ତଦାଧ୍ଵନି ଜାତଶ୍ରମଃ କ୍ଷୁତ୍ତୃଷ୍ଣାଭିଭୂତଃ କସ୍ମିଂଶ୍ଚିଦ୍ଵନୋଦ୍ଦେଶେ ନୀଲଵନମପଶ୍ଯଚ୍ଚାଵିଵେଶ
ସେଠାରେ ଯାଉଥିବା ବେଳେ, ଶ୍ରମିତ ଓ ଭୋକ-ତୃଷ୍ଣାରେ କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇ, ଏକ ନୀଳବନ ଦେଖି, ସେଠାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତସ୍ଯ ଵନଖଣ୍ଡସ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣଭାଗେ ସରୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସାଶ୍ଵ ଏଵ ଵ୍ଯଗାହତ
ସେଇ ବନର ଦକ୍ଷିଣ ଭାଗରେ ଏକ ଝିଲିକୁ ଦେଖି, ଘୋଡ଼ା ସହିତ ସେଠାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଅଥାଶ୍ଵସ୍ଥଃ ସନ୍ମୃଣାଲମଶ୍ଵସ୍ଯାଗ୍ରତୋ ନିକ୍ଷିପ୍ଯ ପୁଷ୍କରିଣୀଂ ସମୁପାଵିଶତ୍
ଏପରେ, ଶାନ୍ତ ହୋଇ, ଘୋଡ଼ାର ଦାଡ଼ି ଆଗରେ ରଖି, ପଦ୍ମପୁଷ୍କରୀଣୀ ପାଖରେ ବସିଲେ।
ଶଯିତସ୍ତତଃ ଶଯାନୋ ଗୀତମଶୃଣୋତ୍
ସେଠାରେ ଶୋଇଥିବା ବେଳେ, ସେ ଏକ ଗୀତ ଶୁଣିଲେ।
ସ ଶ୍ରୁତ୍ଵାଚିଂତଯନ୍ନେହ ମନୁଷ୍ଯଗତିଂ ପ୍ରପଶ୍ଯାମି
ସେ ଶୁଣି, ଭାବିଲେ—ଏଠାରେ ମୁଁ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କର ଉପସ୍ଥିତି ଅନୁଭବୁଛି।
କସ୍ଯ ଖଲ୍ଵଯଂ ଗୀତଶବ୍ଦ ଇତ୍ଯଵଲୋକଯାମାସ
‘ଏହି ଗୀତ ଶବ୍ଦ କାହାର?’ ବୋଲି ଚିନ୍ତା କରି, ସେ ଚାରିପାଖ ଦେଖିଲେ।
ଅଥାପଶ୍ଯତ୍କନ୍ଯାଂ ପରମରୂପଦର୍ଶନୀଯାଂ ପୁଷ୍ପାଣି ଵିଚିନ୍ଵଂତୀଂ ଚାଥ ରାଜା ସମୀପେ ପର୍ଯକ୍ରାମତ୍ ।। ୫.୨.୮୪.
ତାପରେ ସେ ଏକ ଅତି ସୁନ୍ଦର କନ୍ୟାକୁ ଫୁଲ ଟୋକୁଥିବା ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ରାଜା ସେଠାକୁ ଯାଇଲେ।
ତାମବ୍ରଵୀଦ୍ରାଜା କସ୍ଯାସି ତ୍ଵଂ କନ୍ଯା ପରମରୂପଦର୍ଶନୀଯା ପୁଷ୍ପାଣି ଵିଚିନ୍ଵତୀ
ରାଜା ସେଠି କହିଲେ—‘ଏ ଅତି ସୁନ୍ଦର କନ୍ୟା, ତୁମେ କାହାର ଝିଅ? ଫୁଲ ଟୋକୁଛ?’
ସାଥ ରାଜସମୀପେ ଗତ୍ଵେତି ପ୍ରୋଵାଚ କନ୍ଯାସ୍ମୀତି
ସେ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, କହିଲେ, "ମୁଁ ଏକ କୁଁଆରି।"
ରାଜୋଵାଚ ଅର୍ଥୀ ତଵାସ୍ମୀତି
ରାଜା କହିଲେ, "ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରେମୀ।"
ଅଥୋଵାଚ କନ୍ଯା
ତାପରେ ସେଇ କୁଁଆରି କହିଲେ।
ତାଂ ରାଜା ସମପୃଚ୍ଛତ୍କସ୍ତେ ସମଯ ଇତି
ରାଜା ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, "ତୁମର କ'ଣ ଶର୍ତ୍ତ ଅଛି?"
ତତଃ କନ୍ଯା ତମୁଵାଚ ନୋଦକଂ ଦର୍ଶଯିତଵ୍ଯମିତି
ତାପରେ କୁଁଆରି କହିଲେ, "ପାଣି ଦେଖାଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।"
ରାଜା ବାଢମିତ୍ଯୁକ୍ତା ତାଂ ସମାଗମ୍ଯ ତଯା ସହାସ୍ତେ
ରାଜା କହିଲେ, "ଠିକ୍ ଅଛି," ଏବଂ ସେଠାରେ ସେଉଁଠି ତାଙ୍କ ସହ ରହିଲେ।
ତତ୍ରୈଵାସନ୍ନେ ରାଜନି ସେନା ତ୍ଵାଗଚ୍ଛତ୍ ତଯା ସହୋପଵିଷ୍ଟଂ ରାଜାନଂ ପରିଵାର୍ଯ ଚାତିଷ୍ଠତ୍
ସେଠାରେ ରାଜା ନିକଟରେ ଥିବାବେଳେ, ସେନା ଆସିଲା; ରାଜା ଏବଂ ସେଇ କୁଁଆରି ଏକଠି ବସିଥିଲେ, ସେନା ତାଙ୍କୁ ଘେରି ଦାଉଡ଼ିଲା।
ସଭାଜିତଶ୍ଚ ରାଜା ତଥୈଵ ଶିବି କଯା ପ୍ରାଯାତ୍
ରାଜାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦିଆଯିଲା, ଏବଂ ଶିବି ସେଇପରି ଚାଲିଗଲେ।
କିମତ୍ର ପ୍ରଯୋଜନଂ ଵିଦ୍ଯତେ ଇତ୍ଯବ୍ରୁଵଂସ୍ତାଃ ସ୍ତ୍ରିଯୋ ପୂର୍ଵମେଵ ପଶ୍ଯାମସ୍ତଦୁଦକଂ ନାତ୍ରାଶ୍ରିଯତ ଇତି ।। ୫.୨.୮୪.
ସେଠାରେ ମହିଳାମାନେ କହିଲେ, "ଏଠାରେ କ'ଣ କାମ ଅଛି? ଆମେ ପୂର୍ବରୁ ଏହି ପାଣି ଦେଖିଛୁ; ଏଠାରେ ଏହାକୁ ମୂଲ୍ୟ ଦିଆଯାଉନାହିଁ।"
ଅଥାମା ତ୍ଯଶ୍ଚ ନିରୁଦକଂ କାରଯିତ୍ଵା ଦାରୁଵୃକ୍ଷଂ ଵୃଦ୍ଧପୁଷ୍ପଫଲଂ ଶରଦ୍ଯୁପଲଭ୍ଯ ରାଜାନାମବ୍ରଵୀତ୍
ତାପରେ ଅମାତ୍ୟ ଏଠାକୁ ପାଣିହୀନ କରି, ଶରଦ୍ ଋତୁରେ ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଥିବା ଜରା ଗଛ ଦେଖି, ରାଜାମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ।
ସ ତସ୍ଯ ଵଚନାତ୍ତ ଯୈଵ ସହ ଦେଵ୍ଯା ଵନଂ ପ୍ରାଵିଶତ୍
ତାଙ୍କର କଥା ଅନୁସାରେ, ସେ ଦେବୀଙ୍କ ସହ ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ସକଲତ୍ରସ୍ତସ୍ମିନ୍ଵନେ ରମ୍ଯେ ତଯୈଵ ସହ ରେମେ
ସେ ସୁନ୍ଦର ଅରଣ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀ ସହ ଆନନ୍ଦ କରିଥିଲେ।
ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଚ ରାଜା ସହ ପ୍ରିଯଯା ସୁଧାଧଵଲସଲିଲପୂର୍ଣାଂ ଵାପୀମପଶ୍ଯତ୍
ଅଭ୍ୟନ୍ତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ରାଜା ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ସହ ଦୁଧ ପରି ଧଳା ପାଣିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ ବାପୀ ଦେଖିଲେ।
