କୁଶକାଶମଯୀଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଯଷ୍ଟିକାଂ ସୁଦୃଢାଂ ନଵାମ୍
କୁଶ କିମ୍ବା କାଶ ଗ୍ରାସରେ ନୂତନ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ଆଠ ଟି ଗୁଛି ଦୈଠି ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ତାମେକତୋ ରାଜପୁତ୍ରା ହୀନଵର୍ଣାସ୍ତଥୈକତଃ
ରାଜପୁତ୍ରମାନେ ଏହାକୁ ଏକ ସାଥିରେ ନେବେ, ଅପସ୍କା ରଙ୍ଗର ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏକ ସାଥିରେ ନେବେ।
ସମସଂଖ୍ଯା ଦ୍ଵଯୋଃ କାର୍ଯା ସର୍ଵେଽପି ବଲଵତ୍ତରାଃ
ଉଭୟଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଠିକ୍ ଭାବେ ଗଣନା କରିବା ଉଚିତ୍, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିବା ଦରକାର।
ଉଭଯୋଃ ପୃଷ୍ଠତଃ କାର୍ଯା ରେଖା ତତ୍କର୍ଷକୋପରି
ଉଭୟଙ୍କ ପଛରେ, ଯିଏ ଟାଣୁଛି ତାଙ୍କ ଉପରେ ଏକ ରେଖା ଆଙ୍କିବା ଉଚିତ୍।
ଜଯଚିହ୍ନମିଦଂ ରାଜା ନିଦଧୀତ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ରାଜାଙ୍କୁ ଏହି ବିଜୟ ଚିହ୍ନକୁ ସାବଧାନରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍।
ତଦ୍ଵ୍ରତଂ ବ୍ରୂହି ମେ ମର୍ତ୍ଯୋ ମୃତ୍ଯୁଂ ଯେନ ନ ପଶ୍ଯତି
ମୋତେ ସେଇ ବ୍ରତ ବତାଅ, ଯାହା କରିଲେ ମଣିଷ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଦେଖିପାରେନି।
ଵ୍ରତଂ ଯମଦ୍ଵିତୀଯାଖ୍ଯଂ ଶୃଣୁ ତ୍ଵଂ ମୃତ୍ଯୁନାଶନମ୍
ତୁମେ ଶୁଣ, ମୁଁ ତୁମକୁ 'ଯମଦ୍ୱିତୀୟା' ନାମକ ମୃତ୍ୟୁ ନାଶକ ବ୍ରତ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି।
କାର୍ତିକେ ମାସି ଶୁଦ୍ଧାଯାଂ ଦ୍ଵିତୀଯାଯାଂ ମୁନୀଶ୍ଵର
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ଦ୍ୱିତୀୟା ତିଥିରେ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ,
ବ୍ରାହ୍ମେ ମୁହୂର୍ତେ ଚୋପ୍ଥାଯ ଦ୍ଵିତୀଯାଯାଂ ମୁନୀଶ୍ଵର
ଦ୍ୱିତୀୟା ତିଥିରେ ବ୍ରହ୍ମମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଉଠି, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ,
ପ୍ରାତଃସ୍ନାନଂ ତତଃ କୁର୍ଯାଦ୍ଦନ୍ତଧାଵନପୂର୍ଵକମ୍
ପ୍ରଥମେ ଦାନ୍ତ ମାଜି, ତାପରେ ସକାଳ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ୍।
କୃତନିତ୍ଯକ୍ରିଯୋ ହୃଷ୍ଟଃ କୁଣ୍ଡଲାଂଗଦଭୂଷିତଃ
ନିତ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଖୁସି ହୋଇ, କଣ୍ ଦୁଲା ଓ ବାହୁବନ୍ଧ ପିନ୍ଧି ସଜିବା ଉଚିତ୍।
ପଦ୍ମମଷ୍ଟଦଲଂ କୃତ୍ଵା ତସ୍ମିନ୍ନୌଦୁମ୍ବରେ ଶୁଭେ ଵିଧିଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଚ ରୁଦ୍ରଂ ଚ ଵରଦାଂ ଚ ସରସ୍ଵତୀମ୍
ଏକ ପବିତ୍ର ଉଦୁମ୍ବର କାଠରେ ଅଷ୍ଟଦଳ ପଦ୍ମ ଆଙ୍କି, ସେଠାରେ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ରୁଦ୍ର ଓ ବରଦା ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ବିଧିମତ ରୂପେ ବସାଇବା ଉଚିତ୍।
ଵୀଣାପୁସ୍ତକସଂଯୁକ୍ତାଂ ପୂଜଯେତ୍ସ୍ଵସ୍ଥମାନସଃ
ଶାନ୍ତ ମନେ, ବୀଣା ଓ ପୁସ୍ତକ ଧାରିଣୀ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
ପୁଷ୍ପୈର୍ଧୂପୈଶ୍ଚ ନୈଵେଦ୍ଯୈର୍ନାରିକେଲଫଲାଦିଭିଃ
ଫୁଲ, ଧୂପ, ନୈବେଦ୍ୟ, ନଡିଆ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫଳ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
ଵିପ୍ରାଯ ଵେଦଵିଦୁଷେ ଗାଂ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଚ ସଵତ୍ସକାମ୍ 2.4.11.
