ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ମଣିଭଦ୍ରୋଽପି ସୁତେନ ସହିତୋ ଯଯୌ
ଏଭଳି କହି ମଣିଭଦ୍ର ତାଙ୍କର ପୁଅ ସହିତ ଚାଲିଗଲେ।
ଏଷ ତେ କଥିତୋ ଦେଵି ପ୍ରଭାଵଃ ପାପନାଶନଃ
ହେ ଦେବୀ, ତୁମର ଯେଉଁ ଶକ୍ତି ପାପକୁ ନଶ୍ୱନ କରେ, ସେଥିରେ ମୁଁ ତୁମକୁ କଥାହେଲି।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ପଂଚମ ଆଵଂତ୍ଯଖଣ୍ଡେ ଚତୁରଶୀତିଲିଙ୍ଗମାହାତ୍ମ୍ଯ ଉମାମହେଶ୍ଵରସଂଵାଦେ ଵଡଲେଶ୍ଵରମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂ ନାମ ପଂଚସପ୍ତତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଅବନ୍ତୀଖଣ୍ଡରେ ଉମା ଓ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ସଂବାଦ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ଳେଶ୍ୱରଙ୍କ ମହିମା ବିବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ପଞ୍ଚସପ୍ତତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଥିବା ସଂହିତାରେ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
ଵିଦ୍ଧି ପାପହରଂ ଦେଵି ଦର୍ଶନାତ୍କାମଦଂ ନୃଣାମ୍
ହେ ଦେବୀ, ଏହା ଦର୍ଶନ କରିଲେ ପାପ ଦୂର ହୁଏ ଓ ମନୋକାମନା ପୂରଣ ହୁଏ ବୋଲି ଜାଣ।
ପୁରା ଦେଵଯୁଗେ ଦେଵି ପ୍ରଜାପତିସୁତେ ଶୁଭେ
ହେ ଶୁଭେ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଯୁଗରେ, ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ଝିଅ ତୁମେ,
ତେ ଭାର୍ଯେ କଶ୍ଯପସ୍ଯାସ୍ତାଂ କଦ୍ରୂଶ୍ଚ ଵିନତା ତଥା
କଶ୍ୟପଙ୍କର ଦୁଇ ଘରବାଳି ଥିଲେ କଦ୍ରୁ ଓ ବିନତା।
କଶ୍ଯପୋ ଧର୍ମପତ୍ନୀଭ୍ଯାଂ ମୁଦା ପରମଯା ଯୁତଃ
ଧର୍ମପତ୍ନୀମାନେ ସହିତ କଶ୍ୟପ ବଡ଼ ଆନନ୍ଦରେ ଥିଲେ।
ହର୍ଷାଦଭ୍ଯଧିକାଂ ପ୍ରୀତିଂ ପ୍ରାପତୁଃ ସ୍ମ ଵରସ୍ତ୍ରିଯୌ
ସେଇ ଦୁଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ଜଣେ ଜଣେ ଅଧିକ ଆନନ୍ଦ ଓ ପ୍ରୀତି ଅନୁଭବ କଲେ।
ଦ୍ଵୌ ପୁତ୍ରୌ ଵିନତା ଵଵ୍ରେ କଦ୍ରୂପୁତ୍ରାଧିକୌ ବଲେ
ବିନତା ଚାହିଲେ ଯେ, କଦ୍ରୁଙ୍କ ପୁଅମାନେଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୁଇଟି ପୁଅ ଦିଅ।
ତସ୍ଯୈ ଭର୍ତ୍ତା ଵରଂ ପ୍ରାଦାଲ୍ଲପ୍ସ୍ଯସେ ପୁତ୍ରକୋତ୍ତମୌ
ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ— 'ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଅ ପାଇବ।'
ଯଥା ଚ ପ୍ରାର୍ଥିତଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଵରଂ ତୁଷ୍ଟାଽଭଵତ୍ତଦା
ଚାହିଥିବା ଭଳି ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇ ବିନତା ସେ ସମୟରେ ଖୁସି ହେଲେ।
କଦ୍ରୂଶ୍ଚ ଲବ୍ଧ୍ଵା ପୁତ୍ରାଣାଂ ସହସ୍ରଂ ତୁଲ୍ଯତେଜସାମ୍
କଦ୍ରୁ ଏକହଜାର ଏକସରି ତେଜସ୍ୱୀ ପୁଅ ପାଇଲେ।
ତେ ଭାର୍ଯେ ଵରସଂହୃଷ୍ଟେ କଶ୍ଯପୋ ଵନମାଵିଶତ୍ ଜନଯାମାସ ଚାର୍ଵଂଗୀ ଦ୍ଵେ ଚାଂଡେ ଵିନତା ତଦା ।। 5.2.76.
