ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ପଞ୍ଚମ୍ ଆଵଂତ୍ଯଖଣ୍ଡେ ଚତୁରଶୀତିଲିଙ୍ଗମାହାତ୍ମ୍ଯ ଉମାମହେଶ୍ଵରସଂଵାଦେ ପୁଷ୍ପଦନ୍ତେଶ୍ଵରମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂନାମ ସପ୍ତ ସପ୍ତତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀହଜାର ଶ୍ଲୋକର ସଂହିତାରେ, ପଞ୍ଚମ ଅବନ୍ତିଖଣ୍ଡରେ, ଚଉରାଶି ଲିଙ୍ଗର ମହିମା ବିଷୟରେ, ଉମା ଓ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ସଂବାଦରେ, ପୁଷ୍ପଦନ୍ତେଶ୍ୱରଙ୍କ ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ସତସପ୍ତତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଅଟେ।
ଯସ୍ଯ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେଣ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାଫଲଂ ଲଭେତ୍
ଯାହାଙ୍କୁ କେବଳ ଦେଖିଲେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର ଫଳ ମିଳିଯାଏ,
ଶାକଲେ ନଗରେ ଦେଵି ଚିତ୍ରସେନୋ ମହୀପତିଃ
ଶାକଳ ନଗରରେ, ହେ ଦେବୀ, ଚିତ୍ରସେନ ନାମକ ରାଜା ଥିଲେ।
ତସ୍ଯ ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା ଭାର୍ଯା ପ୍ରାଣେ ଭ୍ଯୋଽପି ଗରୀଗସୀ
ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ଥିଲେ ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା, ଜୀବନଠାରୁ ମଧ୍ୟା ଅଧିକ ପ୍ରିୟ।
ଅପୁତ୍ରସ୍ଯାପି ନୃପତେଃ ପୁତ୍ରୀ ଜାତା ମନୋରମା
ରାଜାଙ୍କର କୌଣସି ପୁଅ ନଥିଲେ, ତଥାପି ତାଙ୍କର ଏକ ଝିଅ ଜନ୍ମ ନେଲା, ନାମ ମନୋରମା।
ସର୍ଵଲକ୍ଷଣସଂପନ୍ନା କନ୍ଯା ଲାଵଣ୍ଯଵତ୍ଯପି
ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣରେ ଯୁକ୍ତ ଏହି କନ୍ୟା ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ଥିଲେ।
ଵୈରାଗ୍ଯାଦ୍ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯଂ ଚ ଚଚାର ତନୁମଧ୍ଯମା
ବିରାଗ ଦେଖାଇ, ସେ ସୁସ୍ଲିମ୍ ଦେହ ଥିବା ଝିଅଟି ନିଜେ ନିଜେ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଲା।
ଉତ୍ସଂଗେ ଚ ନିଜେ କୃତ୍ଵା ମୂର୍ଧ୍ନି ଚାଘ୍ରାଯ ହର୍ଷିତଃ
ସେ ଖୁସି ହୋଇ ଝିଅଟିକୁ ନିଜ ଆଙ୍କ ଉପରେ ବସାଇଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଘ୍ରାଣ କରି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
ନୃପାଯ ନୃପପୁତ୍ରାଯ ସଂମତାଯ ଦ୍ଵିଜାଯ ଵା ହର୍ଷେଣ ଚାଵୃତୋ ରାଜା ପୁନଃ ପପ୍ରଚ୍ଛ ତାଂ ସୁତାମ୍
ରାଜା, ରାଜପୁତ୍ର କିମ୍ବା ଗରିମାଶାଳୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି, ଖୁସିରେ ଭରି ରାଜା ପୁଣିଥରେ ଝିଅକୁ ପଚାରିଲେ।
ପୃଷ୍ଟା ଚ ସା ଯଦା ଦେଵୀ ନ ଚୋଵାଚ ନୃପଂ ପ୍ରତି
ସେ ଦେବୀକୁ ପଚାରାଯିବା ସମୟରେ, ସେ ରାଜାଙ୍କୁ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ।
ଯଦି ମଦ୍ଵଚନଂ ପୁତ୍ରି ପ୍ରତିଭାତି ନ ସାଂପ୍ରତମ୍ 5.2.78.
ମୋ ଝିଅ, ଏହି ସମୟରେ ମୋ କଥା ତୁମକୁ ଭଲ ଲାଗୁନଥିଲେ—
ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ସା ନୃପତିନା ପିତ୍ରା ପ୍ରୋକ୍ତା ପୁନଃପୁନଃ
ଏଭଳି ରାଜା, ତାଙ୍କ ପିତା, ପୁଣିପୁଣି କହିଲେ—
ଜହାସ ଚାତିହାସେନ ପୁନଃ ଶ୍ଵାସାଂଶ୍ଚ ମୁଂଚତି
ସେ ବଡ଼ ହସିଲେ ଏବଂ ପୁଣିପୁଣି ଦୀର୍ଘ ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ିଲେ।
ତାମଵସ୍ଥାଂ ଗତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୁତ୍ରୀ ମୁନ୍ମତ୍ତତାଂ ଗତାମ୍
ଝିଅଟି ଏଭଳି ଅବସ୍ଥାରେ, ପାଗଳ ପରି ହୋଇଯିବାକୁ ଦେଖି—
ଭୂତେନ ଵା ପିଶାଚେନ ମତ୍ସୁତା ଲକ୍ଷଣୈର୍ଯୁତା
ସେ ଭାବିଲେ, 'ମୋ ଝିଅ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କିଛି ଭୂତ କିମ୍ବା ପିଶାଚ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି।'
ତଦା ପ୍ରୋକ୍ତସ୍ତଯା ପୁତ୍ର୍ଯା ମା ତାତ ଵିମନା ଭଵ
ତେବେ ଝିଅଟି କହିଲେ, 'ତୁମେ ଦୁଃଖିତ ହେଉନି, ବାପା।'
ନ ପିଶାଚେନ ଯକ୍ଷେଣ ତଵ କନ୍ଯା ମହୀପତେ
ହେ ରାଜା, ତୁମର ଝିଅ କୌଣସି ପିଶାଚ କିମ୍ବା ଯକ୍ଷ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରାନ୍ତ ନୁହେଁ।
ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ଯୋତିଷେ ପୁରେ ଵିପ୍ରୋ ହରସ୍ଵାମୀ ବଭୂଵ ହ
ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ୟୋତିଷପୁର ନଗରରେ ହରସ୍ୱାମୀ ନାମକ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ।
ରୂପଯୌଵନସଂପନ୍ନା ତସ୍ଯ ନାହଂ ପ୍ରିଯା ଵିଭୋ
ମୋର ରୂପ ଓ ଯୌବନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ହେଇପାରିଲି ନାହିଁ।
ନାନ୍ଯସ୍ଯ କସ୍ଯଚିଦ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟା ମୁକ୍ତ୍ଵା ମାଂ ପୃଥିଵୀପତେ
ହେ ରାଜା, ସେ ମୋତେ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ଘୃଣା କରୁନଥିଲେ।
ଅହମୂଢାଂ କୁଲୀନେନ ଦ୍ଵିଜେନାତିଗୁଣେନ ଚ 5.2.78.
ମୁଁ ଉଚ୍ଚ ବଂଶର ହେଲି ମଧ୍ୟ, ସେ ଅତି ଗୁଣବାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦ୍ୱାରା ଭ୍ରମିତ ହୋଇଥିଲି।
ତେନ ମେ ଵଲ୍ଲଭୋ ରାଜନ୍ନ ଚାହଂ ତସ୍ଯ ଵଲ୍ଲଭା
ହେ ରାଜା, ସେ ମୋର ପ୍ରିୟ ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ମୁଁ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ହେଇପାରିଲି ନାହିଁ।
ନାନ୍ଯତ୍ର କୁରୁତେ ଭାଵଂ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯଵ୍ରତେ ସ୍ଥିତଃ ଅପୃଚ୍ଛଂ ପ୍ରମଦାସ୍ତାତ ଯାସ୍ତ୍ଯକ୍ତାଃ ପତିଭିଃ କିଲ
ସେ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ରହି, ଅନ୍ୟ କାହା ପାଇଁ ଭାବ ଦେଉନଥିଲେ। ବାପା, ମୁଁ ସେମାନେ ଝିଅମାନେ ଯେଉଁମାନେ ସ୍ୱାମୀ ଦ୍ୱାରା ତ୍ୟାଗିତ ହୋଇଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ପଚାରିଥିଲି।
ତାଭିରୁକ୍ତା ହ୍ଯହଂ ଭୂପ ଵଶ୍ଯୋ ଭର୍ତ୍ତା ଭଵିଷ୍ଯତି
ହେ ରାଜା, ସେମାନେ ମୋତେ କହିଥିଲେ, 'ସ୍ୱାମୀ ଏକଦିନ ନିଜ ଜନୀଙ୍କ ପାଖରେ ବଶ ହେବେ।'
ଭେଷଜୈର୍ଵିଵିଧୈଶ୍ଚୂର୍ଣୈର୍ମଂତ୍ରୈର୍ମୋହକରୈଃ ପରୈଃ
ବିଭିନ୍ନ ଔଷଧ, ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମୋହ ଘଟାଯିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରାଗଲା।
ତତୋଽହଂ ତ୍ଵରିତା ଗତ୍ଵା ତାସାଂ ଵାକ୍ଯେନ ଭୂପତେ
ତାଙ୍କର କଥା ଅନୁଯାୟୀ, ରାଜା, ମୁଁ ତୁରନ୍ତ ଗଲି।
ପ୍ରଦୋଷେ ପଯସା ଯୁକ୍ତଶ୍ଚୂର୍ଣୋ ଭର୍ତ୍ତରି ଯୋଜିତଃ
ସଂଧ୍ୟାବେଳେ ଦୁଧ ସହିତ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ମିଶାଇ ମୋର ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଦିଆଯିଲା।
ଯଦା ପୀତଶ୍ଚ ଚୂର୍ଣସ୍ତୁ ମନ୍ତ୍ରେଣାତୀଵ ଗୁଂଠିତଃ
ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଭଲଭାବେ ଲୁଚାଯାଇଥିବା ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଯେତେବେଳେ ପିଇଥିଲେ,
ଦ୍ଵାରଦେଶେ ସ୍ଥିତଃ କ୍ରଂଦନ୍ଦାସୋଽସ୍ମି ତଵ ଶୋଭନେ
ମୁଁ ତୋର ଦ୍ୱାରରେ ଦାସୀ ଭାବେ ଦଢ଼ି ଦଢ଼ି କାନ୍ଦୁଥିଲି, ଶୋଭାବତୀ।
ତତ୍ତସ୍ଯ ରୁଦିତଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ମଂତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯତୋ ନୃପ
ତାଙ୍କର କାନ୍ଦିବାକୁ ମନ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ହେବା ବୁଝିଲି, ରାଜା।