ସ୍ମରେଦ୍ଗଂଗାଦିକା ନଦ୍ଯୋ ଵିଷ୍ଣୁଶର୍ଵାଦିଦେଵତାଃ
ଗଙ୍ଗା ଓ ଅନ୍ୟ ନଦୀମାନେ, ବିଷ୍ଣୁ, ଶର୍ବ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କର ।
କାର୍ତିକେଽହଂ କରିଷ୍ଯାମି ପ୍ରାତଃସ୍ନାନଂ ଜନାର୍ଦନ
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ, ମୁଁ ପ୍ରଭାତ ସ୍ନାନ କରିବି, ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ।
ନିତ୍ଯେ ନୈମିତ୍ତିକେ କୃତ୍ଵା କାର୍ତିକେ ପାପନାଶନ
ନିତ୍ୟ ଓ ନିମିତ୍ତିକ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ, ଯାହା ପାପ ନାଶ କରେ,
ତୀର୍ଥାଦିଦେଵତାଭ୍ଯଶ୍ଚ କ୍ରମାଦର୍ଘ୍ଯାଦି ଦାପଯେତ୍
ତୀର୍ଥ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ କ୍ରମକ୍ରମେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ପଦାର୍ଥ ଦେବା ଉଚିତ ।
ନମଃ କମଲନାଭାଯ ନମସ୍ତେ ଜଲଶାଯିନେ
କମଳନାଭ ଭଗବାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଜଳରେ ବିଶ୍ରାମ କରୁଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ମୋର ଶୁଭେଚ୍ଛା।
ଵ୍ରତିନଃ କାର୍ତିକେ ମାସି ସ୍ନାତସ୍ଯ ଵିଧିଵନ୍ମମ
ଯେଉଁ ଲୋକ କାର୍ତିକ ମାସରେ ବ୍ରତ ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ପରେ—
କିରଣା ଧୂତପାପା ଚ ପୁଣ୍ଯତୋଯା ସରସ୍ଵତୀ
ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ, ପାପକୁ ଦୂର କରିବା ପବିତ୍ର ଜଳ, ଏବଂ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ—
ଅନ୍ଯାସାଂ ଚ ନଦୀନାଂ ଚ ଦଦ୍ଯାଦର୍ଘ୍ଯଂ ଯଥାଵିଧି 2.4.4.
ଅନ୍ୟ ନଦୀମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।
ନାନ୍ଯତ୍ତୀର୍ଥଂ ତୁ ଜାହ୍ନଵ୍ଯାଂ ସ୍ମରଣୀଯଂ କଦାଚନ
ଜାହ୍ନବୀ ନଦୀରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ କେବେ ମଧ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ମୃତ୍ସ୍ନାନଂ ଚ ପିତୃସ୍ନାନଂ ଗୁରୁସ୍ନାନଂ ତତଃ ପରମ୍
ତାପରେ ମାଟି ସ୍ନାନ, ପିତୃ ସ୍ନାନ, ଏବଂ ଗୁରୁ ସ୍ନାନ ଅନୁକ୍ରମରେ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଅଘମର୍ଷଣକଂ କୃତ୍ଵା ସ୍ନାନାଂଗଂ ତର୍ପଣଂ ତଥା
ଅଘମର୍ଷଣ କ୍ରିୟା କରି, ସ୍ନାନର ଅଂଶ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ତର୍ପଣ ଦେବା ଉଚିତ।
ତତସ୍ତୁ ବହିରାଗତ୍ଯ ତୀର୍ଥଂ ଶିରସି ନିକ୍ଷିପେତ୍
ତାପରେ ବାହାରି ଆସି, ପବିତ୍ର ଜଳ ମୁଣ୍ଡରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ତତୋ ଜଲାଦ୍ଵିନିଷ୍କ୍ରମ୍ଯ ଚାଂଚଲଂ ପୀଡଯେଦ୍ବହିଃ
ଜଳରୁ ବାହାରିଲା ପରେ, ଭିଜା କପଡ଼ାକୁ ବାହାରେ ଚିପିବା ଉଚିତ।
ତଦ୍ଦୋଷପରିହାରାର୍ଥଂ ଯକ୍ଷ୍ମଣଂ ତର୍ପଯାମ୍ଯହମ୍
ସେ ଦୋଷକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ, ଯକ୍ଷମଣଙ୍କୁ ମୁଁ ତର୍ପଣ ଦେଉଛି।
ଅରୁଣଂ ପ୍ରତି ସୂର୍ଯେଣ ଯଦୁକ୍ତଂ ଚ ସଵିସ୍ତରମ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅରୁଣଙ୍କୁ ଯାହା କହିଥିଲେ, ସେ ସବୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ—
କ୍ଷେତ୍ରେ ଵା ଏତଦାଽଽଖ୍ଯାହି ଭଗଵନ୍ସ୍ନାନଯୋଗତଃ
ହେ ଭଗବାନ, ସ୍ନାନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମ୍ବନ୍ଧରେ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହାକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରନ୍ତୁ।
ଯତ୍ର କୁତ୍ରାଽପି କର୍ତଵ୍ଯଂ ଜଲେ ସ୍ନାନଂ ତୁ କାର୍ତିକଂ
ଯେଉଁଠି ହେଉନାହିଁ, କାର୍ତିକ ସ୍ନାନ ଜଳରେ କରିବା ଉଚିତ।
ତତୋ ଦଶଗୁଣଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଶୀତତୋଯନିମଜ୍ଜନାତ୍ 2.4.4.
ଏହା ପରେ ଠଣ୍ଡା ଜଳରେ ଡୁବିବାରୁ ଦଶଗୁଣ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ।
କୂପାତ୍ସହସ୍ରଗୁଣିତଂ ଫଲଂ ଵାପୀନିଷେକତଃ
କୂଆରୁ ଜଳ ନେଇ ସ୍ନାନ କରିଲେ ହଜାରଗୁଣ ଫଳ ମିଳେ।
ତତୋ ଦଶଗୁଣଂ ପୁଣ୍ଯଂ ନିର୍ଝରେଷୁ ନିମଜ୍ଜନାତ୍
ଏହା ପରେ ଝରାରେ ଡୁବିଲେ ଦଶଗୁଣ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ।
ନଦ୍ଯା ଦଶଗୁଣଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ତୀର୍ଥସ୍ନାନଂ ଖଗୋତ୍ତମ
ହେ ପକ୍ଷୀମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ଦଶଗୁଣ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ।
ନଦୀତ୍ରଯସ୍ଯ ସଂଯୋଗେ ପୁଣ୍ଯସ୍ଯାଂଽତୋ ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ତିନିଟି ନଦୀର ସଙ୍ଗମରେ ପୁଣ୍ୟର ଶେଷ ନାହିଁ।
ଗୋଦାଵରୀ ଵିପାଶା ଚ ନର୍ମଦା ତମସା ମହୀ
ଗୋଦାବରୀ, ବିପାଶା, ନର୍ମଦା, ତମସା ନଦୀ ଏବଂ ପୃଥିବୀ,
ଵିତସ୍ତା ଵେଦିକା ଶୋଣୋ ଵେତ୍ରଵତ୍ଯପରାଜିତା
ବିତସ୍ତା, ବେଦିକା, ଶୋଣ, ବେତ୍ରବତୀ ଏବଂ ଅପରାଜିତା,
ଵାଗ୍ମତୀ ଚ ଶତଦ୍ରୁଶ୍ଚ ତଥା ବଦରିକାଶ୍ରମଃ
ବାଗ୍ମତୀ, ଶତଦୃ, ଏବଂ ବଦରିକା ଆଶ୍ରମ ସହିତ,
ସର୍ଵେଭ୍ଯଶ୍ଚ ସ୍ଥଲେଭ୍ଯଶ୍ଚ ଆର୍ଯାଵର୍ତଂ ତୁ ପୁଣ୍ଯଦମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ ସ୍ଥଳ ମଧ୍ୟରୁ ଆର୍ୟାବର୍ତ୍ତ ସବୁଠୁ ପବିତ୍ର ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଅନଂତସେନଵସତିର୍ଵରାହକ୍ଷେତ୍ରମେଵ ଚ
ଅନନ୍ତସେନାର ନିବାସ ଏବଂ ବରାହ କ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ୟ,
ଅଵଂତିକା ତତଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ତତୋ ବଦରିକାଶ୍ରମଃ 2.4.4.
ତାପରେ ଅବନ୍ତି ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବଂ ତାପରେ ବଦରିକା ଆଶ୍ରମ।
ତତଃ କନଖଲଂ ତୀର୍ଥଂ ତତୋ ମଧୁପୁରୀ ଵରା
ତାପରେ କନଖଳ ତୀର୍ଥ ଏବଂ ତାପରେ ମଧୁପୁରୀ ସହର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ।
ଯୈଃ ସ୍ନାତସ୍ତେ ତୁ ଵୈକୁଂଠେ ବହୁକାଲଂ ଵସଂତି ହି
ଯେଉଁମାନେ ଏହି ସ୍ଥଳରେ ସ୍ନାନ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୈକୁଣ୍ଠରେ ବାସ କରନ୍ତି।