ତସ୍ମାତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ପ୍ରଗୃହ୍ଣୀତ ଦାନସଂକଲ୍ପପୂର୍ଵକମ୍
ସେହିପାଇଁ, ଦାନ ଦେବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ସେ ପୁଣ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ।
ତଦା ତେନ ପ୍ରକର୍ତଵ୍ଯଂ ପାନଂ ତୀର୍ଥଜଲସ୍ଯ ଚ
ସେ ସମୟରେ, ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ଜଳ ପିଇବା ଉଚିତ।
ସ୍ମରଣଂ ଚ ପ୍ରକର୍ତଵ୍ଯଂ ନାମ୍ନା ନିଯମପୂର୍ଵକମ୍
ନିୟମର ସହିତ ନାମ ସ୍ମରଣ କରିବା ମଧ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
ଵିଷ୍ଣୋଃ ଶିଵସ୍ଯ ଵା କୁର୍ଯାଦାଲଯେ ହରିଜାଗରମ୍
ବିଷ୍ଣୁ କିମ୍ବା ଶିବଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେ ହରିଙ୍କ ପାଇଁ ଜାଗରଣ କରିପାରିବେ।
ଦୁର୍ଗାଟଵ୍ଯାଂ ସ୍ଥିତୋ ଵାଽଥ ଯଦିଵାଽଽପଦ୍ଗତୋ ଭଵେତ୍
କିମ୍ବା ଯଦି କେହି କଠିନ ଜଙ୍ଗଲରେ ଅଛନ୍ତି କିମ୍ବା ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି,
ଵିଷ୍ଣୁନାମପ୍ରବଂଧାନାଂ ଗାଯନଂ ଵିଷ୍ଣୁସନ୍ନିଧୌ
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସମ୍ନିଧିରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନାମର ଗୀତ ଗାଇବା—
ଵାଦ୍ଯକୃତ୍ପୁରୁଷଶ୍ଚାପି ଵାଜପେଯଫଲଂ ଲଭେତ୍
ବାଦ୍ୟ ଚଳାଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ବାଜପେୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଇଥାଏ।
ସର୍ଵମେତଲ୍ଲଭେତ୍ପୁଣ୍ଯମେତେଷାଂ ଦ୍ରଵ୍ଯଦଃ ପୁମାନ୍ 2.4.1.
ଏହି ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଯିଏ ଧନ ଦିଏ, ସେ ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ।
ଆପଦ୍ଗତୋ ଯଦାପ୍ଯଂଭୋ ନ ଲଭେତ୍କୁତ୍ରଚିନ୍ନରଃ
ଯଦି ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଥିବା ଲୋକ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଜଳ ପାଇପାରୁନାହିଁ,
ଉଦ୍ଯାପନଵିଧିଂ କର୍ତୁମଶକ୍ତୋ ଯୋ ଵ୍ରତସ୍ଥିତଃ
କିମ୍ବା ଯିଏ ବ୍ରତ ରହିଛନ୍ତି, ସେ ଉଦ୍ୟାପନ ବିଧି କରିପାରୁନାହିଁ,
ଅଶକ୍ତୋ ଦୀପଦାନାଯ ପରଦୀପଂ ପ୍ରବୋଧଯେତ୍
ଯଦି ଦୀପ ଦେଇପାରିବେ ନାହିଁ, ତେବେ ଅନ୍ୟର ଦୀପକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରିବା ଉଚିତ।
ଶ୍ରୀଵିଷ୍ଣୋଃ ପୂଜନାଽଭାଵେ ତୁଲସୀଧାତ୍ରିପୂଜନମ୍ ତସ୍ଯାପ୍ଯଭାଵେ ମନସି ଵିଷ୍ଣୋର୍ନାମାନୁକୀର୍ତନମ୍
ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୂଜା ସମ୍ଭବ ନହେଲେ, ତୁଳସୀ କିମ୍ବା ଧାତ୍ରୀ ଗଛର ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ତାହା ମଧ୍ୟ ନହେଲେ, ମନରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ ଅଥ କାର୍ତିକମାସସ୍ଯ ଧର୍ମାନ୍ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ନାରଦ
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ଏବେ ନାରଦ, ମୁଁ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କଥା କହିବି।
ସ ତୁ ମୋକ୍ଷମଵାପ୍ନୋତି ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା ଗୁରୁଶୁଶ୍ରୂଷଯା ସର୍ଵଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ଋଷିସତ୍ତମ
ସେ ନିଶ୍ଚିତ ମୋକ୍ଷ ପାଉଛନ୍ତି—ଏଠାରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ଗୁରୁଙ୍କ ସେବା କରି, ହେ ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ କିଛି ଲାଭ କରିପାରିବେ।