ଵାପୀଂ ଦର୍ଦୁରୈଃ ପୂର୍ଣାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈଵ ଚ ତାଂ ତସ୍ଯା ଏଵ ତୀରେ ତଯା ଦେଵ୍ଯାତିଷ୍ଠତ୍
ବାପୀଟି ଡାଡ଼ୁରେ ଭରିଥିବା ଦେଖି, ସେ ଦେବୀ ସହ ସେଠାରେ ତୀରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
ଅଥ ତାଂ ଦେଵୀଂ ରାଜାବ୍ରଵୀତ୍
ତାପରେ ରାଜା ଦେବୀଙ୍କୁ କହିଲେ।
ସା ଚ ତଦ୍ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୀର୍ଥଵାପୀଂ ନ୍ଯମଜ୍ଜନ୍ନ ପୁନରୁଦମଜ୍ଜତ୍
ସେ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ପବିତ୍ର ବାପୀରେ ଡୁବିଗଲେ ଏବଂ ପୁଣି ବାହାରିଲେ।
ଵାପୀଂ ଦର୍ଦୁରୈର୍ ପୂର୍ଣାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଆଜ୍ଞାପଯାମାସ ଭୃତ୍ଯାନ୍ସର୍ଵଦର୍ଦୁରଵଧଃ କ୍ରିଯତାମିତି
ବାପୀଟି ଡାଡ଼ୁରେ ଭରିଥିବା ଦେଖି, ସେ ତାଙ୍କ ଚାକରମାନେଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ, "ସମସ୍ତ ଡାଡ଼ୁକୁ ମାରିଦିଅ।"
ଯୋ ମମାର୍ଥୀ ସ ତୈର୍ଦଦୁରୈରୁପାଯନୈର୍ମାମନୁତିଷ୍ଠେତ୍
ଯେଉଁଠି ମୋତେ ଚାହେ, ସେ ଏହି ଡାଡ଼ୁମାନଙ୍କ ଉପହାର ଦେଇ ମୋତେ ସମ୍ମାନ କରିବ।
ଅଥ କଶ୍ଚିନ୍ମହାନ୍ଦର୍ଦୁରୋ ଦର୍ଦୁରଵଧେ କ୍ରିଯମାଣେ ସର୍ଵାସୁ ଦିକ୍ଷ୍ଵଭ୍ଯଗାତ୍ ।। ୫.୨.୮୪.
ଏହିପରେ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବେଙ୍ଗମାନଙ୍କ ନାଶ ହେଉଥିବାବେଳେ, ଏକ ବଡ଼ ବେଙ୍ଗ ଆସିପହଞ୍ଚିଲା।
ଉପେତ୍ଯ ଚୈନମୁଵାଚେଦଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା କ୍ରୋଧଵଶଂଗତମ୍
ସେ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ, ତାଙ୍କୁ କ୍ରୋଧରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇଥିବା ଦେଖି, କହିଲା—
ଶ୍ଲୋକଶ୍ଚାତ୍ର ଭଵତି ପ୍ରକ୍ଷୀଯତେ ମହାଧର୍ମୋ ଜନାନାଂ ପରିଜାନତାମ୍
ଏଠାରେ ଏକ ଶ୍ଲୋକ କୁହାଯାଏ— 'ଯେଉଁମାନେ ସତ୍ୟକୁ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ମହାପୁଣ୍ୟ କ୍ଷୟ ହୁଏ।'
ତମେଵଂ ଵାଦିନମିଷ୍ଟଜନଵିଯୋଗେ ଶାକପରୀତାତ୍ମାନଂ ସ ରାଜା ପ୍ରୋଵାଚ
ଏପରି କଥା କହୁଥିବା, ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ବିୟୋଗରେ ଦୁଃଖିତ ହୃଦୟ ବେଙ୍ଗକୁ ରାଜା ଉତ୍ତର ଦେଲେ।