ଘରବାଳିମାନେ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ଖୁସି ହେଇଥିବାବେଳେ, କଶ୍ୟପ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗଲେ; ଏବଂ ବିନତା ସେତେବେଳେ ଦୁଇଟି ଡିମ୍ବ ପ୍ରସବ କଲେ।
ତଯୋରଂଡାନି ନିଦଧୁଃ ପ୍ରହୃଷ୍ଟାଃ ପରିଚାରିକାଃ
ସେଇ ଡିମ୍ବଗୁଡ଼ିକୁ ଖୁସି ହୋଇ ପରିଚାରିକାମାନେ ରଖିଦେଲେ।
ତତଃ ପଂଚଶତେ କାଲେ କଦ୍ରୂପୁତ୍ରା ଵିନିର୍ଗତାଃ
ପରେ, ପାଞ୍ଚଶତ ବର୍ଷ ପରେ, କଦ୍ରୁଙ୍କ ପୁଅମାନେ ବାହାରିଲେ।
ତତଃ ପୁତ୍ରାର୍ଥିନୀ ଦେଵୀ ଵ୍ରୀଡିତା ସା ତପସ୍ଵିନୀ
ତାପରେ, ପୁଅ ଚାହିଁଥିବା ଦେବୀ ଲଜ୍ଜିତ ହେଲେ ଓ ତପସ୍ୟାରେ ଲାଗିଗଲେ।
ପୂର୍ଵାର୍ଦ୍ଧକାଯସଂପନ୍ନମିତରେଣା ପ୍ରକାଶିତମ୍
ଏଠି ଏକ ଡିମ୍ବ ଅଧା ଶରୀର ସହିତ ଦେଖାଗଲା।
ଯୋଽହମେଵଂ କୃତୋ ମାତସ୍ତ୍ଵଯା ଲୋଭପରୀତଯା
ମା, ତୁମର ଲୋଭ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଏଭଳି ହେଇଯାଇଛି।
ପଂଚଵର୍ଷଶତାନ୍ଯସ୍ଯା ଯଯା ଵିସ୍ପର୍ଦ୍ଧସେ ସଦା
ପାଞ୍ଚଶେ ଶତ ବର୍ଷ ଧରି ତୁମେ ସେଠି ସଦା ତାଙ୍କ ସହିତ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧା କରୁଛ।
ଯଦ୍ଯେନମପି ମାତସ୍ତ୍ଵଂ ମାମିଵାଂଡଵିଭେଦନାତ୍
ମା, ଯଦି ଆମ୍ବେ ମୁଁ ଯେପରି ଅଣ୍ଡ ଭାଙ୍ଗି ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ସେପରି ତୁମେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଉଛ।
ପ୍ରତିପାଲଯିତଵ୍ଯସ୍ତେ ଜନ୍ମକାଲୋଽସ୍ଯ ଧୀରଯା
ତୁମେ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧରି ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ସମୟ ଆସିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କରିବାକୁ ପଡିବ।
ଏଵଂ ଶପ୍ତ୍ଵା ତତୋ ଦେଵି ଵିନତାଂ ମାତରଂ ସ୍ଵକମ୍
ଏଭଳି ଶାପ ଦେଇ, ଦେବୀ ତାଙ୍କର ମା ଵିନତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ହାହା ମଯା ନୃଶଂସେନ ମାତା ସ୍ଵଜନନୀ ସ୍ଵକା ମାତା ଦେହାରଣିଃ ପୁଂସାଂ ମାତା ଦୁଃଖସହା ପରା ।।5.2.76.
ହାହା! ମୁଁ ଏତେ ନିଷ୍ଠୁର ହୋଇ ନିଜ ମାକୁ ଦୁଃଖ ଦେଇଛି। ମା ହେଉଛନ୍ତି ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦେହର ଉତ୍ସ, ମା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଦୁଃଖ ସହିଥାନ୍ତି।
ଗର୍ଭକ୍ଲେଶେ ପରଂ ଦୁଃଖଂ ମାତା ଜାନାତି ଯାଦୃଶମ୍
ଗର୍ଭବାସର ଯେଉଁ ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖ, ତାହା କେବଳ ମା ଜାଣନ୍ତି।
ଗୁରୂଣାମେଵ ସର୍ଵେଷାଂ ମାତା ଗୁରୁତରା ସ୍ମୃତା
ସମସ୍ତ ଗୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମାକୁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ମନାଯାଏ।
ଯଦି ପିଂଡପ୍ରଦାନଂ ତୁ ଗଯାଯାଂ କୁରୁତେ ସୁତଃ ନ ଚ ମାତୃଵିହୀନସ୍ଯ ମମତ୍ଵଂ କୁରୁତେ ପିତା
ପୁଅ ଯଦି ଗୟାରେ ପିଣ୍ଡ ଦାନ କରେ ମଧ୍ୟ, ମା ନଥିଲେ ବାପା ତାହାରେ ସ୍ନେହ ଦେଖାନ୍ତି ନାହିଁ।
ଵିକଲୋ ମାତୃହୀନସ୍ତୁ ପୁତ୍ରୋ ହି ପ୍ରୋଚ୍ଯତେ ତଦା ତଦା ଶୂନ୍ଯଂ ଜଗତ୍ସର୍ଵଂ ଯଦା ମାତା ଵିଯୁଜ୍ଯତେ
ମା ନଥିବା ପୁଅକୁ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ କୁହାଯାଏ; ମା ଛାଡ଼ିଦେଲେ ସମଗ୍ର ଜଗତ ଶୂନ୍ୟ ଲାଗେ।
ସୋଽହଂ ପାପସମାଚାରୋ ଜାତୋ ମାତୃଵିହିଂସକଃ
ମୁଁ ଏବେ ପାପୀ ହୋଇପଡ଼ିଛି, ମାକୁ କଷ୍ଟ ଦେଇଛି।
ଜାତୋଽହଂ ଵିକଲାଂଗସ୍ତୁ ପ୍ରାକ୍କୃତେନୈଵ କର୍ମଣା
ମୁଁ ପୂର୍ବଜନ୍ମର କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଙ୍ଗ ସହ ଜନ୍ମ ନେଇଛି।
ଏଵଂ ଵିଲପତସ୍ତସ୍ଯ କଶ୍ଯପସ୍ଯ ସୁତସ୍ଯ ଚ
ଏଭଳି କାଶ୍ୟପଙ୍କ ପୁଅ ଦୁଃଖରେ ବିଳାପ କରୁଥିଲେ—