ପିତୃଵିତ୍ତକ୍ଷଯକରୋ ଵଂଶଚ୍ଛେଦେ କୁଠାରକଃ
ସେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କର ଧନ ନଷ୍ଟ କଲେ ଓ ବଂଶ କାଟିଦେଇଥିଲେ।
ହାରିତଂ ଦୁଷ୍ଟସଂସର୍ଗାତ୍ତତୋ ଦୁଃଖୀ ସ ଚାଽଭଵତ୍
ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ସଙ୍ଗରେ ରହିବାରୁ ସେ ନଷ୍ଟ ହେଲେ ଓ ଦୁଃଖୀ ହେଲେ।
ଅଯୋଧ୍ଯାମାଗତୋ ଵତ୍ସେ ମହାପାପକରୋ ଦ୍ଵିଜଃ
ହେ ବତ୍ସ, ସେ ବଡ଼ ପାପ କରୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅୟୋଧ୍ୟାକୁ ଆସିଥିଲେ।
ଦ୍ଯୂତଵ୍ଯାଜେନ ତେନାଽଽଶୁ ଦୀପୋ ଦତ୍ତୋ ହରେଃ ପୁରଃ
ଜୁଆ ଖେଳିବା ଉପଲକ୍ଷେ ସେ ଶୀଘ୍ର ହରିଙ୍କ ପାଖରେ ଦୀପ ଦାନ କଲେ।
ମହାପାତକକୃଦ୍ଵାଽପି ଗତଵାନଭଯଂ ହରିମ୍
ସେ ବଡ଼ ପାପ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ହରିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭୟହୀନ ହେଲେ।
ତଥାଽନ୍ଯାନ୍ଯପି ଦାନାନି କୁରୁ ଭକ୍ତିସମନ୍ଵିତା
ଏଭଳି ଭାବେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଅନ୍ୟ ଦାନ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ କର।
ସାଽପି କୁତ୍ସଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପଶ୍ଚାତ୍ତାପେନ ସଂଯୁତା
ସେ ମଧ୍ୟ ନିନ୍ଦାର କଥା ଶୁଣି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପଶ୍ଚାତ୍ତାପରେ ଭରିଗଲେ।
ପତଂଗୋଦଯଵେଲାଯାଂ କାର୍ତିକେ ସ୍ନାନମଂଭସି 2.4.7.
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ବେଳେ ସେ ପାଣିରେ ସ୍ନାନ କଲେ।
ତତଃ କାଲାଂତରେ ଚୈଵ ଗତାଯୁର୍ମୃତିମାଗତା
ତାପରେ କିଛି ସମୟ ପରେ ତାଙ୍କର ଆୟୁଷ୍ୟ ଶେଷ ହେଲା ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ଆସିଗଲା।
ସ୍ଵର୍ଗମାର୍ଗଂ ଗତା ସା ସ୍ତ୍ରୀ କାଲେ ମୋକ୍ଷମଵାପ ହ
ସେ ନାରୀ ସ୍ୱର୍ଗର ପଥକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ଏବଂ ସମୟ ଅନୁସାରେ ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କଲେ।
କାର୍ତିକେ ଦୀପଦାନଂ ତୁ ମହାପୁଣ୍ଯଫଲପ୍ରଦମ୍
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଦୀପ ଦାନ କଲେ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ଫଳ ମିଳେ।
ଦୀପଦାନସ୍ଯେତିହାସଂ ଶୃଣ୍ଵନ୍ଵୈ ମୋକ୍ଷମାପ୍ନୁଯାତ୍
ଦୀପ ଦାନର କଥା ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ ମୋକ୍ଷ ମିଳେ।
ଦୀପଦାନସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଵକ୍ତୁଂ କେନେହ ଶକ୍ଯତେ
ଦୀପ ଦାନର ମହତ୍ତ୍ୱ କିଏ କହିପାରିବ?
ସ୍ଵସ୍ଯାଽପି ଶକ୍ତିରାହିତ୍ଯେ ପରସ୍ଯାଽପି ପ୍ରବୋଧନମ୍
ନିଜର ଶକ୍ତି ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟକୁ ଜାଗ୍ରତ କରିପାରିବ।
ଦୀପାର୍ଥଂ ଵର୍ତିକାଂ ତୈଲଂ ପାତ୍ରଂ ଵା ଯୋ ଦଦାତି ହି
ଯିଏ ଦୀପ ପାଇଁ ବତି, ତେଲ କିମ୍ବା ପାତ୍ର ଦେଇଥାଏ,
ସ ତୁ ମୋକ୍ଷମଵାପ୍ନୋତି ନାଽତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା
ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୋକ୍ଷ ପାଏ; ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ସ୍ଵସ୍ଯାପି ଶକ୍ତିରାହିତ୍ଯେ ପରଦୀପଂ ପ୍ରବୋଧଯେତ୍
ନିଜର ଶକ୍ତି ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟର ଦୀପକୁ ଜାଗ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ।
ଵେଶ୍ଯା ଚେନ୍ଦୁମତୀନାମ ତସ୍ଯା ଗେହେଽଥ ମୂଷିକା 2.4.7.
