ଯଥା ଚ ପ୍ରାର୍ଥିତଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଵରଂ ତୁଷ୍ଟାଽଭଵତ୍ତଦା
ଚାହିଥିବା ଭଳି ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇ ବିନତା ସେ ସମୟରେ ଖୁସି ହେଲେ।
କଦ୍ରୂଶ୍ଚ ଲବ୍ଧ୍ଵା ପୁତ୍ରାଣାଂ ସହସ୍ରଂ ତୁଲ୍ଯତେଜସାମ୍
କଦ୍ରୁ ଏକହଜାର ଏକସରି ତେଜସ୍ୱୀ ପୁଅ ପାଇଲେ।
ତେ ଭାର୍ଯେ ଵରସଂହୃଷ୍ଟେ କଶ୍ଯପୋ ଵନମାଵିଶତ୍ ଜନଯାମାସ ଚାର୍ଵଂଗୀ ଦ୍ଵେ ଚାଂଡେ ଵିନତା ତଦା ।। 5.2.76.
ଘରବାଳିମାନେ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ଖୁସି ହେଇଥିବାବେଳେ, କଶ୍ୟପ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗଲେ; ଏବଂ ବିନତା ସେତେବେଳେ ଦୁଇଟି ଡିମ୍ବ ପ୍ରସବ କଲେ।
ତଯୋରଂଡାନି ନିଦଧୁଃ ପ୍ରହୃଷ୍ଟାଃ ପରିଚାରିକାଃ
ସେଇ ଡିମ୍ବଗୁଡ଼ିକୁ ଖୁସି ହୋଇ ପରିଚାରିକାମାନେ ରଖିଦେଲେ।
ତତଃ ପଂଚଶତେ କାଲେ କଦ୍ରୂପୁତ୍ରା ଵିନିର୍ଗତାଃ
ପରେ, ପାଞ୍ଚଶତ ବର୍ଷ ପରେ, କଦ୍ରୁଙ୍କ ପୁଅମାନେ ବାହାରିଲେ।
ତତଃ ପୁତ୍ରାର୍ଥିନୀ ଦେଵୀ ଵ୍ରୀଡିତା ସା ତପସ୍ଵିନୀ
ତାପରେ, ପୁଅ ଚାହିଁଥିବା ଦେବୀ ଲଜ୍ଜିତ ହେଲେ ଓ ତପସ୍ୟାରେ ଲାଗିଗଲେ।
ପୂର୍ଵାର୍ଦ୍ଧକାଯସଂପନ୍ନମିତରେଣା ପ୍ରକାଶିତମ୍
ଏଠି ଏକ ଡିମ୍ବ ଅଧା ଶରୀର ସହିତ ଦେଖାଗଲା।
ଯୋଽହମେଵଂ କୃତୋ ମାତସ୍ତ୍ଵଯା ଲୋଭପରୀତଯା
ମା, ତୁମର ଲୋଭ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଏଭଳି ହେଇଯାଇଛି।
ପଂଚଵର୍ଷଶତାନ୍ଯସ୍ଯା ଯଯା ଵିସ୍ପର୍ଦ୍ଧସେ ସଦା
ପାଞ୍ଚଶେ ଶତ ବର୍ଷ ଧରି ତୁମେ ସେଠି ସଦା ତାଙ୍କ ସହିତ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧା କରୁଛ।
ଯଦ୍ଯେନମପି ମାତସ୍ତ୍ଵଂ ମାମିଵାଂଡଵିଭେଦନାତ୍
ମା, ଯଦି ଆମ୍ବେ ମୁଁ ଯେପରି ଅଣ୍ଡ ଭାଙ୍ଗି ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ସେପରି ତୁମେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଉଛ।
ପ୍ରତିପାଲଯିତଵ୍ଯସ୍ତେ ଜନ୍ମକାଲୋଽସ୍ଯ ଧୀରଯା
ତୁମେ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧରି ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ସମୟ ଆସିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କରିବାକୁ ପଡିବ।
ଏଵଂ ଶପ୍ତ୍ଵା ତତୋ ଦେଵି ଵିନତାଂ ମାତରଂ ସ୍ଵକମ୍
ଏଭଳି ଶାପ ଦେଇ, ଦେବୀ ତାଙ୍କର ମା ଵିନତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ହାହା ମଯା ନୃଶଂସେନ ମାତା ସ୍ଵଜନନୀ ସ୍ଵକା ମାତା ଦେହାରଣିଃ ପୁଂସାଂ ମାତା ଦୁଃଖସହା ପରା ।।5.2.76.
ହାହା! ମୁଁ ଏତେ ନିଷ୍ଠୁର ହୋଇ ନିଜ ମାକୁ ଦୁଃଖ ଦେଇଛି। ମା ହେଉଛନ୍ତି ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦେହର ଉତ୍ସ, ମା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଦୁଃଖ ସହିଥାନ୍ତି।
ଗର୍ଭକ୍ଲେଶେ ପରଂ ଦୁଃଖଂ ମାତା ଜାନାତି ଯାଦୃଶମ୍
ଗର୍ଭବାସର ଯେଉଁ ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖ, ତାହା କେବଳ ମା ଜାଣନ୍ତି।
ଗୁରୂଣାମେଵ ସର୍ଵେଷାଂ ମାତା ଗୁରୁତରା ସ୍ମୃତା
ସମସ୍ତ ଗୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମାକୁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ମନାଯାଏ।
ଯଦି ପିଂଡପ୍ରଦାନଂ ତୁ ଗଯାଯାଂ କୁରୁତେ ସୁତଃ ନ ଚ ମାତୃଵିହୀନସ୍ଯ ମମତ୍ଵଂ କୁରୁତେ ପିତା
ପୁଅ ଯଦି ଗୟାରେ ପିଣ୍ଡ ଦାନ କରେ ମଧ୍ୟ, ମା ନଥିଲେ ବାପା ତାହାରେ ସ୍ନେହ ଦେଖାନ୍ତି ନାହିଁ।
ଵିକଲୋ ମାତୃହୀନସ୍ତୁ ପୁତ୍ରୋ ହି ପ୍ରୋଚ୍ଯତେ ତଦା ତଦା ଶୂନ୍ଯଂ ଜଗତ୍ସର୍ଵଂ ଯଦା ମାତା ଵିଯୁଜ୍ଯତେ
ମା ନଥିବା ପୁଅକୁ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ କୁହାଯାଏ; ମା ଛାଡ଼ିଦେଲେ ସମଗ୍ର ଜଗତ ଶୂନ୍ୟ ଲାଗେ।
ସୋଽହଂ ପାପସମାଚାରୋ ଜାତୋ ମାତୃଵିହିଂସକଃ
ମୁଁ ଏବେ ପାପୀ ହୋଇପଡ଼ିଛି, ମାକୁ କଷ୍ଟ ଦେଇଛି।
ଜାତୋଽହଂ ଵିକଲାଂଗସ୍ତୁ ପ୍ରାକ୍କୃତେନୈଵ କର୍ମଣା
ମୁଁ ପୂର୍ବଜନ୍ମର କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଙ୍ଗ ସହ ଜନ୍ମ ନେଇଛି।
ଏଵଂ ଵିଲପତସ୍ତସ୍ଯ କଶ୍ଯପସ୍ଯ ସୁତସ୍ଯ ଚ
ଏଭଳି କାଶ୍ୟପଙ୍କ ପୁଅ ଦୁଃଖରେ ବିଳାପ କରୁଥିଲେ—
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାରୁଣଂ ସୁଦୁଃଖାର୍ତ୍ତଂ ଵିଲପଂତଂ ପୁନଃ ପୁନଃ
ଅରୁଣଙ୍କୁ ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ପୁନିପୁନି ବିଳାପ କରୁଥିବା ଦେଖି—
ଅରୁଣୋଽଯମହୋ ରୌତି କଶ୍ଯପସ୍ଯାତ୍ମସଂଭଵଃ
ହାଁ, ଏହି ଅରୁଣ, କାଶ୍ୟପଙ୍କର ନିଜ ପୁଅ, ବିଳାପ କରୁଛନ୍ତି।
ଉତ୍ପାଦିତୋଽଯମଲ୍ପାହୈରର୍ଦ୍ଧକାଯୋ ମହାବଲଃ ମୋହେନ ଵିଲପଂତଂ ଚ ଶ୍ରେଯୋ ମେ ଭଵିତା ଧୁଵମ୍ 5.2.76.
ଏହିଅରୁଣ ଅଧା ଶରୀର ସହ ଜନ୍ମିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ମୁହଁ ଭ୍ରମରେ ବିଳାପ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ନିଶ୍ଚିତ ଭଲ ହେବ।
ଇତି ସଂଚିଂତ୍ଯ ମନସି ଵାକ୍ଯୈର୍ମଧ୍ଵମୃତୋପମୈଃ
ଏଭଳି ଭାବି, ମନରେ ମଧୁ ଓ ଅମୃତ ସମାନ ମୃଦୁ କଥା କହି—
ତାତ କଶ୍ଯପଦାଯାଦ ଵିନତାଗର୍ଭସଂଭଵ
ପୁଅ, କାଶ୍ୟପଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ, ବିନତାଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମିଥିବା—
ଭାଵିନୋଽର୍ଥା ଭଵଂତୀହ ଦୁଃଖସ୍ଯ ଚ ସୁଖସ୍ଯ ଚ
ଭବିଷ୍ୟତର ଦୁଃଖ ଓ ସୁଖ, ଏଠାରେ ଆସି ଘଟେ।
ଯଦି ତେସ୍ତି ଘୃଣା ଚିତ୍ତେ ଶପ୍ତାତ୍ମଜନନୀ ତ୍ଵଯା
ଯଦି ତୁମ ହୃଦୟରେ କୌଣସି ଦୟା ଅଛି, ଶାପଗ୍ରସ୍ତ ପୁଅର ମାଆ, ତେବେ—
ଉତ୍ତରେ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଯାତ୍ରେଶସ୍ଯ ଚ ପୁଣ୍ଯଦମ୍
ତୁମେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦେବତା, ଯାତ୍ରେଶ୍ୱରଙ୍କର ପବିତ୍ର ଯାତ୍ରା କର।
ଅରୁଣସ୍ତ୍ଵେଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ନାରଦେନ ମହାତ୍ମନା
ଏପରି କହିଲେ ମହାତ୍ମା ନାରଦ, ତାହା ପରେ ଅରୁଣ—
ଦଦର୍ଶ ତତ୍ର ତଲ୍ଲିଂଗଂ ତେଜଃକୂଟୋପମଂ ଶୁଭମ୍
ସେଠାରେ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଶୁଭ ଲିଙ୍ଗକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ଆଲୋକର ଚୂଡ଼ା ଭଳି ଲାଗୁଥିଲା।