ବଲିରାଜ୍ଯେ ତୁ ଯେ ଲୋକାଃ ଶୋକାଽନୁତ୍ସାହକାରିଣଃ
କିନ୍ତୁ ବଳିଙ୍କର ରାଜ୍ୟରେ ଯେମାନେ ଦୁଃଖ ଓ ଅସନ୍ତୋଷ ଦେଇଥାନ୍ତି,
ଚତୁର୍ଦଶୀତ୍ରଯେ ରାଜ୍ଯଂ ବଲେରସ୍ତ୍ଵିତି ଯାଚଯେତ୍ ଦଦାଵତିଥଯେଂଦ୍ରାଯ ବଲିଂ ପାତାଲଵାସିନମ୍
ତିନିଟି ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଳିଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ହେଉ ବୋଲି ଅନୁରୋଧ କରିବା ଉଚିତ୍, ଏବଂ ପାତାଳରେ ବସୁଥିବା ବଳିଙ୍କୁ ଅତିଥି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଇବା ଉଚିତ୍।
ଦତ୍ତଂ ଦୈତ୍ଯପତେରିତ୍ଥଂ ହରିଣା ତଦ୍ଦିନତ୍ରଯମ୍ 2.4.9.
ଏଭଳି ଭାବରେ, ତିନି ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦାନବପତି ବଳିଙ୍କୁ ହରି ଦେଇଥିଲେ।
ମହାରାତ୍ରିଃ ସମୁତ୍ପନ୍ନା ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ମୁନୀଶ୍ଵରାଃ
ମହାରାତ୍ରି ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ।
ବଲିରାଜ୍ଯଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଯକ୍ଷଗଂଧର୍ଵକିନ୍ନରାଃ
ବଳିଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ କିନ୍ନରମାନେ—
ସର୍ଵ ଏଵ ପ୍ରହୃଷ୍ଯଂତି ନୃତ୍ଯଂତି ଚ ନିଶାମୁଖେ
ସମସ୍ତେ ଖୁସିରେ ନାଚିବାକୁ ଲାଗିଯାନ୍ତି ଯେତେବେଳେ ରାତି ଆସିଯାଏ।
ବଲିରାଜ୍ଯଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଯଥା ଲୋକାଃ ସୁହର୍ଷିତାଃ
ବଳିଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ମିଳିଲେ ଯେପରି ଏହି ସମସ୍ତ ଲୋକ ଖୁସିରେ ପୁରା ହୋଇଯାନ୍ତି—
ତୁଲାସଂସ୍ଥେ ସହସ୍ରାଂଶୌ ପ୍ରଦୋଷେ ଭୂତଦର୍ଶଯୋଃ
ଯେବେ ହଜାର କିରଣ ଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ତୁଳାରେ ଥାଏ, ସେଇ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ସମସ୍ତ ଭୂତମାନେ ଦେଖିପାରନ୍ତି।
ନରକସ୍ଥାସ୍ତୁ ଯେ ପ୍ରେତାସ୍ତେ ମାର୍ଗଂ ତୁ ଵ୍ରତାତ୍ସଦା
ଯେମାନେ ନରକରେ ଅଛନ୍ତି, ସେଇ ପିତୃମାନେ ସବୁବେଳେ ବ୍ରତର ପଥ ଅନୁସରନ୍ତି।
ଆଶ୍ଵିନେ ମାସି ଭୂତାଦିତିଥଯଃ କୀର୍ତିତାସ୍ତ୍ରଯଃ
ଆଶ୍ୱିନ ମାସରେ ଭୂତ ଆଦି ତିନିଟି ତିଥି ଘୋଷିତ ହୋଇଛି।
ଯଦି ସ୍ଯୁଃ ସଂଗଵାଦର୍ଵାଗେତାଶ୍ଚ ତିଥଯସ୍ତ୍ରଯଃ
ଏହି ତିନିଟି ତିଥି ଏକାଠି କିମ୍ବା ଅଲଗା ହୋଇ ଆସିଲେ—
କୌମୋଦିନ୍ଯାସ୍ତୁ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ପ୍ରଷ୍ଟୁମିଚ୍ଛାମହେ ଦ୍ଵିଜାଃ
ଆମେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, କୌମୁଦୀନୀର ମହତ୍ତ୍ୱ କ'ଣ?
କିମର୍ଥଂ କ୍ରିଯତେ ସା ତୁ ତସ୍ଯାଃ କା ଦେଵତା ଭଵେତ୍ 2.4.9.
ଏହି କୌମୁଦୀନୀ କାହିଁକି କରାଯାଏ, ଏହାର ଦେବତା କିଏ?
ପ୍ରହର୍ଷଃ କୋଽତ୍ର ନିର୍ଦିଷ୍ଟଃ କ୍ରୀଡା କାଽତ୍ର ପ୍ରକୀର୍ତିତା
ଏଠାରେ କେଉଁ ଆନନ୍ଦ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି, କେଉଁ ଖେଳ ଉପସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି?
