ବଦ୍ଧଃ ପ୍ରାଚେତସୋ ଦକ୍ଷଃ ପାଶେନ ସୁଦୃଢେନ ଚ
ପ୍ରଚେତସଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦକ୍ଷ ଦୃଢ଼ ପାଶରେ ବାନ୍ଧାଯାଇଥିଲେ।
ଵୃତ୍ତାଂତଃ କଥିତଃ ସର୍ଵୋ ଵିସ୍ତରେଣ ଯଥା ତଥା
ଏହି ସମସ୍ତ ଘଟଣା ଯେପରି ଘଟିଥିଲା, ସେପରି ସବୁବେଳେ ବିସ୍ତାରରେ କହାଯାଇଛି।
ନଷ୍ଟାଶ୍ଚ ଵସଵୋ ଦେଵାଃ ପୀଡିତା ଭାସ୍କରା ରଣେ ଵରୁଣୋ ଯାଦସାଂ ନାଥଃ କ୍ଵ ଗତଃ ପରମେଶ୍ଵରଃ
ବସୁ ଓ ଦେବମାନେ ନଷ୍ଟ ହେଲେ, ଭାସ୍କର ଯୁଦ୍ଧରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଲେ; ଜଳର ନାଥ ବରୁଣ କେଉଁଠି ଗଲେ, ହେ ପରମେଶ୍ୱର?
ଭଦ୍ରକାଲ୍ଯା ହତଂ ସର୍ଵଂ ଵୀରଭଦ୍ରଗଣେନ ଚ
ସମସ୍ତ କିଛି ଭଦ୍ରକାଳୀ ଓ ବୀରଭଦ୍ରଙ୍କ ସେନା ଦ୍ୱାରା ବିନାଶ ହେଲା।
ପ୍ରଦୀପିତା ମହାଶାଲା ଭଗ୍ନଂ ଵୈ ଯଜ୍ଞତୋରଣମ୍ ଆଜଗାମ କୃପାଵିଷ୍ଟୋ ଯତ୍ରାହଂ ମନ୍ଦରେ ସ୍ଥିତଃ
ମହାଶାଳା ଅଗ୍ନିରେ ପୁଡ଼ିଗଲା, ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାର ଭାଙ୍ଗିଗଲା; ଦୟାରେ ଭରିଯାଇ, ସେ ଯେଉଁଠି ମୁଁ ମନ୍ଦରେ ଦଢ଼ିଥିଲି, ସେଠାକୁ ଆସିଲେ।
ସ୍ତୁତିଂ କୃତ୍ଵା ମଦୀଯାଂ ତୁ ଵାକ୍ଯମୁକ୍ତମିଦଂ ତଦା
ମୁଁ ମୋର ସ୍ତୁତି କରି, ତାପରେ ଏହି କଥା କହିଲି।
ଭଦ୍ରକାଲ୍ଯା ମହାଦେଵ ଵସଵୋ ଜର୍ଜରୀକୃତାଃ
ହେ ମହାଦେବ, ବସୁମାନେ ଭଦ୍ରକାଳୀ ଦ୍ୱାରା ଭାଙ୍ଗିଦିଆଯାଇଛନ୍ତି।
କାଯାଵରୋହଣଂ ଦେଵ ତୁଷିତାନାଂ କଥଂ ଭଵେତ୍
ହେ ଦେବ, ତୁଷିତମାନେ କିପରି ଦେହ ଧାରଣ କରିପାରିବେ?
ମହାକାଲଵନେ କ୍ଷେତ୍ରେ ଗଚ୍ଛନ୍ତୁ ତୁଷିତାସ୍ତ୍ଵମୀ
ଏହି ତୁଷିତମାନେ ମହାକାଳବନର କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଯାଉନ୍ତୁ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାଶ୍ଚ ମମାଦେଶାଚ୍ଚତୁଃଶିଷ୍ଯୈଃ ସମନ୍ଵିତାଃ ୫.୨.୮୨.
ମୋ ଆଦେଶରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଚାରି ଶିଷ୍ୟ ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ।
ତତ୍ର କାଯମନୁପ୍ରାପ୍ତା ମମ ଶିଷ୍ଯା ମମୋ ପମାଃ
ସେଠାରେ, ମୋର ଶିଷ୍ୟମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ମୋ ପରି ସମାନ, ଦେହ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି।
କ୍ଷେତ୍ରସ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣେ ତସ୍ଯ ଵିଦ୍ଯତେ ଲିଂଗମୁତ୍ତମମ୍
ସେ କ୍ଷେତ୍ରର ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଏକ ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଲିଙ୍ଗ ଅଛି।
ପ୍ରସାଦାତ୍ତସ୍ଯ ଲିଂଗସ୍ଯ କାଯାନ୍ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯଂତ୍ଯମୀ ସୁରାଃ
ସେ ଲିଙ୍ଗର କୃପାରେ, ଏହି ଦେବତାମାନେ ଦେହ ପାଇବେ।
ମୁଦିତା ବ୍ରହ୍ମଣା ସାର୍ଦ୍ଧଂ ଯତ୍ର ତଲ୍ଲିଂଗମୁତ୍ତମମ୍
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହିତ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ସେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଲିଙ୍ଗ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଅଛନ୍ତି।
ପୁନସ୍ତେ ତାଦୃଶା ଜାତାସ୍ତୁଷିତା ଯାଦୃଶାଽଭଵନ୍ ସମୀହିତପ୍ରଦୋ ନିତ୍ଯଂ ଖ୍ଯାତୋ ଦେଵୋ ଭଵିଷ୍ଯତି
ପୁଣି, ଯେଉଁମାନେ ଏପରି ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି ଏବଂ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଅଛନ୍ତି, ସେ ଦେବତା ସଦା ଇଚ୍ଛାପୂରଣ କରୁଥିବା ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବେ।
ଯେ ଗତ୍ଵା ଦକ୍ଷିଣାମାଶାଂ ଦେଵଂ କାଯାଵରୋହଣମ୍
ଯେଉଁମାନେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଯାଇ, କାୟାବରୋହଣ ଦେବଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି—
ଜନ୍ମକୋଟିସହସ୍ରୈସ୍ତୁ ଯତ୍ପାପଂ ସମୁପାର୍ଜିତମ୍
ହଜାର ହଜାର ଜନ୍ମରେ ଯେଉଁ ପାପ ସଂଚୟ ହୋଇଛି—
ସ୍ଵକର୍ମଣା ଗତା ଯେ ଚ ନରକେ ପିତରୋ ଗଣାଃ
ଏବଂ ଯେଉଁ ପିତୃମାନେ ନିଜ କର୍ମରେ ନରକକୁ ଗଲେ—
ଯେ ପଶ୍ଯଂତି ପ୍ରସଂଗେନ ଦେଵଂ କାଯାରୋହଣମ୍
ଯେଉଁମାନେ କ୍ଷଣିକ ଅବସରରେ ମଧ୍ୟ କାୟାରୋହଣ ଦେବଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି—
ସ୍ପର୍ଶନାତ୍ତସ୍ଯ ଲିଂଗସ୍ଯ ପାପିନୋପି ହି ଯେ ନରାଃ ୫.୨.୮୨.
ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ, ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପାପୀ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ—
ଶାଠ୍ଯେନ ପୂଜିତୋ ଦେଵଃ କାଯାଵରୋହଣେଶ୍ଵରଃ
ଯଦି କାୟାବରୋହଣେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଚାଳାକି ସହିତ ପୂଜା କରାଯାଏ—
ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ଯେ ପ୍ରପଶ୍ଯଂତି ସ୍ନାତ୍ଵା କାଯାଵରୋହଣମ୍
ଯେଉଁମାନେ ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ସ୍ନାନ କରି କାୟାବରୋହଣଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି—
ଏଷ ତେ କଥିତୋ ଦେଵି ପ୍ରଭାଵଃ ପାପନାଶନଃ
ହେ ଦେବୀ, ଏହିପରି ପାପ ନାଶ କରୁଥିବା ଶକ୍ତିକୁ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଲି।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ପଞ୍ଚମ ଆଵଂତ୍ଯଖଂଡେ ଚତୁରଶୀତିଲିଙ୍ଗମାହାତ୍ମ୍ଯ ଉମାମହେଶ୍ଵରସଂଵାଦେ କାଯାଵରୋହଣେଶ୍ଵରମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣ ନଂନାମ ଦ୍ଵଯଶୀତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଥିବା ସଂହିତାରେ, ପଞ୍ଚମ ଅବନ୍ତୀ ଖଣ୍ଡରେ, ଚଉରାଶି ଟି ଲିଙ୍ଗର ମହିମାରେ, ଉମା ଓ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ସଂବାଦରେ, 'କାୟାବରୋହଣେଶ୍ୱର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନ' ନାମକ ବୟାଶିଠି ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଯସ୍ଯ ଶ୍ରଵଣମାତ୍ରେଣ ମୁଚ୍ଯତେ ସର୍ଵପାତକୈଃ
ଯାହାଙ୍କ ବିଷୟରେ କେବଳ ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ଆଦିକଲ୍ପେ ମହାଦେଵି ଲୋକାନାମନୁକମ୍ପଯା
ଯୁଗର ଆରମ୍ଭରେ, ହେ ମହାଦେବୀ, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ପ୍ରତି କୃପାବଶତଃ—
ତେଷାଂ ମଧ୍ଯେ ବିଲ୍ଵଵୃକ୍ଷଃ ଶ୍ରୀଵୃକ୍ଷ ଇତି ଗୀଯତେ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଳ୍ବ ଗଛକୁ ଶୁଭ ଗଛ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଉପଵିଷ୍ଟସ୍ତଦା ଦୃଷ୍ଟୋ ବ୍ରହ୍ମଣା ଲୋକକର୍ତୃଣା
ସେ ସମୟରେ, ସେଉଁଠି ବସିଥିବାକୁ ଲୋକସୃଷ୍ଟିକାରୀ ବ୍ରହ୍ମା ଦେଖିଥିଲେ।
ଭକ୍ଷଯତ୍ଯତିସଂହୃଷ୍ଟୋ ହଦ୍ଯାନି ଚ ମୃଦୂନି ଚ
ସେ ବହୁତ ଖୁସିରେ ମୃଦୁ ଓ ସୁକୁମାର ଅଂଶଗୁଡ଼ିକୁ ଖାଉଛନ୍ତି।
ଖଙ୍ଗୀ କିରୀଟମାଲୀ ଚ କୁଣ୍ଡଲୀ କଵଚୀ ତଥା
ସେ ତଳୱାର ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ ଓ ମାଳା ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି, କାନରେ କୁଣ୍ଡଳ ଓ ଶରୀରରେ କବଚ ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି।