ଏତୈର୍ଦୁରାତ୍ମଭିର୍ମ ସ୍ତ୍ରୀ ଭକ୍ଷିତା ସର୍ଵଥୈଵ ତ୍ଵିମ ଵଧ୍ଯା ଦର୍ଦୁରାଃ
ଏହି ଦୁଷ୍ଟମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ମୋର ଜନାନୀକୁ ଖାଇଦେଇଛନ୍ତି; ତେଣୁ ଏହି ବେଙ୍ଗମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ମାରାଯିବେ।
ସ ତଦ୍ଵାକ୍ଯମୁପଶ୍ରୁତ୍ଯ ଵ୍ଯଥିତେଂଦ୍ରିଯମନାଃ ପ୍ରୋଵାଚ ପ୍ରସୀଦ ରାଜନ୍ନହମାଯୁର୍ନାମଭୂପାଲଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦୁଃଖରେ ମନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ, ସେ କହିଲେ— 'ମହାରାଜ, ଦୟା କରନ୍ତୁ; ମୋର ନାମ ଆୟୁର୍।'
ପ୍ରାପ୍ତା ସା ମମ ଦୁହିତା ଅତ୍ରାସ୍ତେ ନାଗଚୂଡୋ ନାଗରାଜଃ
'ମୋ ଝିଅ ଏଠାକୁ ଆସିଛି; ଏଠି ନାଗଚୂଡ଼ ନାଗମାନ୍ୟଙ୍କ ରାଜା ଅଛନ୍ତି।'
ତାମବ୍ରଵୀଦ୍ରାଜା ତାଂ ସ୍ମୃତ୍ଵାନୀଯ ମେ ଦୀଯତାମିତି
ରାଜା ତାଙ୍କୁ କହିଲେ— 'ତାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଏଠାକୁ ଆଣି, ମୋତେ ଦିଅ।'
ଅଥୈନାଂ ସ୍ମୃତ୍ଵା ରାଜ୍ଞେ ଅଦାତ୍
ତା'କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ତା'କୁ ଦେଲେ।
ମଯାଵହସିତୋ ଗାଲଵୋ ମହାନ୍ମୁନିଃ ତପସା କର୍ଶିତାଂଗଃ
ମୁଁ ମହାତପସ୍ବୀ ଗାଳବ ଋଷିଙ୍କୁ, ତପସ୍ୟାରେ କ୍ଷୀଣ ଶରୀର ଥିବାବେଳେ, ଉପହାସ କରିଥିଲି।
ପ୍ରସାଦିତସ୍ତୁ ଵିପ୍ରଃ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ୫.୨.୮୪.
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶାନ୍ତ ହେଲାପରେ, ସେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଅଵିତଥୋଽଯଂ ମମ ଶାପସ୍ତସ୍ମାଦନ୍ଯଜନ୍ମନି ଦର୍ଦୁରରାଜୋ ଭୂତ୍ଵା ତ୍ଵଂ ହି ଦୁହିତରମିକ୍ଷ୍ଵାକୁକୁଲୋତ୍ପନ୍ନାଯ ସର୍ଵଗୁଣାନ୍ଵିତାଯ ଦତ୍ତ୍ଵା ଯଦା ଯାସ୍ଯସି ମହାକାଲଵନେ ତସ୍ଯୋତ୍ତରଦିଗ୍ଭାଗେ ତଦା ଲିଂଗସ୍ଯ ଦର୍ଶନେନ ମୁକ୍ତିମଵାପ୍ସ୍ଯସି
'ମୋର ଏହି ଶାପ ଅବଶ୍ୟ ଫଳିବ; ତେଣୁ ଆଉ ଜନ୍ମରେ ତୁମେ ବେଙ୍ଗମାନଙ୍କ ରାଜା ହେବ। ଯେବେ ତୁମେ ତୁମର ଝିଅ—ଯିଏ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି ଏବଂ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ—ଅନ୍ୟକୁ ଦେଇ, ମହାକାଳବନର ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଯିବ, ସେଠାରେ ଲିଙ୍ଗ ଦେଖିଲେ ମୁକ୍ତି ପାଇବ।'
ଦୁହିତା କିଯତ୍ପାତାଲଂ ଯାସ୍ଯତି ସ୍ମୃତା ଚାଗମିଷ୍ଯତି
'ତୁମର ଝିଅ କିଛି ସମୟ ପାତାଳକୁ ଯିବ, କିନ୍ତୁ ସ୍ମରଣ କଲେ ସେ ପୁନି ଫେରିଆସିବ।'
ତସ୍ଯୋତ୍ତରେ ଲିଂଗଂ ଦଦର୍ଶ ତସ୍ଯ ଦର୍ଶନାଦନେକମା ଣିକ୍ଯରଚିତଂ ସିଦ୍ଧଗନ୍ଧର୍ଵସେଵିତଂ ଵିମାନଵରମାରୁହ୍ଯ ଶକ୍ରଲୋକଂ ଗତଃ
ସେଠାରୁ ଉତ୍ତରେ ସେ ଲିଙ୍ଗ ଦେଖିଲେ; ତାହା ଦେଖି, ଅନେକ ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଦିବ୍ୟ ବିମାନରେ ଚଢ଼ି, ତପସ୍ବୀ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ସେବା କରୁଥିବା, ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକକୁ ଗଲେ।
ତସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯମଵଲୋକ୍ଯ ଦେଵାଚାର୍ଯୋ ବୃହସ୍ପତିର୍ଵାକ୍ଯଂ ଜଗାଦ
ତାହାର ମହିମା ଦେଖି, ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ଗୁରୁ ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ—
ଅହୋ ଲିଂଗସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯମହୋ ଲିଂଗସ୍ଯ ଵୈଭଵମ୍
'ହେ ଲିଙ୍ଗର ମହିମା! ହେ ଲିଙ୍ଗର ବୈଭବ!'
ଆଯୁରାଖ୍ଯୋ ହି ଭୂପାଲୋ ମୁକ୍ତୋ ଦର୍ଦୁରତାଂ ଗତଃ
'ଆୟୁର୍ ନାମକ ରାଜା ବେଙ୍ଗ ହେବାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଛନ୍ତି।'
ଇତି ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦେଵାଚାର୍ଯସ୍ଯ ପାର୍ଵତି
ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ଗୁରୁଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ପାର୍ବତୀ...
ଯସ୍ମାଦ୍ଦର୍ଦୁରଭୂପାଲୋ ମୁକ୍ତୋ ଦର୍ଦୁରଯୋନିତଃ
ଦର୍ଦ୍ଦୁର ରାଜା ଯେତେବେଳେ ମୁକ୍ତି ପାଇଲେ, ସେ ଦର୍ଦ୍ଦୁର ଗର୍ଭରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ।
ଉତ୍ତରେଶ୍ଵରଦେଵଶ୍ଚ ଶାପପାପପ୍ରଣୋଦକଃ
ଉତ୍ତରେଶ୍ୱର ଭଗବାନ ଶାପ ଓ ପାପକୁ ଦୂର କରନ୍ତି।
ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦୋ ଦେଵି ମହାପାତକନାଶନଃ ଦର୍ଦୁରୋ ହି ଦୁରାଧର୍ଷଃ ସ ଚାପୀଶ୍ଵରତାଂ ଗତଃ ୫.୨.୮୪.
ଏହି ଦେବୀ, ସେ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାନ୍ତି, ମହାପାପକୁ ନାଶ କରନ୍ତି। ଦର୍ଦ୍ଦୁର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଜୟ, ଏବଂ ସେ ଭଗବାନତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି।
ଉତ୍ତରାଶାମଥୋ ଗତ୍ଵା ଯଃ ପଶ୍ଯେଦୁତ୍ତରେଶ୍ଵରମ୍
ଯେଉଁଠି ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଯାଇ ଉତ୍ତରେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରେ,
ସୁଭଗଃ ସର୍ଵଦା ଦାଂତଃ ସୁରୂପଃ ପୁତ୍ରଵାନିତି
ସେ ସଦା ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଶାନ୍ତ, ସୁନ୍ଦର ଓ ସନ୍ତାନବାନ୍।
ଯା ଵୃଦ୍ଧିସ୍ତୁ କୁବେରସ୍ଯ ଶକ୍ରସ୍ଯ ଚ ଯମସ୍ଯ ଚ ଜାଯତେ ନାତ୍ର ସନ୍ଦେହ ଉତ୍ତରେଶ୍ଵରଦର୍ଶନାତ
କୁବେର, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଯମଙ୍କର ଯେଉଁ ସମୃଦ୍ଧି ହୁଏ, ଏହାର କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ—ଏହା ଉତ୍ତରେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବାରୁ ମିଳେ।
କୃଷ୍ଣପକ୍ଷେ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ଯେ ପଶ୍ଯଂତି ଯଶସ୍ଵିନି
କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ, ଯେଉଁମାନେ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି, ହେ ଯଶସ୍ୱିନୀ,
କିଂ ଦାନୈଃ କିଂ ତପୋଭିଶ୍ଚ କିଂ ଯଜ୍ଞୈର୍ବହୁଦକ୍ଷିଣୈଃ
ତେବେ ଦାନ, ତପସ୍ୟା କିମ୍ବା ବହୁ ଦକ୍ଷିଣା ସହିତ ଯଜ୍ଞ—ଏସବୁର ଆବଶ୍ୟକତା କଣ?