ଗୁରୌ ତୁଷ୍ଟେ ଚ ତୁଷ୍ଟାଃ ସ୍ଯୁର୍ଦେଵାଃ ସର୍ଵେ ସଵାସଵା
ଗୁରୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।
କାର୍ତିକଂ ମାସି ସଂପ୍ରାପ୍ତେ କୃତ୍ଵା କର୍ମାଣି ଭୂରିଶଃ
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସ ଆସିଲେ, ବହୁତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପରେ,
ଯତ୍କିଂଚିଦ୍ଵା ସମାଦିଷ୍ଟୋ ଗୁରୁଣା ତତ୍ସମାଚରେତ୍
ଗୁରୁ ଯେଉଁ କିଛି କହନ୍ତି, ସେଥିରେ ଯଥାଯଥ ଭାବେ କାମ କରିବା ଉଚିତ।
ଆଜ୍ଞପ୍ତୋ ଗୁରୁଣା ଵିପ୍ର ନ ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ତୁ ଲଂଘଯେତ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଗୁରୁଙ୍କ ଆଦେଶକୁ କେବେ ଅବହେଳା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ମାତୃତ୍ଵେ ଚ ପିତୃତ୍ଵେ ଚ ଗୁରୁମେଵ ସ୍ମରେଦ୍ବୁଧଃ
ମାଆ ବା ବାପାଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ମଧ୍ୟ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ସଦା ଗୁରୁଙ୍କୁ ମନେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଗୁରୁପ୍ରସାଦାତ୍ସର୍ଵଂ ତୁ ପ୍ରାପ୍ନୋତ୍ଯେଵ ନ ସଂଶଯଃ ଗୌତମସ୍ଯ ଗୁରୋଃ ସମ୍ଯକ୍ସେଵଯାଽମରତାଂ ଗତାଃ
ଗୁରୁଙ୍କ କୃପାରେ ସମସ୍ତ କିଛି ମିଳେ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଗୌତମଙ୍କ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଭଲ ଭାବେ ସେବା କରି, ସେମାନେ ଅମରତ୍ୱ ପାଇଥିଲେ।
* ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ କାର୍ତିକେ ଵିଷ୍ଣୁତତ୍ପରଃ
ସେଥିପାଇଁ, କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରିବା ଉଚିତ।
ନରେଭ୍ଯୋ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଧର୍ମଂ ଯୋ ଦଦାତି ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ 2.4.2.
ଯିଏ ମନୁଷ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ବୈଷ୍ଣବ ଧର୍ମ ଦେଉଛନ୍ତି, ସେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ।
ତିଲଧେନୁଂ ହିରଣ୍ଯଂ ଚ ରଜତଂ ଭୂମିଵାସସୀ
ତିଳ, ଗାଈ, ସୁନା, ଚାନ୍ଦି, ଜମି, ଓ ପୋଷାକ—
ସର୍ଵେଷାମେଵ ଦାନାନାଂ କନ୍ଯାଦାନଂ ଵିଶିଷ୍ଯତେ
ସମସ୍ତ ଦାନ ମଧ୍ୟରେ, କନ୍ୟା ଦାନ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ମନାଯାଏ।
ଦଶାନଡୁତ୍ସମଂ ଯାନଂ ଦଶଯାନସମୋ ହଯଃ
ଦଶଟି ବଳଦ ସମାନ ଏକ ଯାନ, ଦଶଟି ଯାନ ସମାନ ଏକ ଘୋଡ଼ା—
ଗଜଦାନସହସ୍ରାଣାଂ ସ୍ଵର୍ଣଦାନଂ ଚ ତତ୍ସମମ୍
ହଜାରଟି ହାତୀ ଦାନ ସମାନ ଏକ ସୁନା ଦାନ।
ଵିଦ୍ଯାଦାନାତ୍କୋଟିଗୁଣଂ ଭୂମିଦାନଂ ଵିଶିଷ୍ଯତେ
ଶିକ୍ଷା ଦାନ ଠାରୁ କୋଟିଗୁଣା ଉତ୍ତମ ହେଉଛି ଜମି ଦାନ।
ଗୋପ୍ରଦାନସହସ୍ରେଭ୍ଯୋ ହ୍ଯନ୍ନଦାନଂ ଵିଶିଷ୍ଯତେ
ହଜାରଟି ଗାଈ ଦାନ ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ନ ଦାନ ଉତ୍ତମ।
ପରାନ୍ନଵର୍ଜନାଦେଵ ଲଭେଚ୍ଚାଂଦ୍ରାଯଣଂ ଫଲମ୍
ଅନ୍ୟର ଖାଦ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କଲେ ମାତ୍ର, ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତର ଫଳ ମିଳେ।
କାର୍ତିକେ ଵର୍ଜଯେନ୍ମାଂସଂ ସନ୍ଧାନଂ ଚ ଵିଶେଷତଃ
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ବିଶେଷ କରି ମାଂସ ଓ ଯୌନ ସମ୍ପର୍କ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ।