ଗଂଗା ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯପାପଘ୍ନୀ ଵର୍ତତେ ଲୋକପୂଜିତା
ଗଙ୍ଗା, ତିନି ଲୋକର ପାପ ନାଶ କରିଥିବା, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ପୂଜିତା ଅଛି।
ସର୍ଵଲୋକାଃ ସମାଗତ୍ଯ ମଯି ପାପଂ ତ୍ଯଜଂତି ହି
ସମସ୍ତ ଲୋକ ଏକଠା ହୋଇ, ମୋ ମଧ୍ୟରେ ପାପ ଛାଡିଦିଅନ୍ତି।
ପ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଜଗାମ କୈଲାସଂ ଗିରିଜାଵଲ୍ଲଭଂ ଭଵମ୍
ସେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ପାଇଁ କୈଳାସକୁ, ଗିରିଜାର ପ୍ରିୟ ଭବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
ସର୍ଵେ ଲୋକାଃ ସମାଗତ୍ଯ ମଯି ପାପଂ ତ୍ଯଜଂତି ହି
ସମସ୍ତ ଲୋକ ଏକଠା ହୋଇ, ମୋ ମଧ୍ୟରେ ପାପ ଛାଡିଦିଅନ୍ତି।
ତତ୍ପାପଂ ତୁ ମଯା ସୋଢୁଂ ନ ଶକ୍ଯଂ ପାର୍ଵତୀପତେ
ହେ ପାର୍ବତୀପତି, ସେହି ପାପକୁ ମୁଁ ସହିପାରିବିନାହିଁ।
ଏଵଂ ଗଂଗାଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରତ୍ଯାହ ପରମେଶ୍ଵରଃ ରୁଦ୍ର ଉଵାଚ ପାପନିର୍ହରଣାଯାଦୌ ପଦ୍ମନାଭାଂଘ୍ରିପଂକଜାତ୍
ଗଙ୍ଗାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ପରମେଶ୍ୱର ଉତ୍ତର ଦେଲେ— ରୁଦ୍ର କହିଲେ: 'ପାପ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରଥମେ ପଦ୍ମନାଭଙ୍କ ଚରଣ କମଳରୁ—'
ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତାଽସି ତ୍ଵଂ ଦେଵି କିମର୍ଥଂ ତପ୍ଯତେ ତ୍ଵଯା
ତୁମେ ଦେବୀ ଭାବରେ ପ୍ରକଟ ହେଇଛ, କିପାଇଁ ଏତେ ତପ କରୁଛ?
ତଥାଽପି ପାପନିର୍ହାର ଉପାଯଂ ତେ ବ୍ରଵୀମ୍ଯହମ୍ 2.4.4.
ତଥାପି, ପାପ ଦୂର କରିବା ଉପାୟ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି।
ସର୍ଵୋତ୍କୃଷ୍ଟା ଚ ସର୍ଵେଷାଂ ହରେର୍ବଲଵଶାତ୍ତୁ ସା
ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କିନ୍ତୁ ହରିଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ସେ ଅଧୀନ ହୋଇଯାନ୍ତି।
କାର୍ତିକେ ମାସି କାଵେର୍ଯାଂ ଯଃ ସ୍ନାନଂ କୁରୁତେ ନରଃ
ଯେଉଁ ମଣିଷ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ କାବେରୀ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରେ,
ତସ୍ମାତ୍ତାଂ ଗଚ୍ଛ ଦେଵି ତ୍ଵଂ ତତଃ ପାପାଦ୍ଵିମୋକ୍ଷ୍ଯସେ
ସେଥିପାଇଁ, ହେ ଦେବୀ, ତୁମେ ସେଠାକୁ ଯାଅ; ତାପରେ ତୁମେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବ।
ତଜ୍ଜଲସ୍ପର୍ଶମାତ୍ରେଣ କାର୍ତିକେ ଵିଷ୍ଣୁପାଦଜା
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଜଳକୁ କେବଳ ଛୁଇଁଲେ,
କାର୍ତିକେ ପ୍ରତିଵର୍ଷଂ ତୁ ଗଂଗା ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯପାଵନୀମ୍
ପ୍ରତିବର୍ଷ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ, ତିନି ଲୋକକୁ ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ଗଙ୍ଗା,
ତଜ୍ଜଲସ୍ପର୍ଶମାତ୍ରେଣ କାର୍ତିକେ ଵିଷ୍ଣୁପାଦଜା
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଜଳକୁ କେବଳ ଛୁଇଁଲେ,
ତସ୍ମାଚ୍ଛସ୍ତଂ ତୁଲାସ୍ନାନଂ କାଵେର୍ଯ୍ଯାଂ ଶସ୍ଯତେ ବୁଧୈଃ
ତେଣୁ, ତୁଳା ରାଶିରେ କାବେରୀ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି।
ଵିମୁକ୍ତଦୁରିତଃ ସଦ୍ଯସ୍ତତୋ ଯାତି ପରାଂ ଗତିମ୍
ସେ ତୁରନ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ, ପରମ ଗତିକୁ ଅପେକ୍ଷା କରେ।
ଇତିହାସମିମଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା କାର୍ତିକଵ୍ରତତତ୍ପରଃ
ଏହି ଇତିହାସ ଶୁଣି, ଯିଏ କାର୍ତ୍ତିକ ବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠା ରଖେ,
ରାତ୍ରିଶେଷେ ଭଵେତ୍ସ୍ନାନମୁତ୍ତମଂ ଵିଷ୍ଣୁତୁଷ୍ଟିକୃତ୍ 2.4.4.
