଯମଃ
ଯମ ପ୍ରତିଦିନ କହୁଥିଲେ, 'ଆଜି, କାଲି କିମ୍ବା ପରେଦିନ।'
ତଦୈକଦା ଯମୁନଯା ବଲାତ୍କାରାନ୍ନିମଂତ୍ରିତଃ
ତାପରେ ଗୋଟିଏ ଦିନ, ଯମୁନା ଜୋରକରି ଯମଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ।
ନାରକୀଯଜନାନ୍ମୁକ୍ତ୍ଵା ଗଣୈଃ ସହ ରଵେଃ ସୁତଃ
ନରକର ଲୋକମାନେଠାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର ତାଙ୍କ ସହଚରମାନେ ସହିତ ଗଲେ।
କୃତାଭ୍ଯଂଗୋ ଯମୁନଯା ତୈଲୈର୍ଗଂଧମନୋହରୈଃ
ଯମୁନା ସୁଗନ୍ଧିତ ତେଲରେ ଯମଙ୍କୁ ମସାଜ୍ କରିଦେଲେ।
ତତୋଽଲଂକାରକଂ ଦତ୍ତଂ ନାନାଵସ୍ତ୍ରାଣି ଚଂଦନମ୍
ତାପରେ ଅଳଙ୍କାର, ବିଭିନ୍ନ ପୋଶାକ ଓ ଚନ୍ଦନ ଦିଆଗଲା।
ପକ୍ଵାନ୍ନାନି ଵିଚିତ୍ରାଣି କୃତ୍ଵା ସା ସ୍ଵର୍ଣଭାଜନେ
ସେ ବିଭିନ୍ନ ପକାଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ସୁନା ବାଟିରେ ପକାଇ ରଖିଲେ।
ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଯମୋଽପି ଭଗିନୀମଲଂକାରୈଃ ସମର୍ଚଯତ୍ ଇତି ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଯମୁନା ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍
ଯମ ଭୋଜନ କରି, ଭଉଣୀଙ୍କୁ ଅଳଙ୍କାର ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ; ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଯମୁନା କହିଲେ।
ଅଦ୍ଯ ସର୍ଵେ ମୋଚନୀଯାଃ ପାପିନୋ ନରକାଦ୍ଯମ ତେଷାଂ ସୌଖ୍ଯଂ ପ୍ରଦେହି ତ୍ଵମେତଦେଵ ଵୃଣୋମ୍ଯହମ୍
ଆଜି ସମସ୍ତ ପାପୀମାନେ ନରକରୁ ମୁକ୍ତ ହେଉନ୍ତୁ, ହେ ଯମ, ସେମାନଙ୍କୁ ସୁଖ ଦିଅ—ମୁଁ ଏହି ଇଚ୍ଛା କରେ।
ଭୁଂକ୍ତେ ଚ ଭଗିନୀଗେହେ ଭଗିନୀଂ ପୂଜଯେଦପି
ସେ ଭଉଣୀଙ୍କ ଘରେ ଭୋଜନ କରନ୍ତି ଏବଂ ଭଉଣୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ଵୀରେଶୈଶାନଦିଗ୍ଭାଗେ ଯମତୀର୍ଥଂ ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍
ବୀରେଶଙ୍କ ଉତ୍ତରପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଯମତୀର୍ଥ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ପଠେଦେତାନି ନାମାନି ଆମଧ୍ଯାହ୍ନଂ ନରୋତ୍ତମଃ
ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକୁ ପଢ଼ିବା ଉଚିତ।
ଯମୋ ନିହଂତା ପିତୃଧର୍ମରାଜୋ ଵୈଵସ୍ଵତୋ ଦଂଡଧରଶ୍ଚ କାଲଃ
ଯମ ହେଉଛନ୍ତି ପିତୃଧର୍ମରାଜ, ବିବସ୍ବତଙ୍କ ପୁଅ, ଦଣ୍ଡଧାରୀ ଏବଂ ସମୟର ଆଧିପତି।
ତତୋ ଯମେଶ୍ଵରଂ ପୂଜ୍ଯ ଭଗିନୀଗୃହମାଵ୍ରଜେତ୍
ତାପରେ ଯମେଶ୍ଵରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ପରେ, ଭଉଣୀଙ୍କ ଘରକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
ଭ୍ରାତସ୍ତଵାନୁଜାତାଽହଂ ଭୁଂକ୍ଷ୍ଵ ଭକ୍ତମିଦଂ ଶୁଭମ୍
ଭାଇ, ମୁଁ ତୁମଠାରୁ କମ୍ ବୟସର, ଦୟାକରି ଏହି ଶୁଭ ଭକ୍ତ ଖାଇବାକୁ ଗ୍ରହଣ କର।
ତତଃ ସଂତୋଷ୍ଯ ଭଗିନୀଂ ଵସ୍ତ୍ରାଲଂକରଣାଦିଭିଃ
ତାପରେ, ଭଉଣୀଙ୍କୁ ପୋଷାକ, ଗହଣା ଓ ଅନ୍ୟ ଉପହାର ଦେଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ଉଚିତ।