ଏକ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବଛା ସହିତ ଗାଈ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ହେ ଵିପ୍ର ତେ ତ୍ଵିମାଂ ସୌମ୍ଯାଂ ଧେନୁଂ ସଂପ୍ରଦଦାମ୍ଯହମ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ ଏହି ସୁମଧୁର ଗାଈକୁ ତୁମକୁ ଦେଉଛି।
ତଦଲାଭେ ତୁ ଵିପ୍ରାଯ ଭକ୍ତ୍ଯା ଦଦ୍ଯାଦୁପାନହୌ
ଯଦି ଏହା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ତେବେ ଭକ୍ତି ସହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଜୁତା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଜ୍ଞାତିଶ୍ରେଷ୍ଠାନ୍ଵଯୋଵୃଦ୍ଧାନ୍ସମ୍ଯଗ୍ଭକ୍ତ୍ଯାଽଭିଵାଦଯେତ୍
ଯଥାଯଥ ଭକ୍ତି ସହିତ, ଜ୍ଞାତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବଡ଼ ଓ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇବା ଉଚିତ୍।
ତତଃ ସୋଦରସଂପନ୍ନା ଭଗିନୀ ଯା ଭଵେନ୍ମୁନେ
ତାପରେ, ହେ ମୁନି, ଯିଏ ଏକେ ମାଆର ଝିଅ, ସେ ଭଉଣୀ,
ଭଗିନି ସୁଭଗେ ଭଦ୍ରେ ତ୍ଵଦଂଘ୍ରିସରସୀରୁହମ୍
ହେ ଭଉଣୀ, ସୁଭାଗ୍ୟବତୀ ଓ ଶୁଭା, ତୁମର ପଦପଦ୍ମ—
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଭଗିନୀଂ ତାଂ ତୁ ଵିଷ୍ଣୁବୁଦ୍ଧ୍ଯାଽଭିଵାଦଯେତ୍
ଏପରି କହି, ସେ ଭଉଣୀଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଭାବନାରେ ସମ୍ମାନ ସହିତ ପ୍ରଣାମ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଭଗିନ୍ଯା ଭ୍ରାତରଂ ଵାକ୍ଯଂ ଵକ୍ତଵ୍ଯଂ ପ୍ରତି ନାରଦ
ହେ ନାରଦ, ଭଉଣୀ ଏହିପରି କଥା ଭାଇଙ୍କୁ କହିବା ଉଚିତ୍।
ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂ ତେଽଦ୍ଯ ମଦ୍ଗେହେ ସ୍ଵାଯୁଷେ କୁଲଦୀପକ
ମୋ ଘରେ ଆଜି ତୁମେ ଖାଅ, ହେ ବଂଶର ଆଲୋକ, ତୁମର ଆୟୁଷ୍ୟ ପାଇଁ।
ସ୍ଵସୁର୍ନରୋ ଵେଶ୍ମନି ଯୋ ନ ଭୁଂକ୍ତେ ଯମଦ୍ଵିତୀଯାଦିନମତ୍ର ଲବ୍ଧ୍ଵା 2.4.11.
ଯେ ପୁରୁଷ ଯମଦ୍ୱିତୀୟା ଦିନରେ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ପାଇ ସଂଗେ ଭଉଣୀଙ୍କ ଘରେ ଖାଏ ନାହିଁ—
ଇତି ପାପା ରଟଂତୀହ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଦଯସ୍ତଥା
ତାଙ୍କୁ ଏଠାରେ ବଡ଼ ଅପରାଧ, ଯେପରି brahma-ହତ୍ୟା ଭଳି ପାପ ଚିତ୍କାର କରେ।
ଶୁକ୍ଲାଯାଂ ତୁ ଦ୍ଵିତୀଯାଯାଂ ଵିଶ୍ରୁତାଯାଂ ଜଗତ୍ତ୍ରଯେ
ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଦ୍ୱିତୀୟା ତିନି ଲୋକରେ ଉତ୍ସବ ଭାବେ ପାଳିତ ହୁଏ—
ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ ସ ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତା ଭଗିନୀଂ ପୂଜଯେଦ୍ଵ୍ରତୀ
ଏପରି ଶିଖ୍ୟା ମିଳିଲେ, ସେ 'ଏହିପରି ହେଉ' ବୋଲି କହି, ନିୟମ ରଖିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଭଉଣୀଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଅଗ୍ରଜାମଭିଵଂଦ୍ଯାଽଥ ଆଶିଷଂ ଚ ପ୍ରଗୃହ୍ଯ ଚ
ପରେ, ଜେଷ୍ଠା ଭଉଣୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ତାଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦ ନେବା ଉଚିତ୍।
ଅଭାଵେ ସ୍ଵସ୍ଯ ତୁ ସ୍ଵସୁଃ ପିତୃଵ୍ଯାଃ ସ୍ଵପିତୁଃ ସ୍ଵସା
ନିଜ ଭଉଣୀ ନଥିଲେ, ପିତାଙ୍କ ଭଉଣୀ କିମ୍ବା ପିତୃସ୍ୱସାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଏଵଂ ଯଃ କୁରୁତେ ପୁତ୍ର ଦ୍ଵିତୀଯାଂ ଯମନାମିକାମ୍
ହେ ପୁଅ, ଯେଉଁଠି ଏଭଳି ଭାବେ ଯମଦ୍ୱିତୀୟା ପାଳନ କରେ—