ପ୍ରାତଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ତ୍ରଯୋଦଶ୍ଯାଂ କୃତ୍ଵା ଵୈ ଦଂତଧାଵନମ୍
ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଦିନ ସକାଳେ ସ୍ନାନ କରି ଓ ଦାନ୍ତ ମାଜି, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
କାର୍ଯ ଏତଦ୍ଵ୍ରତସ୍ଯାଂତେ ତଥା ଗୋଵର୍ଦ୍ଧନୋତ୍ସଵଃ
ଏହି ବ୍ରତ ଶେଷରେ ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ଉତ୍ସବ ମଧ୍ୟ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ।
ଆଶ୍ଵିନସ୍ଯାଽସିତେ ପକ୍ଷେ ତ୍ରଯୋଦଶ୍ଯାଂ ନିଶାମୁଖେ 2.4.9.
ଆଶ୍ୱିନ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ତ୍ରୟୋଦଶୀ ରାତି ଆରମ୍ଭରେ ଏହା ହୁଏ।
ପୁରା ହେମନକସ୍ଯୈଵ ବାଲକଶ୍ଚାଽପମୃତ୍ଯୁତଃ
ପୁରୁଣା କଥା, ହେମନକଙ୍କ ପୁଅ ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁରେ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ।
ଦୂତା ଊଚୁଃ ଯଥା ନ ଜୀଵିତାଦ୍ଭ୍ରଶ୍ଯେଦୀଦୃଶେ ତୁ ମହୋତ୍ସଵେ
ଦୂତମାନେ କହିଲେ: ଏପରି ବଡ଼ ଉତ୍ସବରେ ସେ ଜୀବନ ହରାଇନାହାନ୍ତୁ।
ଆଶ୍ଵିନସ୍ଯାଽସିତେ ପକ୍ଷେ ତ୍ରଯୋଦଶ୍ଯାଂ ନିଶାମୁଖେ
ଆଶ୍ୱିନ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ତ୍ରୟୋଦଶୀ ରାତି ଆରମ୍ଭରେ।
ମନ୍ତ୍ରେଣାଽନେନ ଭୋ ଦୂତାଃ ସମାନେଯଃ ସ ନୋତ୍ସଵେ
ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ହେ ଦୂତମାନେ, ସେଉଁଠି ଉତ୍ସବକୁ ଆଣିବା ଉଚିତ।
ମୃତ୍ଯୁନା ପାଶଦଂଡାଭ୍ଯାଂ କାଲେନ ଚ ମଯା ସହ
ମୃତ୍ୟୁ, ତାଙ୍କର ପାଶ ଓ ଦଣ୍ଡ ସହିତ, କାଳ ଓ ମୋ ସହ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯିବ।
ମନ୍ତ୍ରେଣାନେନ ଯୋ ଦୀପଂ ଦ୍ଵାରଦେଶେ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି
ଯେଉଁଠି ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ ଦ୍ୱାର ଠାରେ ଦୀପ ଦେଇଁଥାଏ, ସେଉଁଠି...
ପକ୍ଷେ ପ୍ରତ୍ଯୂଷସମଯେ ସ୍ନାନଂ କୁର୍ଯାତ୍ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ପକ୍ଷରେ ପ୍ରଭାତ ସମୟରେ ସାବଧାନରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଅରୁଣୋଦଯତୋଽନ୍ଯତ୍ର ରିକ୍ତାଯାଂ ସ୍ନାତି ଯୋ ନରଃ
ଯଦି କେହି ଉଷା ଉଦୟ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ ସମୟରେ କିମ୍ବା ଅପୂଣ୍ୟ ଦିନରେ ସ୍ନାନ କରେ,
ତଥା କୃଷ୍ଣଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାମାଶ୍ଵିନେଽର୍କୋଦଯେ ସୁରାଃ
ଏହିପରି ଆଶ୍ୱିନ ମାସର କୃଷ୍ଣ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ସମୟରେ ଦେବତାମାନେ—
ଯଦା ଚତୁର୍ଦଶୀ ନ ସ୍ଯାଦ୍ଦ୍ଵିଦିନେ ଚେଦ୍ଵିଧୂଦଯେ 2.4.9.
ଯେତେବେଳେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ ନଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଦୁଇ ଦିନ ପଡ଼ିଥିଲେ, ତେବେ ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟ ସମୟରେ।
ବଲାତ୍କାରାଦ୍ଧଠାଦ୍ଵାଽପି ଶିଷ୍ଟତ୍ଵାନ୍ନ କରୋତି ଚେତ୍
ଯଦି କେହି ଜବରଦସ୍ତି କିମ୍ବା ଚତୁର୍ତ୍ତା କିମ୍ବା ଶିକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା ଏହା କରିନଥାଏ,
ତୈଲେ ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଜଲେ ଗଂଗା ଦୀପାଵଲ୍ଯାଶ୍ଚତୁର୍ଦଶୀମ୍
ତେଲରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ପାଣିରେ ଗଙ୍ଗା, ଏବଂ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ ଦୀପାବଳି ପାଇଁ।
ଅପାମାର୍ଗମଥୋ ତୁଂବୀଂ ପ୍ରପୁନ୍ନାଡମଥାଽପରମ୍
ଅପାମାର୍ଗ, ପୁଣି କୁମ୍ଭା, ପ୍ରପୁନ୍ନାଡ଼ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଗଛଗୁଡ଼ିକୁ,
ଵାରତ୍ରଯଂ ତ୍ରିଵାରଂ ଚ ପଠିତ୍ଵା ମନ୍ତ୍ରମୁତ୍ତମମ୍
ତିନି ଦିନ ଧରି, ତିନିଥର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ରଟି ପଢ଼ିବା।
ସୀତାଲୋଷ୍ଟସମାଯୁକ୍ତ ସକଂଟକଦଲାନ୍ଵିତ ଅପାମାର୍ଗଂ ପ୍ରପୁନ୍ନାଡଂ ଭ୍ରାମଯେଚ୍ଛିରସୋପରି
ମାଟି, ପାଥର, କାଂଟା ଥିବା କଦଳୀ ସହିତ ଅପାମାର୍ଗ ଓ ପ୍ରପୁନ୍ନାଡ଼କୁ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଘୁଞ୍ଚାଇବା।
ସ୍ନାତ୍ଵାର୍ଦ୍ରଵାସସା ଦଦ୍ଯାଦ୍ଦୀପକଂ ମୃତ୍ଯୁପୁତ୍ରଯୋଃ ତୁଷ୍ଟୌ ସ୍ଯାତାଂ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ଦୀପଦାନେନ ମୃତ୍ଯୁଜୌ
ସ୍ନାନ କରି, ଭିଜା ପୋଶାକ ପିନ୍ଧି, ମୃତ୍ୟୁର ପୁଅମାନେ ପାଇଁ ଦୀପ ଦେବା ଉଚିତ। ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ ଦୀପ ଦେଲେ, ମୃତ୍ୟୁର ଦୁଇ ପୁଅ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି।
ଇଷ୍ଟଵଂଧୁଜନୈଃ ସାର୍ଦ୍ଧମେତତ୍ସ୍ନାନଂ ସମାଚରେତ୍
ପ୍ରିୟ ପରିବାର ଲୋକମାନେ ସହିତ ଏହି ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଯମାଯ ଧର୍ମରାଜାଯ ମୃତ୍ଯଵେ ଚାଽନ୍ତକାଯ ଚ
ଯମ, ଧର୍ମରାଜ, ମୃତ୍ୟୁ ଓ ଅନ୍ତକ ପାଇଁ,
ଔଦୁଂବରାଯ ଦଧ୍ନାଯ ନୀଲାଯ ପରମେଷ୍ଠିନେ
ଅଉଦୁମ୍ବର, ଦଧ୍ନ, ନୀଳ ଓ ପରମେଷ୍ଠିନ ପାଇଁ,
ଚତୁର୍ଦଶୈତେ ମନ୍ତ୍ରାଃ ସ୍ଯୁଃ ପ୍ରତ୍ଯେକଂ ଚ ନମୋଽନ୍ଵିତାଃ 2.4.9.
ଏହି ଚଉଦ ମନ୍ତ୍ର ପ୍ରତ୍ୟେକଟିରେ 'ନମଃ' ଯୋଗ କରି ପଢ଼ିବା ଉଚିତ।
ଯଜ୍ଞୋପଵୀତିନା କାର୍ଯଂ ପ୍ରାଚୀନାଵୀତିନାଽଥଵା
ଯେଉଁମାନେ ଉପବୀତ ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି କିମ୍ବା ପୁରୁଣା ପ୍ରକାରରେ ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହା କରିବା ଉଚିତ।
ଜୀଵତ୍ପିତାଽପି କୁର୍ଵୀତ ତର୍ପଣଂ ଯମଭୀଷ୍ମଯୋଃ
ଜୀବନ୍ତ ପିତା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯମ ଓ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ତର୍ପଣ ଦେବା ଉଚିତ।
* ଅତ୍ରୈଵ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାମସ୍ଯ ଵିଧିଃ ସ୍ନାନେ ମଯୋଚ୍ଯତେ
ଏଠାରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଆଶା କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ନାନର ବିଧି ମୁଁ କହିବି।
ଯଦା ସ୍ନାତି ତଦାଽଭ୍ଯଂଗସ୍ନାନଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଵିଧୂଦଯେ। ଊର୍ଜ୍ଜଶୁକ୍ଲଦ୍ଵିତୀଯାଯାଂ ତିଥୌ ଚ ସ୍ଵାତିଯୁଗ୍ମଗେ
ଯେତେବେଳେ ନହାଅନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ଉଷାକାଳରେ ତେଲ ମାସାଜ ସହିତ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ୍, ଓ ଉର୍ଜା ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ଦ୍ୱିତୀୟା ତିଥିରେ, ଏବଂ ସ୍ୱାତି ନକ୍ଷତ୍ର ଯୋଗ ଥିଲେ।
ମାନଵୋ ମଂଗଲସ୍ନାଯୀ ନୈଵ ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ଵିଯୁଜ୍ଯତେ
ଯିଏ ମଙ୍ଗଳ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ କେବେ ଲକ୍ଷ୍ମୀରୁ ବିଯୁକ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଇଂଦୁକ୍ଷଯେଽପି ସଂକ୍ରାତୌ ରଵୌ ପାତେ ଦିନକ୍ଷଯେ
ଚନ୍ଦ୍ର ଅସ୍ତମାନ କାଳରେ, ସଂକ୍ରାନ୍ତିରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେବାବେଳେ କିମ୍ବା ଦିନ ଶେଷ ହେବାବେଳେ ମଧ୍ୟ,
ମାଷପତ୍ରସ୍ଯ ଶାକଂ ଵୈ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ତସ୍ମିନ୍ଦିନେ ନରଃ
ସେଇ ଦିନ ଯଦି କେହି ମାଷ ଗଛର ଶାକ ଖାଏ,