ନିଷିଦ୍ଧେଷୁ ଚ ପତ୍ରେଷୁ ଭୋଜନଂ ନୈଵ କାରଯେତ୍ ଏତତ୍ପତ୍ରେଷୁ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂ ପୁଷ୍କରେ ନ କଦାଚନ
ନିଷିଦ୍ଧ ପତ୍ରରେ କେବେ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ପୁଷ୍କରରେ ଏହି ପତ୍ରରେ କେବେ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
କାର୍ତିକେ ମାସି ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ଯଃ କୁର୍ଯାଦ୍ଵନଭୋଜନମ୍
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସ ଆସିଲେ, ଯେଉଁଠି ଜଙ୍ଗଲରେ ଖାଇଥାଏ—
ପ୍ରାତଃସ୍ନାନଂ ତୁ କର୍ତଵ୍ଯଂ ତଥୈଵ ହରିପୂଜନମ୍ 2.4.6.
ସକାଳେ ସ୍ନାନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ, ଏହିପରି ହରିଙ୍କୁ ପୂଜିବା ମଧ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
ଗୋପୀଚଂଦନଦାନଂ ତୁ ଗୋଦାନଂ ଶ୍ରୋତ୍ରିଯାଯ ଚ
ଗୋପୀଚନ୍ଦନ ଦେବା ଏବଂ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଗାଁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
କଦଲୀଫଲଦାନଂ ତୁ ଦାନଂ ଧାତ୍ରୀଫଲସ୍ଯ ଚ
କଦଳୀ ଫଳ ଦାନ କରିବା ଓ ଆଉ ଧାତ୍ରୀ ଫଳ ଦାନ କରିବା ଉଭୟ ଉତ୍ତମ ଦାନ କାମ୍ୟ।
ଶାକାଦିଦାନଂ କୁର୍ଵୀତ ଚାନ୍ନଦାନଂ ଵିଶେଷତଃ
ସାଗ ଓ ଏହା ପରି ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ, ବିଶେଷ କରି ଭାତ ଦାନ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ପୌରାଣିକାଯ ଯୋ ଦଦ୍ଯାଦାମାନ୍ନଂ ଘୃତପାଯସମ୍
ଯେଉଁଠି ପୁରାଣ ପାଠ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଘିଅ ଓ ଖୀର ମିଶା ଭାତ ଦାନ କରାଯାଏ—
କମଲୈଃ ପୂଜଯେଦ୍ଯସ୍ତୁ କାର୍ତିକେ କମଲାପ୍ରିଯମ୍
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଯିଏ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ପଦ୍ମ ଫୁଲ ଦେଇ ପୂଜା କରେ—
କାର୍ତିକେ ତୁଲସୀପତ୍ରଂ ଯୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ଵିଷ୍ଣଵେଽର୍ପଯେତ୍
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଯିଏ ଭକ୍ତି ସହିତ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ତୁଳସୀ ପତ୍ର ଅର୍ପଣ କରେ—
କାର୍ତିକେ କେତକୀପୁଷ୍ପୈରର୍ଚଯେଦ୍ଗରୁଡଧ୍ଵଜମ୍
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଯିଏ ଗରୁଡ଼ ଧ୍ୱଜୀଙ୍କୁ କେତକୀ ଫୁଲ ଦେଇ ପୂଜା କରେ—
ଶଂଖଦାନଂ ତୁ ଯଃ କୁର୍ଯାତ୍ତଥା ଚକ୍ରାଂକିତସ୍ଯ ଚ
ଯିଏ ଶଂଖ କିମ୍ବା ଚକ୍ର ଚିହ୍ନିତ ବସ୍ତୁ ଦାନ କରେ—
ଗୀତାପାଠଂ ତୁ ଯଃ କୁର୍ଯାତ୍କାର୍ତିକେ ଵିଷ୍ଣୁଵଲ୍ଲଭେ
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରିୟ ମାସରେ ଯିଏ ଗୀତା ପାଠ କରେ—
ଶ୍ରୀମଦ୍ରାଗଵତସ୍ଯାଽପି ଶ୍ରଵଣଂ ଯଃ ସମାଚରେତ୍ 2.4.6.
