ତେନ ଦତ୍ତା ଵାମନାଯ ଭୂମିଃ ସ୍ଵମସ୍ତକାନ୍ଵିତା
ସେଇ ଦିନ ବଳି ନିଜ ମୁଣ୍ଡ ସହିତ ଭୂମିକୁ ବାମନଙ୍କୁ ଦାନ କରିଥିଲେ।
କାର୍ତିକେ ମାସି ଶୁକ୍ଲାଯାଂ ପ୍ରତିପଦ୍ଯାଂ ଯତୋ ଭଵାନ୍
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ପ୍ରଥମ ଦିନ ରାଜା, ଏହି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଵରଂ ଦଦାମି ତେ ରାଜନ୍ନିତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାଽଦାଦ୍ଵରଂ ତଦା
‘ମୁଁ ତୁମକୁ ଏକ ଵର ଦେଉଛି’ ବୋଲି କହି, ସେ ସମୟରେ ବଳିକୁ ଵର ଦେଇଥିଲେ।
ଏତସ୍ଯାଂ ଯେ କରିଷ୍ଯଂତି ତୈଲସ୍ନାନାଦିକାର୍ଚନମ୍
ଏହି ଦିନ ଯେଉଁମାନେ ତେଲ ଦେଇ ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟ ପୂଜା କରିବେ—
ତଦାପ୍ରଭୃତି ଲୋକେଽସ୍ମିନ୍ପ୍ରସିଦ୍ଧା ପ୍ରତିପତ୍ତିଥିଃ
ସେଠାରୁ ଏହି ପ୍ରଥମ ତିଥି ସମସ୍ତ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇଗଲା।
ତତ୍ରାଭ୍ଯଂଗଂ ନ କୁର୍ଵୀତ ଅନ୍ଯଥା ମୃତିମାପ୍ନୁଯାତ୍ । । 2.4.10.
ଯଦି କେହି ଏଠାରେ ତେଲ ଲଗାଇ ସ୍ନାନ କରିନଥାଏ, ତେବେ ଅନ୍ୟଥା ମୃତ୍ୟୁ ହେବ।
ମାଂଗଲ୍ଯଂ ତଦ୍ଦିନେ ଚେତ୍ସ୍ଯାଦ୍ଵିତ୍ତାଦିସ୍ତସ୍ଯ ନଶ୍ଯତି
ସେଇ ଦିନ ମଙ୍ଗଳ ହେବ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ଧନ ନଷ୍ଟ ହେବ।
ତସ୍ଯାଂ ଯଦ୍ଯଥ ଚାଽଽର୍ତିକ୍ଯଂ ନାରୀ ମୋହାତ୍କରିଷ୍ଯତି
ଏହି ଦିନ ଯଦି କୌଣସି ନାରୀ ମୋହରେ ପଡି ଆରତି କରିବା ଛାଡିଦେଇଥାଏ—
ଅଵିଦ୍ଧା ପ୍ରତିପଚ୍ଚେତ୍ସ୍ଯାନ୍ମୁହୂର୍ତମପରେଽହନି
ଯଦି ପ୍ରତିପଦ ଦିନ ଅନ୍ୟ ତିଥି ଦ୍ୱାରା ବିଭାଜିତ ହେଉନାହିଁ, ତେବେ ଏହି ତିଥି ଅଗ୍ରଦିନରେ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ଦେଖାଯିବ।
ପ୍ରତିପତ୍ସ୍ଵଲ୍ପମାତ୍ରାଽପି ଯଦି ନ ସ୍ଯାତ୍ପରେଽହନି
ଯଦି ଅଗ୍ରଦିନରେ ପ୍ରତିପଦର ଅଳ୍ପ ଅଂଶ ମଧ୍ୟ ରହିନାହିଁ,
ତଦ୍ଦିନେ ଗୃହମଧ୍ଯେ ତୁ କୁର୍ଯାନ୍ମୂର୍ତିଂ ତଦାଂଗଣେ
ସେହି ଦିନ ଘରର ଦଳିଜାରେ ଏକ ମୂର୍ତ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଉଚିତ।
ଆର୍ତିକ୍ଯଂ ତତ୍ର ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ଏଵଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଵିଧାନତଃ
ସେଠାରେ ଦୀପ ରଖି, ନିୟମ ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଦରକାର।
ନ ମାଂଗଲ୍ଯଂ ଭଵେତ୍ତେଷାଂ ଯାଵତ୍ସ୍ଯାଦ୍ଵତ୍ସରଂ ଧ୍ରୁଵମ୍
ଏହା ପରେ ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାଙ୍ଗଳିକତା ମିଳିବା ନାହିଁ।
ଆଵର୍ଷଂ ତଦ୍ଭଵେତ୍ତସ୍ଯ ତସ୍ମାନ୍ମଂଗଲମାଚରେତ୍
ଏହି ଅମାଙ୍ଗଳିକତା ଏକ ବର୍ଷ ଯାଏଁ ରହିଥାଏ; ତେଣୁ ମାଙ୍ଗଳିକ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
କୁରୁ ଦୀପୋତ୍ସଵଂ ରମ୍ଯଂ ତ୍ରଯୋଦଶ୍ଯାଦିକେଷୁ ଚ
ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଦିନରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଦୀପାବଳି ପର୍ବ ଉଲ୍ଲାସପୂର୍ବକ ପାଳନ କର।
ଗୌର୍ଯା ଜିତ୍ଵା ପୁରା ଶଂଭୁର୍ନଗ୍ନୋ ଦ୍ଯୂତେ ଵିସର୍ଜିତଃ 2.4.10.