ସ୍ନାତ୍ଵା ଦେଵାନ୍ପିତୄନ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ସଂପୂଜ୍ଯାଽଥ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଚ
ସ୍ନାନ କରି, ଭକ୍ତି ସହିତ ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେ ପୂଜିବା ଓ ପ୍ରଣାମ କରିବା ଉଚିତ।
କୃତ୍ଵା ତୁ ପାର୍ଵଣଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଦଧିକ୍ଷୀରଘୃତାଦିଭିଃ
ପର୍ବଣ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦହି, ଦୁଧ, ଘିଅ ଓ ଏହାପରି ଦେଇ କରିବା ପରେ—
ତତଃ ପ୍ରଦୋଷସମଯେ ପୂଜଯେଦିଂଦିରାଂ ଶୁଭାମ୍
ତାପରେ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଶୁଭ ଇନ୍ଦିରାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ନାନାପୁଷ୍ପୈଃ ପଲ୍ଲଵୈଶ୍ଚ ଚିତ୍ରୈଶ୍ଚାଽପି ଵିଚିତ୍ରିତମ୍
ନାନା ପୁଷ୍ପ, ପତ୍ର ଓ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗିନ ସଜାଣା ସହିତ।
ସଂପୂଜ୍ଯା ଦେଵନାର୍ଯୋଽପି ଵହୁଭିଶ୍ଚୋପଚାରକୈଃ
ଦେବୀମାନେଠାରେ ମଧ୍ୟ ବହୁ ପ୍ରକାର ଉପଚାର ଦେଇ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ଅସ୍ମିନ୍ନହନି ସର୍ଵେଽପି ଵିଷ୍ଣୁନା ମୋଚିତାଃ ପୁରା
ଏହି ଦିନରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁ ଏକଥର ମୁକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ।
ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ସାର୍ଦ୍ଧଂ ତତୋ ଦେଵା ଜଗ୍ମୁଃ କ୍ଷୀରୋଦଧୌ ପୁନଃ
ତାପରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସହିତ ଦେବତାମାନେ ପୁଣି ଖୀରସାଗରକୁ ଫେରିଗଲେ।
ରଚନୀଯାଃ ସୂତ୍ରଗର୍ଭାଃ ପର୍ଯଂକାଶ୍ଚ ସୁତୂଲିକାଃ
ସୂତ୍ରରେ ବୁନା ଶଯ୍ୟା ଓ ମୃଦୁ ତୁଳିକା ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ସ୍ଥାପଯେତ୍ତାନ୍ସୁରାଁଲ୍ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ଵେଦଘୋଷସମନ୍ଵିତଃ 2.4.9.
ବେଦ ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେଂକୁ ବିଧିମତ୍ ଭାବେ ବିସ୍ଥାପିତ କରିବା ଉଚିତ।
ଅତୋଽତ୍ର ଵିଧିଵତ୍କାର୍ଯା ତୁଷ୍ଟ୍ଯୈ ତୁ ସୁଖସୁପ୍ତିକା
ଏହିଠାରେ ତାଙ୍କ ସନ୍ତୋଷ ପାଇଁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଏକ ସୁବିଧାଜନକ ଶୟନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଦରକାର।
କୁର୍ଯାତ୍ତସ୍ଯ ଗୃହଂ ମୁକ୍ତ୍ଵା ତତ୍ପଦ୍ମା କ୍ଵାଽପି ନ ଵ୍ରଜେତ୍
ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଘର ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ; ଏହା ଛାଡ଼ି ଶ୍ରୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ କେଉଁଠି ଯିବେ ନାହିଁ।
ଧନଚିନ୍ତା ଵିହୀନାସ୍ତେ କଥଂ ରାତ୍ରୌ ସ୍ଵପଂତି ହି
ଯେଉଁମାନେ ଧନ ନେଇ ଚିନ୍ତା ନଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ରାତିରେ କେତେ ସୁଖରେ ଶୁଅନ୍ତି!
ସ ତୁ ଦାରିଦ୍ର୍ଯନିର୍ମୁକ୍ତଃ ସ୍ଵଜାତୌ ସ୍ଯାତ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠିତଃ
ଯିଏ ଦାରିଦ୍ର୍ୟରୁ ମୁକ୍ତ, ସେ ନିଜ ବଂଶରେ ମଜବୁତ ଭାବେ ବସିଥାଏ।
ପାଚଯିତ୍ଵା ଗଵ୍ଯଦୁଗ୍ଧଂ ସିତାଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଯଥୋଚିତାମ୍
ଗାଈର ଦୁଧ ଉତ୍ତାପିତ କରି, ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ପରିମାଣ ଚିନି ଦେବା ଉଚିତ।
ଅନ୍ଯଚ୍ଚତୁର୍ଵିଧଂ ଭକ୍ଷ୍ଯଂ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଛ୍ରୀଃ ପ୍ରୀଯତାମିତି
ଏହା ସହିତ ଚାରି ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଦେଇ, 'ଶ୍ରୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଉନ୍ତୁ' ବୋଲି କହିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରବୋଧସମଯେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ବୋଧଯିତ୍ଵା ଭୁନକ୍ତି ଯା
ପ୍ରଭାତ ବେଳେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ଜଗାଇ, ଯିଏ ତାପରେ ଭୋଜନ କରେ—