କାର୍ତିକେ କୃଷ୍ଣପତ୍ରେ ତୁ ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଦିଷୁ ପଂଚସୁ
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ, କୃଷ୍ଣ ଗଛର ପତ୍ର ଉପରେ, ଦ୍ୱାଦଶୀ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ପାଞ୍ଚ ଦିନ ଯାଏଁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ।
ପକ୍ଷଂ ସଂସୂଚଯତ୍ଯାଦିର୍ଦ୍ଵିତୀଯୋ ମାସମେଵ ଚ ଵର୍ଷଂ ତୁ ପଂଚମୋ ଦୀପଃ ଶୁଭାଶୁଭଂ ଵିନିର୍ଣଯେତ୍
ପ୍ରଥମ ଦୀପ ଦ୍ୱିପକ୍ଷକୁ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଦୀପ ମାସକୁ, ପଞ୍ଚମ ଦୀପ ବର୍ଷକୁ ଦର୍ଶାଏ; ଏହି ଦୀପ ଦ୍ୱାରା ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୁଏ।
ସୂର୍ଯାଂଶସଂଭଵା ଦୀପା ଅଂଧକାରଵିନାଶକାଃ ।। 2.4.9.
ଦୀପଗୁଡ଼ିକ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥାଏ, ଏହାମାନେ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରନ୍ତି।
ଅଭିମଂତ୍ର୍ଯ ଚ ମଂତ୍ରେଣ ତତୋ ନୀରାଜଯେତ୍କ୍ରମାତ୍
ମନ୍ତ୍ର ପଠି ଦୀପଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ପରେ କ୍ରମକ୍ରମେ ନୀରାଜନ କରିବା ଉଚିତ।
ଆଦୌ ଦେଵାଂସ୍ତତୋ ଵିପ୍ରାନ୍ହସ୍ତିନଶ୍ଚ ତୁରଂଗମାନ୍
ପ୍ରଥମେ ଦେବତାମାନେ, ତାପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଏବଂ ପରେ ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ାମାନେ ପାଇଁ ନୀରାଜନ କରାଯିବ।
ତତୋ ନୀରାଜିତାନ୍ଦୀପାନ୍ସ୍ଵସ୍ଵସ୍ଥାନେଷୁ ଵିନ୍ଯସେତ୍ ଅତିରକ୍ତେଷୁ ଯୁଦ୍ଧାନି ମୃତ୍ଯୁଃ କୃଷ୍ଣଶିଖେଷୁ ଚ
ନୀରାଜନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ଦୀପଗୁଡ଼ିକୁ ତାଙ୍କର ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ରଖିବା ଉଚିତ; ଯଦି ଦୀପ ଅଧିକ ହେଉଛି, ତେବେ କଳହ ଓ କୃଷ୍ଣ ପତିତ ତେଲରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେବ।
ଏକାଂଗୀନାମ ଗୋପାଲା ତଯୈତଚ୍ଚ ଵ୍ରତଂ କୃତମ୍
ଗୋପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକାଙ୍ଗିନୀ ଏହି ବ୍ରତ କରିଥିଲେ।
* ତସ୍ମାଦ୍ଗୋପୂଜନଂ କାର୍ଯଂ ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ କାର୍ତିକସ୍ଯ ତୁ
ସେହିପାଇଁ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ଗୋପୂଜନ କରିବା ଉଚିତ।
ତେ ଗୋଵ୍ରତପ୍ରଭାଵେନ ନ ଗୋଭିର୍ଵିଚ୍ଯୁତା ଭୁଵି
ଏହି ଗୋବ୍ରତର ଶକ୍ତିରେ ସେମାନେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଗୋମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ହେବେନି।
ଦୀପୋତ୍ସଵ ସମୀପେ ତୁ ଵ୍ରତମେତତ୍ସମାଚରେତ୍
ଦୀପାବଳି ପର୍ବ ସମୀପରେ ଏହି ବ୍ରତ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରାତଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ତ୍ରଯୋଦଶ୍ଯାଂ କୃତ୍ଵା ଵୈ ଦଂତଧାଵନମ୍
ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଦିନ ସକାଳେ ସ୍ନାନ କରି ଓ ଦାନ୍ତ ମାଜି, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
କାର୍ଯ ଏତଦ୍ଵ୍ରତସ୍ଯାଂତେ ତଥା ଗୋଵର୍ଦ୍ଧନୋତ୍ସଵଃ
ଏହି ବ୍ରତ ଶେଷରେ ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ଉତ୍ସବ ମଧ୍ୟ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ।
ଆଶ୍ଵିନସ୍ଯାଽସିତେ ପକ୍ଷେ ତ୍ରଯୋଦଶ୍ଯାଂ ନିଶାମୁଖେ 2.4.9.
ଆଶ୍ୱିନ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ତ୍ରୟୋଦଶୀ ରାତି ଆରମ୍ଭରେ ଏହା ହୁଏ।
ପୁରା ହେମନକସ୍ଯୈଵ ବାଲକଶ୍ଚାଽପମୃତ୍ଯୁତଃ
ପୁରୁଣା କଥା, ହେମନକଙ୍କ ପୁଅ ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁରେ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ।
ଦୂତା ଊଚୁଃ ଯଥା ନ ଜୀଵିତାଦ୍ଭ୍ରଶ୍ଯେଦୀଦୃଶେ ତୁ ମହୋତ୍ସଵେ
ଦୂତମାନେ କହିଲେ: ଏପରି ବଡ଼ ଉତ୍ସବରେ ସେ ଜୀବନ ହରାଇନାହାନ୍ତୁ।
ଆଶ୍ଵିନସ୍ଯାଽସିତେ ପକ୍ଷେ ତ୍ରଯୋଦଶ୍ଯାଂ ନିଶାମୁଖେ
ଆଶ୍ୱିନ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ତ୍ରୟୋଦଶୀ ରାତି ଆରମ୍ଭରେ।
ମନ୍ତ୍ରେଣାଽନେନ ଭୋ ଦୂତାଃ ସମାନେଯଃ ସ ନୋତ୍ସଵେ
ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ହେ ଦୂତମାନେ, ସେଉଁଠି ଉତ୍ସବକୁ ଆଣିବା ଉଚିତ।
ମୃତ୍ଯୁନା ପାଶଦଂଡାଭ୍ଯାଂ କାଲେନ ଚ ମଯା ସହ
ମୃତ୍ୟୁ, ତାଙ୍କର ପାଶ ଓ ଦଣ୍ଡ ସହିତ, କାଳ ଓ ମୋ ସହ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯିବ।
ମନ୍ତ୍ରେଣାନେନ ଯୋ ଦୀପଂ ଦ୍ଵାରଦେଶେ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି
ଯେଉଁଠି ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ ଦ୍ୱାର ଠାରେ ଦୀପ ଦେଇଁଥାଏ, ସେଉଁଠି...
ପକ୍ଷେ ପ୍ରତ୍ଯୂଷସମଯେ ସ୍ନାନଂ କୁର୍ଯାତ୍ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ପକ୍ଷରେ ପ୍ରଭାତ ସମୟରେ ସାବଧାନରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଅରୁଣୋଦଯତୋଽନ୍ଯତ୍ର ରିକ୍ତାଯାଂ ସ୍ନାତି ଯୋ ନରଃ
ଯଦି କେହି ଉଷା ଉଦୟ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ ସମୟରେ କିମ୍ବା ଅପୂଣ୍ୟ ଦିନରେ ସ୍ନାନ କରେ,
ତଥା କୃଷ୍ଣଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାମାଶ୍ଵିନେଽର୍କୋଦଯେ ସୁରାଃ
ଏହିପରି ଆଶ୍ୱିନ ମାସର କୃଷ୍ଣ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ସମୟରେ ଦେବତାମାନେ—
ଯଦା ଚତୁର୍ଦଶୀ ନ ସ୍ଯାଦ୍ଦ୍ଵିଦିନେ ଚେଦ୍ଵିଧୂଦଯେ 2.4.9.
ଯେତେବେଳେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ ନଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଦୁଇ ଦିନ ପଡ଼ିଥିଲେ, ତେବେ ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟ ସମୟରେ।
ବଲାତ୍କାରାଦ୍ଧଠାଦ୍ଵାଽପି ଶିଷ୍ଟତ୍ଵାନ୍ନ କରୋତି ଚେତ୍
ଯଦି କେହି ଜବରଦସ୍ତି କିମ୍ବା ଚତୁର୍ତ୍ତା କିମ୍ବା ଶିକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା ଏହା କରିନଥାଏ,
ତୈଲେ ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଜଲେ ଗଂଗା ଦୀପାଵଲ୍ଯାଶ୍ଚତୁର୍ଦଶୀମ୍
ତେଲରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ପାଣିରେ ଗଙ୍ଗା, ଏବଂ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ ଦୀପାବଳି ପାଇଁ।
ଅପାମାର୍ଗମଥୋ ତୁଂବୀଂ ପ୍ରପୁନ୍ନାଡମଥାଽପରମ୍
ଅପାମାର୍ଗ, ପୁଣି କୁମ୍ଭା, ପ୍ରପୁନ୍ନାଡ଼ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଗଛଗୁଡ଼ିକୁ,
ଵାରତ୍ରଯଂ ତ୍ରିଵାରଂ ଚ ପଠିତ୍ଵା ମନ୍ତ୍ରମୁତ୍ତମମ୍
ତିନି ଦିନ ଧରି, ତିନିଥର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ରଟି ପଢ଼ିବା।
ସୀତାଲୋଷ୍ଟସମାଯୁକ୍ତ ସକଂଟକଦଲାନ୍ଵିତ ଅପାମାର୍ଗଂ ପ୍ରପୁନ୍ନାଡଂ ଭ୍ରାମଯେଚ୍ଛିରସୋପରି
ମାଟି, ପାଥର, କାଂଟା ଥିବା କଦଳୀ ସହିତ ଅପାମାର୍ଗ ଓ ପ୍ରପୁନ୍ନାଡ଼କୁ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଘୁଞ୍ଚାଇବା।
ସ୍ନାତ୍ଵାର୍ଦ୍ରଵାସସା ଦଦ୍ଯାଦ୍ଦୀପକଂ ମୃତ୍ଯୁପୁତ୍ରଯୋଃ ତୁଷ୍ଟୌ ସ୍ଯାତାଂ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ଦୀପଦାନେନ ମୃତ୍ଯୁଜୌ
ସ୍ନାନ କରି, ଭିଜା ପୋଶାକ ପିନ୍ଧି, ମୃତ୍ୟୁର ପୁଅମାନେ ପାଇଁ ଦୀପ ଦେବା ଉଚିତ। ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ ଦୀପ ଦେଲେ, ମୃତ୍ୟୁର ଦୁଇ ପୁଅ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି।
ଇଷ୍ଟଵଂଧୁଜନୈଃ ସାର୍ଦ୍ଧମେତତ୍ସ୍ନାନଂ ସମାଚରେତ୍
ପ୍ରିୟ ପରିବାର ଲୋକମାନେ ସହିତ ଏହି ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।