ଶଂସଂତୌ ତୁଲସୀଂ ପୁଣ୍ଯାଂ ଜଗ୍ମତୁର୍ମୁନିପୁଂଗଵ
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ପବିତ୍ର ତୁଳସୀଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି ଚାଲିଗଲେ।
ତସ୍ମାନ୍ନାରଦ ମାସେଽସ୍ମିନ୍କାର୍ତିକେ ହରିତୁଷ୍ଟିଦେ
ତେଣୁ ହେ ନାରଦ, ଏହି କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ, ଯେଉଁଥିରେ ହରି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି,
ଏଵମଂଗ ଵ୍ରତାନ୍ଯେଵ ପ୍ରୋକ୍ତାନି ମୁନିସତ୍ତମ 2.4.8.
ଏଭଳି ହେଉଛି, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ସବୁ ବ୍ରତ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି।
ଗୋଧୂଲିକାଲସଂଯୁକ୍ତା ଦ୍ଵାଦଶୀ ଵତ୍ସପୂଜନେ
ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ସାଝ ବେଳେ ବଛାମାନେ ପୂଜା କରାଯାଏ।
ଵତ୍ସପୂଜା ଵଟେ ଚୈଵ କର୍ତଵ୍ଯା ପ୍ରଥମେଽହନି ଚଂଦନାଦିଭିରାଲିପ୍ଯ ପୁଷ୍ପମାଲାଭିରର୍ଚଯେତ୍
ବଟବୃକ୍ଷ ତଳେ ପ୍ରଥମ ଦିନରେ ବଛାମାନେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଚନ୍ଦନ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଲଗାଇ, ଫୁଲମାଳା ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ତଦ୍ଦିନେ ତୈଲପକ୍ଵଂ ଚ ସ୍ଥାଲୀପକ୍ଵଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିର
ସେଇ ଦିନ ତେଲରେ ରାନ୍ଧା ଓ ହାଣ୍ଡିରେ ପକାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର।
ଦିନାଂତେ ସୂର୍ଯବିଂବାର୍ଧାଦୁଭଯତ୍ର ଘଟୀଦଲମ୍
ଦିନ ଶେଷରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ଅର୍ଧ ଆକୃତି ଦୁଇଟି ପାତ୍ରରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବିତ ହେବା ଉଚିତ।
ନାନାଦୀପାନ୍ପ୍ରକଲ୍ପ୍ଯାଽଽଦୌ ସ୍ଵର୍ଣପାତ୍ରାଦି ସଂସ୍ଥିତାନ୍
ପ୍ରଥମେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଦୀପ ଗୋଲା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମୂଲ୍ୟବାନ ପାତ୍ରରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଲାପଯିତ୍ଵା ସର୍ଵଦୀପାନୁତ୍ତରାଭିମୁଖାନ୍ନ୍ଯସେତ୍
ସମସ୍ତ ଦୀପକୁ ଜଳାଇ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ରଖିବା ଉଚିତ।
ଜ୍ଵାଲା ଚେଦ୍ଦକ୍ଷିଣାସଂସ୍ଥା ସତେଜସ୍କା ଶିଖାନ୍ଵିତା
ଯଦି ଆଗୁନିର ଶିଖା ଡାହାଣ ପଟେ ଅଛି ଏବଂ ତାହା ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ଚୁଡ଼ା ସହିତ ଅଛି, ...
କାର୍ତିକେ କୃଷ୍ଣପତ୍ରେ ତୁ ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଦିଷୁ ପଂଚସୁ
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ, କୃଷ୍ଣ ଗଛର ପତ୍ର ଉପରେ, ଦ୍ୱାଦଶୀ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ପାଞ୍ଚ ଦିନ ଯାଏଁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ।
ପକ୍ଷଂ ସଂସୂଚଯତ୍ଯାଦିର୍ଦ୍ଵିତୀଯୋ ମାସମେଵ ଚ ଵର୍ଷଂ ତୁ ପଂଚମୋ ଦୀପଃ ଶୁଭାଶୁଭଂ ଵିନିର୍ଣଯେତ୍
ପ୍ରଥମ ଦୀପ ଦ୍ୱିପକ୍ଷକୁ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଦୀପ ମାସକୁ, ପଞ୍ଚମ ଦୀପ ବର୍ଷକୁ ଦର୍ଶାଏ; ଏହି ଦୀପ ଦ୍ୱାରା ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୁଏ।
ସୂର୍ଯାଂଶସଂଭଵା ଦୀପା ଅଂଧକାରଵିନାଶକାଃ ।। 2.4.9.