ପୂର୍ବେ ଗୌରୀ ଦ୍ୱାରା ଶିବ ଜୁଆରେ ହାରିଥିଲେ, ତାହାପରେ ନିର୍ବସ୍ତ୍ର ହେଇଥିଲେ।
ଦ୍ଯୂତଂ ନିଷିଦ୍ଧଂ ସର୍ଵତ୍ର ହିତ୍ଵା ପ୍ରତିପଦଂ ବୁଧାଃ
ଜୁଆ ଖେଳିବା ସମସ୍ତଠାରେ ନିଷିଦ୍ଧ; ପ୍ରତିପଦ ଦିନରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ଏହାକୁ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି।
ଭଵାନ୍ଯାଽଭ୍ଯର୍ଥିତା ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଧେନୁରୂପେଣ ସଂସ୍ଥିତା
ଭବାନୀଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଗାଁର ଆକୃତି ଧାରଣ କରିଥିଲେ।
ଭୂଷଣୀଯାସ୍ତଦା ଗାଵୋ ଵର୍ଜ୍ଯା ଵହନଦୋହନାତ୍
ସେ ସମୟରେ ଗାଁମାନେ ଭୂଷିତ ହେବା ଉଚିତ, ତାଙ୍କୁ ଭାର ବୋହିବା କିମ୍ବା ଦୁଧ ଦେବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଗୋଵର୍ଦ୍ଧନ ଧରାଽଽଧାର ଗୋକୁଲତ୍ରାଣକାରକ
ଓ ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ, ପୃଥିବୀକୁ ବୋହିଥିବା, ଗୋକୁଳର ରକ୍ଷା କରିଥିବା,
ଯା ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଲୋକପାଲାନାଂ ଧେନୁରୂପେଣ ସଂସ୍ଥିତା
ଯେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଲୋକପାଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗାଁର ଆକୃତିରେ ବସିଛନ୍ତି,
ଅଗ୍ରତଃ ସଂତୁ ମେ ଗାଵୋ ଗାଵୋ ମେ ସଂତୁ ପୃଷ୍ଠତଃ
ମୋ ପାଖରେ ଗାଁମାନେ ସାମ୍ନାରେ ରହୁନ୍ତୁ; ଗାଁମାନେ ପଛରେ ମଧ୍ୟ ରହୁନ୍ତୁ।
ଇତରେଷାମନ୍ନପାନୈର୍ଵାକ୍ଯଦାନେନ ପଂଡିତାନ୍
ପଣ୍ଡିତମାନେ ଖାଦ୍ୟ, ପାନୀୟ ଓ ମିଠା କଥା ଦ୍ୱାରା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେବା ଉଚିତ।
ଵସ୍ତ୍ରୈସ୍ତାଂବୂଲଧୂପୈଶ୍ଚ ପୁଷ୍ପକର୍ପୂରକୁଂକୁମୈଃ
ବସ୍ତ୍ର, ପାନ, ଧୂପ, ଫୁଲ, କମ୍ଫର ଓ କୁଙ୍କୁମ ଦ୍ୱାରା,
ଗ୍ରାମ୍ଯାନ୍ଵୃଷଭଦାନୈଶ୍ଚ ସାମଂତାନ୍ନୃପତିର୍ଧନୈଃ ସ୍ଵନାମାଂକୈଶ୍ଚ ତାନ୍ରାଜା ତୋଷଯେତ୍ସଜ୍ଜନାନ୍ପୃଥକ୍
ଗ୍ରାମ ଉଠିଆ ବୃଷଭ ଓ ପ୍ରତିବେଶୀଙ୍କୁ ଧନ ଦେଇ, ରାଜା ନିଜ ନାମ ଥିବା ମୁଦ୍ରା ଦ୍ୱାରା ସଜ୍ଜନମାନେ ପୃଥକ ପୃଥକ ଭାବରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ଉଚିତ।
ଯଥାର୍ଥଂ ତୋଷଯିତ୍ଵା ତୁ ତତୋ ମଲ୍ଲାନ୍ନରାଂସ୍ତଥା 2.4.10.
ଯଥାଯଥ ଭାବରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି, ପରେ ମଲ୍ଲମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ଉଚିତ।
ରାଜ୍ଞସ୍ତଥୈଵ ଯୋଧାଂଶ୍ଚ ପଦାତୀନ୍ସମଲଂକୃତାନ୍
ରାଜା ଏହିପରି, ଯୋଧାମାନେ ଓ ଚାଲିବା ସେନାମାନେ, ସଜିସଜ୍ଜିତ ଭାବରେ ଏକଠା କରିବା ଉଚିତ।
ଯୁଦ୍ଧାପଯେଦ୍ଵାସଯେଚ୍ଚ ଗୋମହିଷ୍ଯାଦିକଂ ଚ ଯତ୍
ସେ ମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଓ ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ ଗାଁଠି, ମହିଷ ଓ ଏହିପରି ଜନ୍ତୁମାନେ ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ।
ତତୋଽପରାହ୍ନସମଯେ ପୂର୍ଵସ୍ଯାଂ ଦିଶି ସୁଵ୍ରତ
ତାପରେ, ଅପରାହ୍ନ ସମୟରେ, ପୂର୍ବ ଦିଗରେ, ଓ ସୁଶୀଳ ଜନ,
କୁଶକାଶମଯୀଂ ଦିଵ୍ଯାଂ ଲଂବକୈର୍ବହୁଭିଃ ପ୍ରିଯେ
କୁଶ ଓ କାଶ ଗାଛରେ ତିଆରି ଦିବ୍ୟ ଚଟାଇ, ଅନେକ ଝୁଲା ଏବଂ ଶୋଭା ସହିତ, ମୋର ପ୍ରିୟ,