ଇନ୍ଦୁମତୀ ନାମକ ଏକ ବେଶ୍ୟା ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଘରେ ଏକ ଉଠୁରା ଥିଲା।
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ପରଦୀପଂ ପ୍ରବୋଧଯେତ୍
ସେଥିପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ଅନ୍ୟର ଦୀପକୁ ଜାଗ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ।
ପରଦୀପପ୍ରବବୋଧସ୍ଯ ଫଲମୀଦୃଗ୍ଵିଧଂ ମୁନେ
ହେ ମୁନି, ଅନ୍ୟର ଦୀପ ଜାଗ୍ରତ କରିବାର ଫଳ ଏପରି ଅଦ୍ଭୁତ।
ପରଦୀପ ପ୍ରବୋଧସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯମପି ଵୈ ଶ୍ରୁତମ୍
ଅନ୍ୟର ଦୀପ ଜାଗ୍ରତ କରିବାର ମହତ୍ତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଶୁଣିଯାଇଛି।
ଯସ୍ଯ ଶ୍ରଵଣମାତ୍ରେଣ ଦୀପଦାନେ ମତିର୍ଭଵେତ୍
କେବଳ ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ ଦୀପ ଦାନ ପାଇଁ ମନେ ଇଚ୍ଛା ହୁଏ।
ସଂପ୍ରାପ୍ତେ କାର୍ତିକେ ମାସି ପ୍ରାତଃସ୍ନାନପରାଯଣଃ
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସ ଆସିଲେ ଯିଏ ପ୍ରଭାତରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ନିଷ୍ଠା କରେ,
ସର୍ଵଲୋକାଧିପୋ ଭୂତ୍ଵା ସର୍ଵସଂପତ୍ସମନ୍ଵିତଃ
ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକର ଅଧିପତି ହୁଏ ଏବଂ ସମସ୍ତ ସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ କରେ।
ସ୍ନାନଦାନକ୍ରିଯାପୂର୍ଵଂ ହରିମଂଦିରମସ୍ତକେ କାର୍ତିକେ ଶୁଦ୍ଧପୂର୍ଣାଯାଂ ଵିଧିନୋତ୍ସର୍ଜଯେଚ୍ଚ ତମ୍
ସ୍ନାନ, ଦାନ ଓ କ୍ରିୟା କରିବା ପୂର୍ବରୁ, କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ଶୁଦ୍ଧ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ରାତିରେ, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ହରିଙ୍କ ମନ୍ଦିର ଚୂଡ଼ା ଉପରେ ଏହାକୁ ବିଦାୟ ଦେବା ଉଚିତ୍।
ଯଃ କରୋତି ଵିଧାନେନ କାର୍ତିକେ ଵ୍ଯୋମ୍ନି ଦୀପକମ୍
ଯେଉଁଠି କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଆକାଶରେ ଦୀପ ଜଳାଏ—
ଅତ୍ର ତେ ଵର୍ଣଯିଷ୍ଯାମି ଇତିହାସଂ ପୁରାତନମ୍
ଏହା ସଂପର୍କରେ ପୁରୁଣା ଏକ ଗଳ୍ପ ମୁଁ ତୋତେ କହିବି।
ପୁରା ତୁ ନିଷ୍ଠୁରୋନାମ ଲୁବ୍ଧକୋ ଲୋକକଂଟକଃ 2.4.7.
ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ନିଷ୍ଠୁର ନାମକ ଜଣେ କ୍ରୁର ଶିକାରୀ ଥିଲେ, ଯିଏ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଦେଉଥିଲେ।
ଵନେ ଚରନ୍ମୃଗାନ୍ସର୍ଵାନ୍ହତ୍ଵା ଵୃତ୍ତିମକଲ୍ପଯତ୍
ସେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଘୁରୁଥିଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପଶୁକୁ ମାରି ତାଙ୍କର ଜୀବିକା ଚାଲାଉଥିଲେ।
କଂଚିଦ୍ଗ୍ରାମଂ ଜଗାମାଶୁ ଚୌର୍ଯାର୍ଥଂ କାର୍ତିକେ ମୁନେ
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ, ମୁନି, ସେ ଚୋରି କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏକ ଗ୍ରାମକୁ ଶୀଘ୍ର ଚଳିଗଲେ।