କାର୍ତିକେ ଦୀପଦାନଂ ତୁ ମହାପୁଣ୍ଯଫଲପ୍ରଦମ୍
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଦୀପ ଦାନ କଲେ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ଫଳ ମିଳେ।
ଦୀପଦାନସ୍ଯେତିହାସଂ ଶୃଣ୍ଵନ୍ଵୈ ମୋକ୍ଷମାପ୍ନୁଯାତ୍
ଦୀପ ଦାନର କଥା ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ ମୋକ୍ଷ ମିଳେ।
ଦୀପଦାନସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଵକ୍ତୁଂ କେନେହ ଶକ୍ଯତେ
ଦୀପ ଦାନର ମହତ୍ତ୍ୱ କିଏ କହିପାରିବ?
ସ୍ଵସ୍ଯାଽପି ଶକ୍ତିରାହିତ୍ଯେ ପରସ୍ଯାଽପି ପ୍ରବୋଧନମ୍
ନିଜର ଶକ୍ତି ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟକୁ ଜାଗ୍ରତ କରିପାରିବ।
ଦୀପାର୍ଥଂ ଵର୍ତିକାଂ ତୈଲଂ ପାତ୍ରଂ ଵା ଯୋ ଦଦାତି ହି
ଯିଏ ଦୀପ ପାଇଁ ବତି, ତେଲ କିମ୍ବା ପାତ୍ର ଦେଇଥାଏ,
ସ ତୁ ମୋକ୍ଷମଵାପ୍ନୋତି ନାଽତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା
ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୋକ୍ଷ ପାଏ; ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ସ୍ଵସ୍ଯାପି ଶକ୍ତିରାହିତ୍ଯେ ପରଦୀପଂ ପ୍ରବୋଧଯେତ୍
ନିଜର ଶକ୍ତି ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟର ଦୀପକୁ ଜାଗ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ।
ଵେଶ୍ଯା ଚେନ୍ଦୁମତୀନାମ ତସ୍ଯା ଗେହେଽଥ ମୂଷିକା 2.4.7.
ଇନ୍ଦୁମତୀ ନାମକ ଏକ ବେଶ୍ୟା ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଘରେ ଏକ ଉଠୁରା ଥିଲା।
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ପରଦୀପଂ ପ୍ରବୋଧଯେତ୍
ସେଥିପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ଅନ୍ୟର ଦୀପକୁ ଜାଗ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ।
ପରଦୀପପ୍ରବବୋଧସ୍ଯ ଫଲମୀଦୃଗ୍ଵିଧଂ ମୁନେ
ହେ ମୁନି, ଅନ୍ୟର ଦୀପ ଜାଗ୍ରତ କରିବାର ଫଳ ଏପରି ଅଦ୍ଭୁତ।
ପରଦୀପ ପ୍ରବୋଧସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯମପି ଵୈ ଶ୍ରୁତମ୍
ଅନ୍ୟର ଦୀପ ଜାଗ୍ରତ କରିବାର ମହତ୍ତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଶୁଣିଯାଇଛି।
ଯସ୍ଯ ଶ୍ରଵଣମାତ୍ରେଣ ଦୀପଦାନେ ମତିର୍ଭଵେତ୍
କେବଳ ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ ଦୀପ ଦାନ ପାଇଁ ମନେ ଇଚ୍ଛା ହୁଏ।
ସଂପ୍ରାପ୍ତେ କାର୍ତିକେ ମାସି ପ୍ରାତଃସ୍ନାନପରାଯଣଃ
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସ ଆସିଲେ ଯିଏ ପ୍ରଭାତରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ନିଷ୍ଠା କରେ,
ସର୍ଵଲୋକାଧିପୋ ଭୂତ୍ଵା ସର୍ଵସଂପତ୍ସମନ୍ଵିତଃ
ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକର ଅଧିପତି ହୁଏ ଏବଂ ସମସ୍ତ ସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ କରେ।
ସ୍ନାନଦାନକ୍ରିଯାପୂର୍ଵଂ ହରିମଂଦିରମସ୍ତକେ କାର୍ତିକେ ଶୁଦ୍ଧପୂର୍ଣାଯାଂ ଵିଧିନୋତ୍ସର୍ଜଯେଚ୍ଚ ତମ୍
ସ୍ନାନ, ଦାନ ଓ କ୍ରିୟା କରିବା ପୂର୍ବରୁ, କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ଶୁଦ୍ଧ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ରାତିରେ, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ହରିଙ୍କ ମନ୍ଦିର ଚୂଡ଼ା ଉପରେ ଏହାକୁ ବିଦାୟ ଦେବା ଉଚିତ୍।
ଯଃ କରୋତି ଵିଧାନେନ କାର୍ତିକେ ଵ୍ଯୋମ୍ନି ଦୀପକମ୍
ଯେଉଁଠି କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଆକାଶରେ ଦୀପ ଜଳାଏ—
ଅତ୍ର ତେ ଵର୍ଣଯିଷ୍ଯାମି ଇତିହାସଂ ପୁରାତନମ୍
ଏହା ସଂପର୍କରେ ପୁରୁଣା ଏକ ଗଳ୍ପ ମୁଁ ତୋତେ କହିବି।
ପୁରା ତୁ ନିଷ୍ଠୁରୋନାମ ଲୁବ୍ଧକୋ ଲୋକକଂଟକଃ 2.4.7.
ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ନିଷ୍ଠୁର ନାମକ ଜଣେ କ୍ରୁର ଶିକାରୀ ଥିଲେ, ଯିଏ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଦେଉଥିଲେ।
ଵନେ ଚରନ୍ମୃଗାନ୍ସର୍ଵାନ୍ହତ୍ଵା ଵୃତ୍ତିମକଲ୍ପଯତ୍
ସେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଘୁରୁଥିଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପଶୁକୁ ମାରି ତାଙ୍କର ଜୀବିକା ଚାଲାଉଥିଲେ।
କଂଚିଦ୍ଗ୍ରାମଂ ଜଗାମାଶୁ ଚୌର୍ଯାର୍ଥଂ କାର୍ତିକେ ମୁନେ
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ, ମୁନି, ସେ ଚୋରି କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏକ ଗ୍ରାମକୁ ଶୀଘ୍ର ଚଳିଗଲେ।
ଚନ୍ଦ୍ରଶର୍ମାଖ୍ଯଵିପ୍ରସ୍ଯ ଵଚନାତ୍କାର୍ତିକେ ସୁଧୀଃ
ଚନ୍ଦ୍ରଶର୍ମା ନାମକ ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ—
ଦୀପଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ମହାଭକ୍ତ୍ଯା ଅଶୃଣୋଚ୍ଚ କଥାଂ ନିଶି
ସେ ମହାଭକ୍ତି ସହିତ ଦୀପ ଦାନ କଲେ ଏବଂ ରାତିରେ ଏକ କଥା ଶୁଣିଲେ।
ରାଜ୍ଞା ଦତ୍ତଂ ଵ୍ଯୋମଦୀପଂ ପଶ୍ଯନ୍କ୍ଷଣମତିଷ୍ଠତ
ସେ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଆକାଶଦୀପକୁ ଦେଖି କିଛି ଖଣ୍ଡ ଦିଁଠି ଦାଁଡ଼ି ରହିଲେ।
ଶୀଘ୍ରମାଗତ୍ଯ ଜଗ୍ରାହ ତୈଲପାତ୍ରଂ ସଦୀପକମ୍
ସେ ଶୀଘ୍ର ଆସି ଦୀପ ସହିତ ତେଲର ପାତ୍ର ଉଠାଇନେଲେ।
ତତ୍ର ପୀତ୍ଵା ତୁ ତୈଲଂ ଚ ଦୀପଂ ସ୍ଥାପ୍ଯ ସ ପକ୍ଷିରାଟ୍
ସେଠାରେ, ପକ୍ଷୀରାଜ ତେଲ ପିଇ ଦୀପକୁ ରଖିଦେଲେ।
ତଦାନୀଂ ଦୈଵଯୋଗେନ ଗ୍ରହୀତୁଂ ପକ୍ଷିସତ୍ତମମ୍
ସେଇ ସମୟରେ, ଦେବତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛାରେ, କେହି ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପକ୍ଷୀକୁ ଧରିବାକୁ ଆସିଲେ।
ତଦଗ୍ରେ ମୁଖଦୀପଂ ଚ ପଶ୍ଯନ୍କ୍ଷଣମତିଷ୍ଠତ
ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ, ମୁଁହରେ ଦୀପ ଦେଖି, ସେ କିଛି ଖଣ୍ଡ ଦିଁଠି ଦାଁଡ଼ି ରହିଲେ।
ରାଜ୍ଞେ ସୁକୃତିନାମ୍ନେ ଚ ତୌ ଵୈ ଶୁଶ୍ରୁଵତୁଃ କ୍ଷଣମ୍ 2.4.7.
ସେଠି, ସୁକୃତିନାମକ ରାଜାଙ୍କୁ ଦୁଇଜଣେ କିଛି ଖଣ୍ଡ ଶୁଣିଲେ।
ମାର୍ଜାରୋ ଜଗୃହେ ତତ୍ର ଶାଖାମତରଗତଂ ଖଗମ୍
ସେଠାରେ ଏକ ବିଲେଇ ଶାଖା ଉପରେ ଯାଇଥିବା ପକ୍ଷୀକୁ ଧରିଲା।
ଭଗ୍ନଗାତ୍ରୌ ମୃତୌ ତତ୍ର ପକ୍ଷିମାର୍ଜାରକୌ ଭୁଵି
ସେଠି, ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ଅଙ୍ଗ ସହିତ, ପକ୍ଷୀ ଓ ବିଲେଇ ଭୂମିରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ।