ଚନ୍ଦ୍ରଶର୍ମାଖ୍ଯଵିପ୍ରସ୍ଯ ଵଚନାତ୍କାର୍ତିକେ ସୁଧୀଃ
ଚନ୍ଦ୍ରଶର୍ମା ନାମକ ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ—
ଦୀପଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ମହାଭକ୍ତ୍ଯା ଅଶୃଣୋଚ୍ଚ କଥାଂ ନିଶି
ସେ ମହାଭକ୍ତି ସହିତ ଦୀପ ଦାନ କଲେ ଏବଂ ରାତିରେ ଏକ କଥା ଶୁଣିଲେ।
ରାଜ୍ଞା ଦତ୍ତଂ ଵ୍ଯୋମଦୀପଂ ପଶ୍ଯନ୍କ୍ଷଣମତିଷ୍ଠତ
ସେ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଆକାଶଦୀପକୁ ଦେଖି କିଛି ଖଣ୍ଡ ଦିଁଠି ଦାଁଡ଼ି ରହିଲେ।
ଶୀଘ୍ରମାଗତ୍ଯ ଜଗ୍ରାହ ତୈଲପାତ୍ରଂ ସଦୀପକମ୍
ସେ ଶୀଘ୍ର ଆସି ଦୀପ ସହିତ ତେଲର ପାତ୍ର ଉଠାଇନେଲେ।
ତତ୍ର ପୀତ୍ଵା ତୁ ତୈଲଂ ଚ ଦୀପଂ ସ୍ଥାପ୍ଯ ସ ପକ୍ଷିରାଟ୍
ସେଠାରେ, ପକ୍ଷୀରାଜ ତେଲ ପିଇ ଦୀପକୁ ରଖିଦେଲେ।
ତଦାନୀଂ ଦୈଵଯୋଗେନ ଗ୍ରହୀତୁଂ ପକ୍ଷିସତ୍ତମମ୍
ସେଇ ସମୟରେ, ଦେବତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛାରେ, କେହି ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପକ୍ଷୀକୁ ଧରିବାକୁ ଆସିଲେ।
ତଦଗ୍ରେ ମୁଖଦୀପଂ ଚ ପଶ୍ଯନ୍କ୍ଷଣମତିଷ୍ଠତ
ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ, ମୁଁହରେ ଦୀପ ଦେଖି, ସେ କିଛି ଖଣ୍ଡ ଦିଁଠି ଦାଁଡ଼ି ରହିଲେ।
ରାଜ୍ଞେ ସୁକୃତିନାମ୍ନେ ଚ ତୌ ଵୈ ଶୁଶ୍ରୁଵତୁଃ କ୍ଷଣମ୍ 2.4.7.
ସେଠି, ସୁକୃତିନାମକ ରାଜାଙ୍କୁ ଦୁଇଜଣେ କିଛି ଖଣ୍ଡ ଶୁଣିଲେ।
ମାର୍ଜାରୋ ଜଗୃହେ ତତ୍ର ଶାଖାମତରଗତଂ ଖଗମ୍
ସେଠାରେ ଏକ ବିଲେଇ ଶାଖା ଉପରେ ଯାଇଥିବା ପକ୍ଷୀକୁ ଧରିଲା।
ଭଗ୍ନଗାତ୍ରୌ ମୃତୌ ତତ୍ର ପକ୍ଷିମାର୍ଜାରକୌ ଭୁଵି
ସେଠି, ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ଅଙ୍ଗ ସହିତ, ପକ୍ଷୀ ଓ ବିଲେଇ ଭୂମିରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ।
ତତ୍ସର୍ଵଂ ଲୁବ୍ଧକୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚୌର୍ଯାର୍ଥଂ ସମୁପାଗତଃ
ଏହି ସବୁ ଦୃଶ୍ୟ ଚୋରି କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆସିଥିବା ଲୁଭ୍ଧକ ଦେଖିଲେ।
ଚଂଦ୍ରଶର୍ମାଣମାଭାଷ୍ଯ ଇଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ସେ ଚନ୍ଦ୍ରଶର୍ମାଙ୍କୁ ଡାକି ଏହି କଥା କହିଲେ:
ରାଜ୍ଞା ସୁକୃତିନା ଦତ୍ତଂ ଵ୍ଯୋମଦୀପଂ ମନୋହରମ୍
ଏକ ଧର୍ମିକ ରାଜା ଏକ ସୁନ୍ଦର ଆକାଶଦୀପ ଦାନ କରିଥିଲେ।
ତୈଲଂ ପୀତ୍ଵା ତୁ ତତ୍ପାତ୍ରଂ ସଦୀପଂ ତୁ ମନୋହରମ୍
ତାପରେ, ତେଲ ପିଇସାରି, ସେ ପାତ୍ରଟି ଏବଂ ସେଇ ଆକର୍ଷକ ଦୀପକୁ ନେଇଗଲେ।
ମାର୍ଜାରୋଽପ୍ଯାଗତସ୍ତତ୍ର ଗ୍ରହୀତୁଂ ପକ୍ଷିପୁଂଗଵମ୍
ସେଠାକୁ ଗୋଟିଏ ବିଲେଇ ମଧ୍ୟ ଆସିଲା, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠକୁ ଧରିବାକୁ।
ତ୍ଵନ୍ମୁଖାତ୍କଥ୍ଯମାନାଂ ହି କଥାଂ ଶୁଶ୍ରୁଵତୁଃ କ୍ଷଣମ୍
ତୁମେ କହୁଥିବା କଥାକୁ ସେମାନେ ଦୁଇଜଣେ କିଛି ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୁଣିଲେ।
ତୌ ଵୃକ୍ଷାତ୍ପତିତୌ ମୃତ୍ଯୁଂ ପ୍ରାପ୍ତୌ ଚ କ୍ଷଣମାତ୍ରତଃ
ସେ ଦୁଇଜଣ ଗଛରୁ ପଡ଼ିଗଲେ ଏବଂ କେବଳ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ।
ତଦାଶ୍ଚର୍ଯମହଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତ୍ଵାଂ ପ୍ରଷ୍ଟୁଂ ସମୁପାଗତଃ 2.4.7.
ଏହି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି, ମୁଁ ତୁମକୁ ପଚାରିବାକୁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି।
ତିର୍ଯଗ୍ଯୋନିସମାପନ୍ନୌ ମୁକ୍ତୌ କେନ ଚ କର୍ମଣା
ପଶୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ସେମାନେ କେଉଁ କର୍ମରେ ମୁକ୍ତି ପାଇଲେ?
ଶୃଣୁ ଲୁବ୍ଧ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତଯୋର୍ଵୃତ୍ତାଂତମଂଜସା
ଶୁଣ, ଲୋଭୀ, ମୁଁ ସେମାନଙ୍କର କଥା ସରଳ ଭାବରେ କହିଦେବି।
ଦେଵଶର୍ମା ଇତି ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଦେଵଦ୍ରଵ୍ଯାଽପହାରକଃ
ସେଠି ସେ ଦେବଶର୍ମା ନାମରେ ପରିଚିତ, ଦେବତାଙ୍କର ସମ୍ପତ୍ତି ଚୋରାଇଥିଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ଦେଵାଲଯେ ପ୍ରାପ୍ତଂ ତୈଲଂ ଦ୍ରଵ୍ଯାଦିକଂ ତଥା
ସେ ଦେଉଳରେ ପହଞ୍ଚି, ତେଲ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ନେଇଥିଲେ।
ଆଯୁର୍ନୀତ୍ଵୈଵମେଵାଽସୌ ତତଃ ପଂଚତ୍ଵମାଗତଃ
ଏଭଳି ଜୀବନ କାଟି, ସେ ପରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ।
ନିରୁଚ୍ଛ୍ଵାସଂ ତଥା ପ୍ରାପ୍ଯ ଅସିପତ୍ରଵନଂ କ୍ରମାତ୍
ଶ୍ୱାସ ବନ୍ଦ ହେବା ପରେ, ସେ କ୍ରମେ ଅସିପତ୍ରବନକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଅନୁଭୂଯ ଚ ତାନ୍ସର୍ଵାନ୍ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସତାଂ ଗତଃ
ସେ ସମସ୍ତ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଅନୁଭବ କରି, ପରେ ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସ ହେଲେ।
ଏଵଂ ଜନ୍ମଶତଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଭୂମୌ ମାର୍ଜାରତାଂ ଗତଃ ନିର୍ମୁକ୍ତାଽଖିଲପାପସ୍ତୁ ଅଗମଦ୍ଧରିମଂଦିରମ୍
ଏଭଳି ଶତଜନ୍ମ ନେଇ, ପୃଥିବୀରେ ବିଲେଇ ହେଲେ; ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ, ହରିଙ୍କ ମନ୍ଦିରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଗୃଧ୍ରୋଽଯଂ ତୁ ପୁରା ଵିପ୍ରୋ ମିଥିଲେ ଵେଦପାରଗଃ
ଏହି ଗୃଧ୍ର ପୂର୍ବେ ମିଥିଳାରେ ଏକ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟଶାଳୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ।
ଦାସୀସଂଗଂ ଚକାରାସୌ ଵେଶ୍ଯାସଂଗଂ ତଥୈଵ ଚ 2.4.7.
ସେ ଏକ ଦାସୀ ସହ ଏବଂ ଏକ ବେଶ୍ୟା ସହ ମିଶିଥିଲେ।
କୁଂଭୀପାକେ ମହାଘୋରେ ସ୍ଥିତ୍ଵା ଯୁଗଚତୁଷ୍ଟଯମ୍
ସେ ଭୟଙ୍କର କୁମ୍ଭୀପାକ ନରକରେ ଚାରି ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥିଲେ।
ଦୈଵେନ ଚୋଦିତୋ ଗୃଧ୍ରସ୍ତୈଲପାନାର୍ଥମାଗତଃ
ଭାଗ୍ୟର ଚେତନାରେ, ଗୃଧ୍ର ତେଲ ପିବା ପାଇଁ ଆସିଥିଲେ।