କୃତ୍ଵା ତ୍ରିଷଵଣଂ ସ୍ନାନଂ କମ୍ପା ପଯସି ନିର୍ମଲେ
କମ୍ପା ନଦୀର ଶୁଦ୍ଧ ଜଳରେ ତିନିବାର ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ।
ଵୃକ୍ଷପ୍ରରୋପଣୈର୍ଦାନୈରଶେଷାତିଥିପୂଜନୈଃ
ଗଛ ଲଗାଇ, ଦାନ ଦେଇ ଓ ସମସ୍ତ ଅତିଥିମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିଥିଲେ।
ଗ୍ରୀଷ୍ମେ ପଂଚାଗ୍ନିମଧ୍ଯସ୍ଥା ଵର୍ଷାସୁ ସ୍ଥଂଡିଲେଶଯା
ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳରେ ପଞ୍ଚ ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟରେ ଉଭୟ, ବର୍ଷାକାଳରେ ଭୂମିରେ ଶୟନ କଲେ।
ପୁଣ୍ଯାତ୍ମନାଂ ମହର୍ଷୀଣାଂ ଦର୍ଶନାର୍ଥମୁପେଯୁଷାମ୍
ପୁଣ୍ୟାତ୍ମା ମହାର୍ଷିମାନେ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଆସିଥିଲେ।
କଦାଚିତ୍ସ୍ଵଯମୁଚ୍ଚିତ୍ଯ ଵନାଂତାତ୍ପଲ୍ଲଵାନ୍ଵିତମ୍
କେବେ କେବେ ସେ ନିଜେ ଜଙ୍ଗଲରୁ କିଶଳୟ ଚୟନ କରିଥିଲେ।
କୃତ୍ଵା ଚ ସୈକତଂ ଲିଂଗଂ କଂପାରୋଧସି ପାଵନେ
କମ୍ପା ନଦୀର ପବିତ୍ର କୂଳରେ ବାଳିରେ ଏକ ଲିଙ୍ଗ ତିଆରି କଲେ।
ସୂର୍ଯମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଵିଧିଵଦ୍ରକ୍ତୈଃ ପୁଷ୍ପୈଶ୍ଚ ଚଂଦନୈଃ
ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ରକ୍ତ ଫୁଲ ଓ ଚନ୍ଦନ ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ।
ଧୂପୈର୍ଦୀପଶ୍ଚ ନୈଵେଦ୍ଯୈର୍ଭକ୍ତିଭାଵସମନ୍ଵିତୈଃ 1.3.1.4.
ଧୂପ, ଦୀପ ଓ ଭକ୍ତିଭାବରେ ନୈବେଦ୍ୟ ଦେଇ ପୂଜା କରିଥିଲେ।
ଅଥ ଦେଵଃ ଶିଵଃ ସାକ୍ଷାତ୍ସଂଶୋଧଯିତୁମଂବିକାମ୍
ତାପରେ ଦେବ ଶିବ ନିଜେ ଅମ୍ବିକାଙ୍କୁ ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ଅତିଵୃଦ୍ଧଂ ପ୍ରଵାହଂ ତଂ କମ୍ପାଯାଃ ସମୁପସ୍ଥିତମ୍
କମ୍ପା ନଦୀର ଏକ ବଡ଼ ବନ୍ୟା ଆସିଲା।
ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ଦେଵି ବହୁଲଃ ପ୍ରଵାହୋଽଯଂ ଵିଜୃଂଭତେ
"ଉଠ, ଦେବୀ! ବଡ଼ ବନ୍ୟା ବଢ଼ିଯାଉଛି।"
ଇତି ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଧ୍ଯାଯଂତୀ ମୀଲିତେକ୍ଷଣା
ଏହି କଥା ଶୁଣି ନିଜ ଚକ୍ଷୁ ବନ୍ଦ କରି ଧ୍ୟାନରେ ଲଗି ରହିଲେ।
ଅଚିଂତଯଚ୍ଚ ସା ଦେଵୀ ପୂଜାଵିଘ୍ନସମାକୁଲା
ସେ ଦେବୀ ପୂଜାର ବାଧାରେ ଚିନ୍ତିତ ହେଇ ବିଚାର କରିଲେ।
ଶ୍ରେଯଃ ପ୍ରାପ୍ତୁମଵିଘ୍ନେନ ପ୍ରାଯଃ ପୁଣ୍ଯାତ୍ମନାଂ ଭୁଵି
ପୃଥିବୀରେ ନିର୍ବିଘ୍ନ ଭାବରେ ଶ୍ରେୟସ୍ ପ୍ରାପ୍ତି ସଦା ଉତ୍ତମ ମନ୍ୟ ମାନଙ୍କୁ ମିଳେ।
ସୈକତଂ ଲିଂଗମତୁଲପ୍ରଵାହାଲ୍ଲଯମେଷ୍ଯତି
ଅସମ ଅତି ବଡ଼ ବନ୍ୟାରେ ବାଳିର ଲିଙ୍ଗ ଗଳିଯିବ।
ପ୍ରଵାହୋଽଯଂ ସମାଯାତି ଶିଵମାଯାଵିନିର୍ମିତଃ
ଏହି ବନ୍ୟା ଶିବଙ୍କ ମାୟାରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ଆସୁଛି।
ଆଲିଂଗ୍ଯ ସୁଦୃଢଂ ଦୋର୍ଭ୍ଯାମେତଲ୍ଲିଂଗମନାକୁଲମ୍
ସେ ଲିଙ୍ଗକୁ ଦୁଇ ହାତରେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଆଲିଂଗନ କରି, ଯେଉଁଥିରେ ବିଘ୍ନ ନ ହେଉ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ସୈକତଂ ଲିଗଂ ଗାଢମାଲିଂଗ୍ଯ ସାଂବିକା 1.3.1.4.
ଏପରି କଥା ଶୁଣି ଅମ୍ବିକା ବାଳିର ଲିଙ୍ଗକୁ ଗଢ଼ି ଆଲିଂଗନ କଲେ।
ସ୍ତନଚୂଚୁକନିର୍ମଗ୍ନମୁଦ୍ରାଦର୍ଶିତଲାଂଛନମ୍
ତାଙ୍କ ଷ୍ଟନର ଚୁଚୁକ ଲିଙ୍ଗରେ ଦବି ଚିହ୍ନ ଦେଖାଗଲା।
ନିମୀଲିତେକ୍ଷଣା ଧ୍ଯାନନିଷ୍ଠୈକହୃଦଯା ସ୍ଥିତା
ଚକ୍ଷୁ ବନ୍ଦ କରି ଧ୍ୟାନରେ ଲଗି ଏକାଗ୍ର ହୃଦୟରେ ଉଭି ରହିଲେ।
କଂପସ୍ଵେଦପରିତ୍ରାଣଲଜ୍ଜାପ୍ରଣଯକେଲିଦାତ୍
କମ୍ପନ, ଘମ, ଲଜ୍ଜା, ପ୍ରେମ ଓ ଖେଳା ମଧୁରତାରୁ,
ଅଥ ତାମବ୍ରଵୀତ୍କାପି ଦୈଵୀ ଵାଗଶରୀରିଣୀ
ତାପରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଶରୀରୀ ବାଣୀ ତାଙ୍କୁ କହିଲା:
ତ୍ଵଯାର୍ଚିତମିଦଂ ଲିଂଗଂ ସୈକତଂ ସ୍ଥିରଵୈଭଵମ୍
"ତୁମେ ପୂଜିଥିବା ବାଳିର ଲିଙ୍ଗ ଦୀର୍ଘ ସମ୍ମାନ ରଖିଛି।"
ତପଶ୍ଚର୍ଯାଂ ତଵାଲୋକ୍ଯ ରଚିତଂ ଧର୍ମପାଲନମ୍
ତୁମର ତପସ୍ୟା ଓ ଧର୍ମ ପାଳନ ଦେଖି,
ଅହଂ ହି ତୈଜସଂ ରୂପମାସ୍ଥାଯ ଵସୁଧାତଲେ
ମୁଁ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ ଆକାର ଧାରଣ କରିଛି ।
ରୁଣଦ୍ଧି ସର୍ଵଲୋକେଭ୍ଯଃ ପରୁଷଂ ପାପସଂଚଯମ୍
ମୁଁ ସମସ୍ତ ଲୋକରୁ କଠୋର ପାପ ସଂଚୟକୁ ଅଟକାଇ ଦେଉଛି ।
ଋଷଯଃ ସିଦ୍ଧଗଂଧର୍ଵା ମହାତ୍ମାନଶ୍ଚ ଯୋଗିନଃ
ଋଷିମାନେ, ସିଦ୍ଧ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଆତ୍ମା ଯୋଗୀମାନେ,
ମଦଂଶ ଜାତଯୋଃ ପୂର୍ଵଂ ଯୁଧ୍ଯତୋର୍ବ୍ରହ୍ମକୃଷ୍ଣଯୋଃ 1.3.1.4.
ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରହ୍ମା ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ, ଦୁଇ ଜାତିରୁ ମଦର ତତ୍ତ୍ୱ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା ।
ବ୍ରହ୍ମଣା ହଂସରୂପେଣ ଵିଷ୍ଣୁନା କ୍ରୋଡରୂପିଣା
ବ୍ରହ୍ମା ହଂସ ଆକାର ଧାରଣ କଲେ, ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ କୁଁଆ ଆକାର ନେଲେ ।
ତତଃ ପ୍ରସନ୍ନଃ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷସ୍ତସ୍ଯାଂ ଵରମଭୀପ୍ସିତମ୍
ତାପରେ ସେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଏଠାରେ ଚାହିଥିବା ଭଲ ଦେଲେ ।