ଯିଏ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ଶୁଣେ—
ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ନିରାହାରମୁପଵାସଂ କରୋତି ଯଃ
ଏକାଦଶୀ ଦିନ ଯିଏ ଖାଇବା ଛାଡ଼ି ଉପବାସ କରେ—
ଶାଲିଗ୍ରାମସ୍ଯ ନୈଵେଦ୍ଯଂ କୋଟିଯଜ୍ଞଫଲଂ ଲଭେତ୍
ଶାଳିଗ୍ରାମଙ୍କୁ ନୈବେଦ୍ୟ ଦେବାର ଫଳ କୋଟି ଯଜ୍ଞର ଫଳ ସମାନ।
ପୂଜାକାଲେ ତୁ ଦେଵସ୍ଯ ଘଣ୍ଟାନାଦଂ କରୋତି ଯଃ
ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜାବେଳେ ଯିଏ ଘଣ୍ଟା ନାଦ କରେ—
ପରାନ୍ନଂ ଵର୍ଜଯେଦ୍ଯସ୍ତୁ କାର୍ତିକେ ଵିଷ୍ଣୁତୁଷ୍ଟଯେ
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ଯିଏ ଅନ୍ୟଙ୍କ ଭୋଜନ ତ୍ୟାଗ କରେ—
ଅଧ୍ଵଗଂ ତୁ ପରିଶ୍ରାଂତଂ କାଲେ ଚ ଗୃହମାଗତମ୍
ଯେଉଁ ଯାତ୍ରୀ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ ସମୟରେ ଘରକୁ ଆସେ—
ନିଂଦାଂ କୁର୍ଵଂତି ଯେ ମୂଢା ଵୈଷ୍ଣଵାନାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍
ଯେଉଁ ମୂଢ଼ମନ୍ତି ମହାତ୍ମା ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି—
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭାଗଵତାନ୍ଵିପ୍ରାନ୍ସନ୍ମୁଖୋ ନ ଚ ଯାତି ହି
ଭାଗବତ ଭକ୍ତମାନେ ଦେଖି ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୁହଁ ଦେଇ ଯାନ୍ତି ନାହିଁ—
ନିଂଦାଂ ଭଗଵତଃ ଶୃଣ୍ଵଂସ୍ତତ୍ପରସ୍ଯ ଜନସ୍ଯ ଚ
ଭଗବାନ୍ ଓ ତାଙ୍କ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ନିନ୍ଦା ଶୁଣିଲେ—
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାଂ ତୁ ଯଃ କୁର୍ଯାତ୍କାର୍ତିକେ କେଶଵସ୍ଯ ହି
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଯିଏ କେଶବଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରେ—
ଦଂଡପ୍ରଣାମଂ ଯଃ କୁର୍ଯାତ୍କାର୍ତିକେ କେଶଵାଽଗ୍ରତଃ 2.4.6.
ଯେଉଁଠି କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ କେଶବଙ୍କ ପାଖରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରାଯାଏ—
କୁଟୁମ୍ବଭୋଜନଂ ଚୈଵ କାର୍ତିକେ ଭକ୍ତିସଂଯୁତଃ
ଏବଂ ଯିଏ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ନିଜ ପରିବାରକୁ ଖାଇବାକୁ ଦେଇଥାଏ—
ପରସ୍ତ୍ରୀସଂଗମଂ ଯସ୍ତୁ କାର୍ତିକେ କୁରୁତେ ନରଃ
କିନ୍ତୁ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଯିଏ ଅନ୍ୟର ଜଣେ ଜୀବନସାଥୀ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ କରେ—
ତୁଲସୀମୃତ୍ତିକାପୁଂଡ୍ରଂ ଲଲାଟେ ଯସ୍ଯ ଦୃଶ୍ଯତେ
ଯାହାର କପାଳରେ ତୁଳସୀ, ମାଟି କିମ୍ବା ପବିତ୍ର ଚିହ୍ନ ଦେଖାଯାଏ—
ଶାକଂ ଵା ଲଵଣଂ ଵାଽପି ଯତ୍କିଂଚିଦ୍ଵା ଭଵିଷ୍ଯତି
ଶାକ, ଲୁଣ କିମ୍ବା ଯେକୌଣସି ଅନ୍ୟ ଜିନିଷ ହେଉ—
ଇତ୍ଯାଦ୍ଯା ବହଵୋ ଧର୍ମାଃ କାର୍ତିକେ ଵିଷ୍ଣୁଵଲ୍ଲଭାଃ
ଏଭଳି ଅନେକ ଧର୍ମ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଅଛି, ଯାହା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରିୟ—
ହରିସଂତୁଷ୍ଟଯେ କାର୍ଯସ୍ତ୍ଯାଗୋ ଵା ସ୍ଵେଷ୍ଟଵସ୍ତୁନଃ
ହରିଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ନିଜ ପ୍ରିୟ ଜିନିଷ ଛାଡ଼ିବା ମଧ୍ୟ କରାଯିବା ଉଚିତ—
ସର୍ଵଵ୍ରତାନି ଚୈକତ୍ର ସତ୍ଯଵ୍ରତମଥୈକତଃ
ସମସ୍ତ ବ୍ରତ ଏକ ସ୍ଥାନରେ, କିମ୍ବା କେବଳ ସତ୍ୟବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ—