ଅନ୍ଯଧର୍ମେଷ୍ଵଧିକୃତିଃ କୁଲଜାତିଵିଭାଗତଃ
ଅନ୍ୟ ଧର୍ମ କରିବା ଯୋଗ୍ୟତା କୁଳ ଓ ଜାତି ଅନୁଯାୟୀ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୁଏ—
ଗୋଗ୍ରାସଃ କାର୍ତିକେ ମାସି ଵିଶେଷାଦ୍ଯୈସ୍ତୁ ଦୀଯତେ
ବିଶେଷ କରି କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଗାଈକୁ ଖାଇବାକୁ ଦେବା ନିୟମ ଅଛି—
ଵିଷ୍ଣୁଦେଵାଲଯଂ ପ୍ରାତଃ ସଂମାର୍ଜଯତି କାର୍ତିକେ 2.4.6.
ଯିଏ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ପ୍ରଭାତେ ବିଷ୍ଣୁ ମନ୍ଦିର ସଫା କରେ—
ଦଦ୍ଯାତ୍କାର୍ତିକମାସେ ତୁ ଧର୍ମକାଷ୍ଠାନି ଭୂରିଶଃ
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଧର୍ମକାମ୍ୟ ପାଇଁ ବହୁତ କାଠ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ—
ସୁଧାଦି ଲେପଯେଦ୍ଯସ୍ତୁ କାର୍ତିକେ ଵିଷ୍ଣୁମଂଦିରେ
ଯିଏ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ବିଷ୍ଣୁ ମନ୍ଦିରକୁ ଚନ୍ଦନ ଓ ଅନ୍ୟ ପବିତ୍ର ପଦାର୍ଥ ଲଗାଏ—
ଦେଵାଲଯେ ଵା ତୀର୍ଥେ ଵା କୃତୋ ଦୁଷ୍ଟୈର୍ନୃପୈଃ କରଃ
ଦୁଷ୍ଟ ରାଜାମାନେ ଦେଉଳ କିମ୍ବା ତୀର୍ଥରେ କର ଲାଗାଇଲେ—
କାର୍ତିକେ ମାସି ଯୋ ଵିପ୍ରୋ ଗଭସ୍ତୀଶ୍ଵରସନ୍ନିଧୌ
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ—
ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ତୁ ଯୈଃ ସ୍ଥିତ୍ଵା ତ୍ରିଵର୍ଷଂ କାର୍ତିକଵ୍ରତମ୍
ଯେମାନେ ବାରାଣସୀରେ ତିନି ବର୍ଷ ରହି କାର୍ତ୍ତିକ ବ୍ରତ କରନ୍ତି—
ଇହ ଲୋକେ ଫଲଂ ତେଷାଂ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଂ ଜାଯତେ କିଲ
ସେମାନଙ୍କର ଫଳ ଏହି ଲୋକରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ—
ପଲାଂଡୁଂ ଶୃଂଗଂ ମାଂସଂ ଚ ଶଯ୍ଯାଂ ସୌଵୀରକଂ ତଥା
ପିଆଜ, ରସୁଣ, ମାଂସ, ଶୋଇବା ଶଯ୍ୟା ଓ ମଦ୍ୟ—
ଧାତ୍ରୀଫଲଂ ଭାନୁଵାରେ ପରଦେଶାଗମଂ ତଥା
ରବିବାରରେ ଧାତ୍ରୀ ଫଳ ଓ ବିଦେଶରୁ ଆଣିଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଦେଵଵେଦଦ୍ଵିଜାତୀନାଂ ଗୁରୁଗୋଵ୍ରତିନାଂ ତଥା
ଦେବତାଙ୍କ, ବେଦପାଠକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଗୁରୁ ଓ ଗାଈଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ରତ ରଖୁଥିବା ଲୋକଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ନରକସ୍ଯ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ତୈଲାଭ୍ଯଂଗଂ ଚ କାରଯେତ୍ ନାଲିକାଂ ମୂଲକଂ ଚୈଵ କୂଷ୍ମାଂଡଂ ଚ କପିତ୍ଥକମ୍ 2.4.6.
ନରକଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନେ ଦେହକୁ ତେଲ ଲଗାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଏହି ଦିନ ନାଳି, ମୂଳା, କୁମ୍ହଡ଼ା ଓ କପିଥ ଖାଇବା ମଧ୍ୟ ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ରଜସ୍ଵଲାଂତ୍ଯଜ ମ୍ଲେଚ୍ଛ ପତିତଽଵ୍ରତିକୈସ୍ତଥା
ରଜସ୍ୱଳା ଜଣେ ମହିଳା, ଚୁତ୍ତିକରା, ବିଦେଶୀ, ପତିତ ଓ ଅବ୍ରତୀ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଏଭିର୍ଦୃଷ୍ଟଂ ଚ କାକୈଶ୍ଚ ସୂତିକାନ୍ନଂ ଚ ଯଦ୍ଭଵେତ୍
ଏହି ଲୋକମାନେ କିମ୍ବା କାଉଁଠି ଦେଖିଥିବା ଖାଦ୍ୟ, ଏବଂ ନବଜାତ ଶିଶୁର ମାଆ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
କ୍ରମାତ୍କୂଷ୍ମାଂଡବୃହତୀତରୁଣୀମୂଲକଂ ତଥା
କ୍ରମକ୍ରମେ କୁମ୍ହଡ଼ା, ବୃହତୀ ଓ କଞ୍ଚା ମୂଳା ମୂଳ ଖାଇବା ମଧ୍ୟ ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ନାରିକେଲମଲାବୁଂ ଚ ପଟୋଲଂ ବୃହତୀଫଲମ୍
ନଡ଼ିଆ, ଲାଉ, ପଟୋଳ ଓ ବୃହତୀ ଫଳ ମଧ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଶାକାନ୍ଯେତାନି ଵର୍ଜ୍ଯାନି କ୍ରମାତ୍ପ୍ରତିପଦାଦିଷୁ
ଏହି ସବୁ ଶାକସବ୍ଜିଗୁଡ଼ିକୁ ଚନ୍ଦ୍ରମାସର ପ୍ରଥମ ଦିନରୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ୍।
କାର୍ତିକଵ୍ରତିନଃ ପୁଣ୍ଯଂ ଯଥୋକ୍ତଵ୍ରତକାରିଣଃ
ଯେଉଁମାନେ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ବ୍ରତ ନିୟମ ମାନିଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି।
ଶ୍ରୋତଵ୍ଯଂ ନେହ ଭୂଯୋ ମେ ଵିଦ୍ଯତେ ଦେଵସତ୍ତମ
ହେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏଠାରେ ମୋ ପାଖରୁ ଆଉ କିଛି ଶୁଣିବାକୁ ବାକି ନାହିଁ।
ତଥାପି ଭଗଵନ୍କିଂଚିତ୍ପ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯଂ ମେ ହୃଦି ସ୍ଥିତମ୍
ତଥାପି, ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୋ ହୃଦୟରେ ଏଉଁ କିଛି ପ୍ରଶ୍ନ ଅଛି ଯାହା ପଚାରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି।
ଦୀପଦାନସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ତେ ପ୍ରଭୋ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ପାଖରୁ ଦୀପଦାନର ମହିମା ଶୁଣିବାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
ତେନ ପାପାନି ନଶ୍ଯେଯୁସ୍ତମାଂସୀଵ ଭଗୋଦଯେ
ଏହା ଦ୍ୱାରା ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ, ଯେପରି ଭାସ୍କର ଉଦୟରେ ଅନ୍ଧକାର ଦୂର ହୁଏ।
ଆଜନ୍ମ ଯତ୍କୃତଂ ପାପଂ ସ୍ତ୍ରିଯା ଵା ପୁରୁଷେଣ ଚ
ଜନ୍ମରୁ ଯେଉଁ ପାପ ନାରୀ କିମ୍ବା ପୁରୁଷ କରିଥାଏ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଏହା ଦ୍ୱାରା ନଶ୍ଟ କରାଯାଏ।
ଅତ୍ର ତେ ଵର୍ଣଯିଷ୍ଯାମି ଇତିହାସଂ ପୁରାତନମ୍
ଏଠାରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ପୁରାତନ ଏକ ଇତିହାସ କହିବି।
ପୁରା ଦ୍ରଵିଡଦେଶେ ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ବୁଦ୍ଧନାମକଃ
ପୂର୍ବେ ଦ୍ରାବିଡ ଦେଶରେ ବୁଦ୍ଧ ନାମକ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ।
ତସ୍ଯାଃ ସଂସର୍ଗଦୋଷେଣ କ୍ଷୀଣାଽଽଯୁର୍ମୃତିମାପ୍ତଵାନ୍
ସେ ଜଣେ ଜନାନୀ ସହ ସଂସ୍ପର୍ଶ ଦୋଷରୁ ତାଙ୍କର ଆୟୁ ହ୍ରାସ ହେଲା ଏବଂ ସେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କଲେ।
ରତାଭୂନ୍ନ ହି ତସ୍ଯାସ୍ତୁ ଲଜ୍ଜା ଲୋକାପଵାଦତଃ
ଲୋକଙ୍କ ନିନ୍ଦା ଭୟରେ ସେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ରେ କୌଣସି ଲଜ୍ଜା ଅନୁଭବ କଲେ ନାହିଁ।
ନ ସଂସ୍କାରାନ୍ନମଲ୍ପଂ ଵା ଭୁକ୍ତ୍ଵା ପର୍ଯୁଷିତାଶିନୀ ।। 2.4.7.
ସେ କେବେ ଅପବିତ୍ର କିମ୍ବା ଅଳ୍ପ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇନଥିଲେ, ନାହିଁ କେବେ ପୁରୁଣା ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଖାଇଥିଲେ।
କଥାଯାଃ ଶ୍ରଵଣଂ ଚୈଵ ନ ଶ୍ରୁତଂ ତୁ ତଯା ଦ୍ଵିଜ
ସେ କେବେ କଥା ଶୁଣିନଥିଲେ, ହେ ଦ୍ୱିଜ।