ପ୍ରସଂଗାଦ୍ଵା ବଲାତ୍କାରୈର୍ଜ୍ଞାତ୍ଵାଜ୍ଞାତ୍ଵା କୃତଂ ଭଵେତ୍
ଚାହିଁ କିମ୍ବା ଅଚାହିଁ, ଜଣେ ଜାଣି କିମ୍ବା ଅଜାଣି, ସହଯୋଗ କିମ୍ବା ବଳଜୋରେ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ହୁଏ।
ସ୍ନାନାର୍ଥଂ ଚେନ୍ନ ସାମର୍ଥ୍ଯଂ ଦତ୍ଵାନ୍ଯସ୍ମୈ ଧନାଦିକମ୍
ଯଦି କେହି ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହଁନ୍ତି, ତେବେ ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କୁ ଧନ ବା ଅନ୍ୟ କିଛି ଦେଇ ସେହି କାମ କରାଯିବା ଉଚିତ।
ଅଥଵା କାର୍ତିକସ୍ନାନଂ ଯେ କୁର୍ଵଂତି ଦ୍ଵିଜାତଯଃ
ନଥିଲେ, ଯେଉଁ ଦ୍ୱିଜନ୍ମାନେ କାର୍ତ୍ତିକ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି—
ରାଧାଦାମୋଦରଃ ପୂଜ୍ଯଃ କାର୍ତିକେ ତୁ ଵିଶେଷତଃ
ରାଧା ଓ ଦାମୋଦରଙ୍କୁ, ବିଶେଷ କରି କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ, ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ସ୍ଵର୍ଣସ୍ଯ ଵାଥ ରୌପ୍ଯସ୍ଯାଽପ୍ଯଭାଵେ ଶୁଲ୍ବଜାମପି
ସୁନା ବା ଚାଁଦି ନ ମିଳିଲେ, ତେବେ ତାମ୍ବା ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରାଯାଇପାରିବ।
ଦାମୋଦରସ୍ଯ ରାଧାଯାସ୍ତୁଲସ୍ଯଧୋଽର୍ଚଯଂତି ଯେ
ଯେଉଁମାନେ ତୁଳସୀ ଗଛ ତଳେ ଦାମୋଦର ଓ ରାଧାଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି—
ଅପି ପାପସହସ୍ରାଢ୍ଯଃ କାର୍ତିକସ୍ନାନତୋ ନରଃ 2.4.3.
କାର୍ତ୍ତିକ ସ୍ନାନ କଲେ, ହଜାର ହଜାର ପାପ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମଣିଷ ପବିତ୍ର ହୁଏ।
ତୁଲସ୍ଯଭାଵେ କର୍ତଵ୍ଯା ପୂଜା ଧାତ୍ରୀତଲେ ଖଗ
ଯଦି ତୁଳସୀ ନାହିଁ, ତେବେ ଧାତ୍ରୀ ଗଛ ତଳେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ହେ ପକ୍ଷୀ।
ଅପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷାଃ ସର୍ଵଦେଵାଃ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷୋ ଭଗଵାନଯମ୍
ସମସ୍ତ ଦେବତା ଦୃଶ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏହି ପ୍ରଭୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦେଖାଯାନ୍ତି।
ଏତଦାରାଧନେଽଶକ୍ତଃ ପ୍ରତିମାଂ ପୂଜଯେନ୍ନରଃ
ଏହିପରି ଭାବେ ପୂଜା କରିବାକୁ ଅସମର୍ଥ ହେଲେ, ମୂର୍ତ୍ତିରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଦରିଦ୍ରୋ ଦାନପାତ୍ରଂ ସ୍ଯାଦ୍ଵିଦ୍ଯାଵାଂସ୍ତୁ ଵିଶେଷତଃ
ଗରିବ ଲୋକ ଦାନ ନେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ, ତଥାପି ଶିକ୍ଷାଳୁ ଲୋକ ବିଶେଷ ଯୋଗ୍ୟ।
ଵିଷ୍ଣୋର୍ମୂର୍ତିର୍ଜଂଗମତଃ ସ୍ଥାଵରା ତୁ ପ୍ରଶସ୍ଯତେ ପିତୃଭିର୍ନିରଯଂ ଯାତି ଦଶପୂର୍ଵୈର୍ଦଶାପରୈଃ
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଚଳନ୍ତି ମୂର୍ତ୍ତି ପ୍ରଶଂସିତ, କିନ୍ତୁ ଅଚଳ ମୂର୍ତ୍ତି ଅଧିକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ପିତୃମାନେ ଦଶ ପୂର୍ବଜ ଓ ଦଶ ପରଜନ ସହିତ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି।
ଶୂଦ୍ରାର୍ଚିତସ୍ଯ ସଂସ୍ପର୍ଶାଦ୍ଦହେଦାସପ୍ତମଂ କୁଲମ୍
ଯେଉଁ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଶୂଦ୍ର ପୂଜା କରିଛନ୍ତି, ତାହାକୁ ଛୁଇଁଲେ ସପ୍ତ ପିଢି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୁଳ ଦହିଯାଏ।
ତସ୍ମାଦ୍ଵିଚାର୍ଯ୍ଯ ଵିପ୍ରୈର୍ଯା ସ୍ଥାପିତା ତାଂ ସମର୍ଚଯେତ୍
ସେହିପରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭଲଭାବେ ବିଚାର କରି ଯେଉଁ ମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନା କରିଛନ୍ତି, ତାହାକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ମୂର୍ତ୍ଯଭାଵେ ପୂଜନୀଯୋଽଶ୍ଵତ୍ଥୋ ଵାଽଥ ଵଟୋଽଥ ଵା
ଯଦି ମୂର୍ତ୍ତି ନାହିଁ, ତେବେ ଅଶ୍ୱଥ୍ଥ ବା ବଟ ଗଛକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
କାର୍ତିକେ ତୁଲସୀଶାକଂ ତାଂବୂଲଂ ଵା ନରାଧମଃ
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ, ନିମ୍ନତମ ମଣିଷ ମଧ୍ୟ ତୁଳସୀ ଶାଖା ବା ପାନ ଦେଇ ପୂଜା କରିପାରିବ।
ଶାଲିଗ୍ରାମଶିଲାଚକ୍ରେ ନିତ୍ଯଂ ସନ୍ନିହିତୋ ହରିଃ 2.4.3.