ଆଜନ୍ମ ଚ କୃତଂ ପାପଂ ସ୍ଵଲ୍ପଂ ଵା ଯଦି ଵା ବହୁ
ଜନ୍ମରୁ ଯେଉଁ ପାପ କରାଯାଇଛି, ଛୋଟ କିମ୍ବା ବଡ଼,
ଇତ୍ଯେଵଂ ଚତୁରାଶୀତିଃ ସଂଖ୍ଯାତା ଈଶ୍ଵରାସ୍ତଵ
ଏଭଳି ଚଉଠିଏଠି ଅଠାଉରି ଦେବତାଙ୍କ ଗଣନା ହେଲା, ହେ ଭଗବାନ।
ଯ ଏତେଷାଂ ଦେଵି ଯାତ୍ରାଂ ପ୍ରତିଲୋମାନୁଲୋମତଃ
ଯେଉଁମାନେ, ହେ ଦେବୀ, ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ରମ କିମ୍ବା ବିପରୀତ କ୍ରମରେ ଯାତ୍ରା କରନ୍ତି,
ଯଶ୍ଚାପି ପୂଜଯେତ୍ତତ୍ର ଲିଂଗଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ତୁ ମାନଵଃ
ଏବଂ ଯେଉଁ ମଣିଷ ଭକ୍ତି ସହିତ ସେଠାରେ ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କରେ,
ଏଷ ତେ କଥିତୋ ଦେଵି ପ୍ରଭାଵଃ ପାପ ନାଶନଃ ୫.୨.୮୪.
ଏହିପରି, ହେ ଦେବୀ, ତୁମକୁ କହିଲି—ଏହା ପାପ ନାଶକ ଶକ୍ତି।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ପଞ୍ଚମ ଆଵଂତ୍ଯଖଂଡେ ଚତୁରଶୀତିଲିଙ୍ଗମାହାତ୍ମ୍ଯ ଉମାମହେଶ୍ଵରସଂଵାଦ ଉତ୍ତରେଶ୍ଵରଲିଂଗମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନପୂର୍ଵକ ଚତୁରଶୀତିଲିଂଗମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂନାମ ଚତୁରଶୀତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି, ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ପଞ୍ଚମ ଅବନ୍ତିଖଣ୍ଡରେ ଚଉଠିଏଠି ଲିଙ୍ଗ ମହିମା, ଉମା ଓ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ସଂବାଦରେ, ଉତ୍ତରେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା ସହିତ, ଏହି ଚଉଠିଏଠିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଶ୍ରୀଗଣେଶାଯ ନମଃ ଅଥ କାର୍ତ୍ତିକମାସମାହାତ୍ମ୍ଯପ୍ରାରମ୍ଭଃ ଦେଵୀଂ ସରସ୍ଵତୀଂ ଚୈଵ ତତୋ ଜଯମୁଦୀରଯେତ୍
ଶ୍ରୀଗଣେଶଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଏବେ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ମହିମା ଆରମ୍ଭ। ପରେ ଦେବୀ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ବିଜୟ ଅଭିଲାଷା କରିବା ଉଚିତ।
ଭୂଯୋଽନ୍ଯଚ୍ଛ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମଃ କାର୍ତିକସ୍ଯ ଚ ଵୈଭଵମ୍
ଆମେ ପୁଣିଥରେ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ମହିମା ବିଷୟରେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।