ଦୀପଗୁଡ଼ିକ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥାଏ, ଏହାମାନେ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରନ୍ତି।
ଅଭିମଂତ୍ର୍ଯ ଚ ମଂତ୍ରେଣ ତତୋ ନୀରାଜଯେତ୍କ୍ରମାତ୍
ମନ୍ତ୍ର ପଠି ଦୀପଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ପରେ କ୍ରମକ୍ରମେ ନୀରାଜନ କରିବା ଉଚିତ।
ଆଦୌ ଦେଵାଂସ୍ତତୋ ଵିପ୍ରାନ୍ହସ୍ତିନଶ୍ଚ ତୁରଂଗମାନ୍
ପ୍ରଥମେ ଦେବତାମାନେ, ତାପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଏବଂ ପରେ ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ାମାନେ ପାଇଁ ନୀରାଜନ କରାଯିବ।
ତତୋ ନୀରାଜିତାନ୍ଦୀପାନ୍ସ୍ଵସ୍ଵସ୍ଥାନେଷୁ ଵିନ୍ଯସେତ୍ ଅତିରକ୍ତେଷୁ ଯୁଦ୍ଧାନି ମୃତ୍ଯୁଃ କୃଷ୍ଣଶିଖେଷୁ ଚ
ନୀରାଜନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ଦୀପଗୁଡ଼ିକୁ ତାଙ୍କର ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ରଖିବା ଉଚିତ; ଯଦି ଦୀପ ଅଧିକ ହେଉଛି, ତେବେ କଳହ ଓ କୃଷ୍ଣ ପତିତ ତେଲରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେବ।
ଏକାଂଗୀନାମ ଗୋପାଲା ତଯୈତଚ୍ଚ ଵ୍ରତଂ କୃତମ୍
ଗୋପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକାଙ୍ଗିନୀ ଏହି ବ୍ରତ କରିଥିଲେ।
* ତସ୍ମାଦ୍ଗୋପୂଜନଂ କାର୍ଯଂ ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ କାର୍ତିକସ୍ଯ ତୁ
ସେହିପାଇଁ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ଗୋପୂଜନ କରିବା ଉଚିତ।
ତେ ଗୋଵ୍ରତପ୍ରଭାଵେନ ନ ଗୋଭିର୍ଵିଚ୍ଯୁତା ଭୁଵି
ଏହି ଗୋବ୍ରତର ଶକ୍ତିରେ ସେମାନେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଗୋମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ହେବେନି।
ଦୀପୋତ୍ସଵ ସମୀପେ ତୁ ଵ୍ରତମେତତ୍ସମାଚରେତ୍
ଦୀପାବଳି ପର୍ବ ସମୀପରେ ଏହି ବ୍ରତ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରାତଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ତ୍ରଯୋଦଶ୍ଯାଂ କୃତ୍ଵା ଵୈ ଦଂତଧାଵନମ୍
ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଦିନ ସକାଳେ ସ୍ନାନ କରି ଓ ଦାନ୍ତ ମାଜି, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
କାର୍ଯ ଏତଦ୍ଵ୍ରତସ୍ଯାଂତେ ତଥା ଗୋଵର୍ଦ୍ଧନୋତ୍ସଵଃ
ଏହି ବ୍ରତ ଶେଷରେ ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ଉତ୍ସବ ମଧ୍ୟ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ।
ଆଶ୍ଵିନସ୍ଯାଽସିତେ ପକ୍ଷେ ତ୍ରଯୋଦଶ୍ଯାଂ ନିଶାମୁଖେ 2.4.9.
ଆଶ୍ୱିନ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ତ୍ରୟୋଦଶୀ ରାତି ଆରମ୍ଭରେ ଏହା ହୁଏ।
ପୁରା ହେମନକସ୍ଯୈଵ ବାଲକଶ୍ଚାଽପମୃତ୍ଯୁତଃ
ପୁରୁଣା କଥା, ହେମନକଙ୍କ ପୁଅ ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁରେ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ।
ଦୂତା ଊଚୁଃ ଯଥା ନ ଜୀଵିତାଦ୍ଭ୍ରଶ୍ଯେଦୀଦୃଶେ ତୁ ମହୋତ୍ସଵେ
ଦୂତମାନେ କହିଲେ: ଏପରି ବଡ଼ ଉତ୍ସବରେ ସେ ଜୀବନ ହରାଇନାହାନ୍ତୁ।
ଆଶ୍ଵିନସ୍ଯାଽସିତେ ପକ୍ଷେ ତ୍ରଯୋଦଶ୍ଯାଂ ନିଶାମୁଖେ
ଆଶ୍ୱିନ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ତ୍ରୟୋଦଶୀ ରାତି ଆରମ୍ଭରେ।
ମନ୍ତ୍ରେଣାଽନେନ ଭୋ ଦୂତାଃ ସମାନେଯଃ ସ ନୋତ୍ସଵେ
ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ହେ ଦୂତମାନେ, ସେଉଁଠି ଉତ୍ସବକୁ ଆଣିବା ଉଚିତ।
ମୃତ୍ଯୁନା ପାଶଦଂଡାଭ୍ଯାଂ କାଲେନ ଚ ମଯା ସହ
ମୃତ୍ୟୁ, ତାଙ୍କର ପାଶ ଓ ଦଣ୍ଡ ସହିତ, କାଳ ଓ ମୋ ସହ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯିବ।
ମନ୍ତ୍ରେଣାନେନ ଯୋ ଦୀପଂ ଦ୍ଵାରଦେଶେ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି
ଯେଉଁଠି ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ ଦ୍ୱାର ଠାରେ ଦୀପ ଦେଇଁଥାଏ, ସେଉଁଠି...
ପକ୍ଷେ ପ୍ରତ୍ଯୂଷସମଯେ ସ୍ନାନଂ କୁର୍ଯାତ୍ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ପକ୍ଷରେ ପ୍ରଭାତ ସମୟରେ ସାବଧାନରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।