ରାତିର ଶେଷ ଭାଗରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରେ।
ତାଵଦେଵ ଭଵେତ୍ସ୍ନାନମନ୍ଯଥା ତନ୍ନ କାର୍ତିକମ୍
ଏହିପରି ସ୍ନାନ ହେଲେ ମାତ୍ର କାର୍ତ୍ତିକ ସ୍ନାନ ବୋଲି ଗଣାଯାଏ; ଅନ୍ୟଥା ତାହା କାର୍ତ୍ତିକ ନୁହେଁ।
ଅପୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯତ୍କୃତଂ ଧର୍ମ୍ଯଂ ଭର୍ତାରଂ ତତ୍କ୍ଷଯଂ ନଯେତ୍
ସ୍ତ୍ରୀ ଯଦି ପତିଙ୍କୁ ପଚାରିନାହିଁ ଧାର୍ମିକ କାମ କରେ, ସେଥିରେ ତାଙ୍କର କ୍ଷୟ ହୁଏ।
କୁର୍ଯାତ୍ସହସ୍ରପାପାନି ଭର୍ତ୍ରାଽଽଜ୍ଞାଂ ଯା ସମାଚରେତ୍
ଯେ ସ୍ତ୍ରୀ ପତିଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ବିରୁଦ୍ଧରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ସେ ହଜାରଟି ପାପ କରେ।
ଦରିଦ୍ରଃ ପତିତୋ ମୂର୍ଖୋ ଦୀନୋଽପି ଯଦି ଚେତ୍ପତିଃ
ପତି ଯଦି ଦରିଦ୍ର, ପତିତ, ମୂର୍ଖ କିମ୍ବା ଦୁଃଖୀ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ,
କଲୌ ଵତ୍ସ ମନୁଷ୍ଯାଣାଂ ଶୈଥିଲ୍ଯଂ ସ୍ନାନକର୍ମଣି
ହେ ପୁତ୍ର, କଳିଯୁଗରେ ମଣିଷମାନେ ସ୍ନାନ କର୍ମରେ ଅଲସତା ଦେଖାନ୍ତି।
ଯସ୍ଯ ହସ୍ତୌ ଚ ପାଦୌ ଚ ଵାଙ୍ମନଶ୍ଚ ସୁସଂଯତମ୍
ଯାହାର ହାତ, ପାଉଁ, କଥା ଓ ମନ ଭଲଭାବେ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ,
ଅଶ୍ରଦ୍ଦଧାନଃ ପାପାତ୍ମା ନାସ୍ତିକଶ୍ଛିନ୍ନମାନସଃ
ଯିଏ ଶ୍ରଦ୍ଧାହୀନ, ପାପୀ, ନାସ୍ତିକ ଓ ଭଙ୍ଗ ମନବଳିଆ,
ପ୍ରାତରୁତ୍ଥାଯ ଯୋ ଵିପ୍ରସ୍ତୀର୍ଥସ୍ନାଯୀ ସଦା ଭଵେତ୍
ଯିଏ ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳେ ଉଠି, ସଦା ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ,
ସ୍ନାନଂ ଚତୁର୍ଵିଧଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ସ୍ନାନଵିଦ୍ଭିର୍ମନୀଷିଭିଃ
ସ୍ନାନରେ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଥିବା ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ କହିଛନ୍ତି, ସ୍ନାନ ଚାରି ପ୍ରକାରର ହୁଏ।
ଵାଯଵ୍ଯଂ ଗୋରଜଃସ୍ନାନଂ ଵାରୁଣଂ ସାଗରାଦିଷୁ 2.4.4.
ଏହି ସ୍ନାନଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି: ବାୟୁ ସ୍ନାନ, ଗୋମୟ ଧୂଳି ସ୍ନାନ, ପାଣି ସ୍ନାନ ଏବଂ ସମୁଦ୍ର ଓ ଏହା ସଦୃଶ ଜଳରେ ସ୍ନାନ।
ସ୍ନାନାନାଂ ଚୈଵ ସର୍ଵେଷାଂ ଵିଶିଷ୍ଟଂ ତତ୍ର ଵାରୁଣମ୍
ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ନହାନି ମଧ୍ୟରେ, ପାଣିରେ ନହାଇବାକୁ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନାଯାଏ।
ତୂଷ୍ଣୀମେଵ ହି ଶୂଦ୍ରସ୍ଯ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଚୈଵ ତଥା ସ୍ମୃତମ୍
ଶୂଦ୍ରମାନେ ଓ ଜଣେ ଜଣେ ଜଣେ ଝିଅମାନେ ପାଇଁ ଚୁପ୍ଚାପ୍ ନହାଇବା ନିୟମ ଅଟୁଟ ରହିଛି।