ଶାଳିଗ୍ରାମ ଶିଳା ଓ ଚକ୍ରରେ ହରି ସଦା ବିରାଜିତିବେ ।
ରୁଦ୍ରଶାପଵଶାଦ୍ଗାଵୋ ଵିଷ୍ଠାଭକ୍ଷଣତତ୍ପରାଃ
ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଶାପର କାରଣରେ ଗାଈମାନେ ମଳ ଖାଇବାରେ ଆଗ୍ରହୀ ହେଲେ ।
ବ୍ରହ୍ମାଂଽଶକସମୁଦ୍ଭୂତେ ପାଲାଶେ ଯସ୍ତୁ ଭୋଜନମ୍
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅଂଶରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ପାଳାଶ ଗଛର ପତ୍ରରେ ଯେଉଁଠାରେ ଖାଦ୍ୟ ରଖି ଖାଯାଯାଏ,
* ଅଶ୍ଵତ୍ଥରୂପୀ ଭଗଵାନ୍ଵଟରୂପୀ ସଦାଶିଵଃ
ଭଗବାନ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଗଛର ରୂପେ ବିଦ୍ୟମାନ, ସଦାଶିବ ବଟ ଗଛର ରୂପେ ବସିଛନ୍ତି ।
ଯା ନାରୀ କାର୍ତିକେ ମାସି ଲକ୍ଷଂ କୁର୍ଯାତ୍ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାଃ
ଯେଉଁ ନାରୀ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଲକ୍ଷ ପରିକ୍ରମା କରନ୍ତି,
ଦମ୍ପତୀ ଭୋଜଯେଦ୍ରାଧାଦାମୋଦରସ୍ଵରୂପିଣୌ
ସେ ରାଧା ଓ ଦାମୋଦରଙ୍କ ରୂପରେ ଥିବା ଏକ dampatī ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ ।
ଵନ୍ଧ୍ଯାଽପି ଲଭତେ ପୁତ୍ରମିତରାସାଂ ତୁ କା କଥା
ବନ୍ଧ୍ୟା ମହିଳାମଧ୍ୟ ଏହା ଦ୍ୱାରା ପୁଅ ପାଇଥାଏ, ଅନ୍ୟମାନେ କେମିତି ନ ପାଇବେ?
ବୋଧିଦ୍ରୁମେ ପାଦପେଷୁ ଶାଲିଗ୍ରାମେ ଶିଲାସୁ ଚ
ବୋଧି ଗଛ, ଅନ୍ୟ ଗଛମାନେ ଓ ଶାଳିଗ୍ରାମ ଶିଳାମାନେ ମଧ୍ୟରେ,
ଅଶ୍ଵତ୍ଥପୂଜା ସ୍ପର୍ଶେନ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯା ଶନିଵାସରେ
ଶନିବାର ଦିନ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଗଛକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ ।
ସ୍ନାନଂ ଜାଗରଣଂ ଦୀପଂ ତୁଲସୀଵନପାଲନମ୍
ସ୍ନାନ, ଜାଗରଣ, ଦୀପ ଜଳାଇବା ଓ ତୁଳସୀ ଉଦ୍ୟାନର ଦେଖଭାଳ କରିବା,
ସଂମାର୍ଜନଂ ଵିଷ୍ଣୁଗୃହେ ସ୍ଵସ୍ତିକାଦିନିଵେଦନମ୍ 2.4.3.
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେ ପୋହାରିବା ଓ ସ୍ୱସ୍ତିକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଦାର୍ଥ ଅର୍ପଣ କରିବା,
ସ୍ନାନକାଲଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତୀର୍ଥାଦିଷୁ ଚ ଯତ୍ଫଲମ୍
ମୁଁ ସ୍ନାନର ସମୟ ଓ ତୀର୍ଥ ଓ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ମିଳୁଥିବା ଫଳ ବିଷୟରେ କହିବି ।
ତୁଲସୀମୃତ୍ତିକାଯୁକ୍ତଃ ସଵସ୍ତ୍ରକଲଶୋ ମୁନେ
ମୁନି, ତୁଳସୀ ଓ ମାଟି ଯୁକ୍ତ, ବସ୍ତ୍ର ଥିବା ଘଟ ନିଅ ।
ଆଗତ୍ଯ ତୋଯନିକଟେ ତୀରେ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ପାତ୍ରକମ୍
ପାଣି ନିକଟକୁ ଯାଇ, ପାତ୍ରଟିକୁ ତୀରେ ରଖ ।