ଵିଷ୍ଣୁକଲ୍ପେ ପୁରା ଵୃତ୍ତେ ମନ୍ଵଂତରମୁଖପ୍ରିଯେ
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଯୁଗରେ, ପୂର୍ବ ମନ୍ବନ୍ତରର ଆରମ୍ଭରେ, ହେ ମନୁଙ୍କ ପ୍ରିୟା,
ନ ମନୁଷ୍ଯୈର୍ଵିନା ଦେଵାଃ ସମର୍ଥା ଲୋକଧାରଣେ
ମଣିଷ ଛାଡ଼ି ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଜଗତ୍କୁ ଧାରଣ କରିପାରନ୍ତିନାହିଁ।
ଯୋଗ୍ଯୋ ରାଜା ପ୍ରଜାପାଲଃ କୋ ଭଵେଜ୍ଜନଵତ୍ସଲଃ
କିଏ ରାଜା ହେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ, ଲୋକଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଓ ସେମାନଙ୍କୁ ଭଲପାଏ?
ପୃଥ୍ଵ୍ଯାଂ ସର୍ଵଗୁଣାକୀର୍ଣଂ ଧର୍ମନିଷ୍ଠଂ ମହାଵ୍ରତମ୍
ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଭରପୂର, ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ଓ ମହାବ୍ରତୀ ଅଛନ୍ତି,
ରାଜ୍ଯଂ ଚ ପାଲ୍ଯତାଂ ଵତ୍ସ ଏକକଲ୍ପେନ ଚେତସା
ହେ ପୁଅ, ଏକ ମନ ରେଖି ରାଜ୍ୟକୁ ରକ୍ଷା କର।
ଅଲଂ ତେ ତପସା ତାତ କଷ୍ଟେନାନେନ ସାଂପ୍ରତମ୍
ଏହି ଦୁଃଖଦାୟକ ତପସ୍ୟା ଏଠାରେ ଚାଲିବା ପାଇଁ ବସ୍, ପୁଅ।
କ୍ରିଯତାମଧୁନା ଲୋକପାଲନଂ ତୁ ମମାଜ୍ଞଯା
ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଜଗତ୍କୁ ରକ୍ଷା କର।
ନ ଧର୍ମସ୍ତାଦୃଶୋଽନ୍ଯୋଽସ୍ତି ନ ଚାନ୍ଯୋଽର୍ଥସ୍ଯ ସାଧକଃ
ଏହା ପରି ଧର୍ମ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ, ଆଉ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ଧନ ଦେଇପାରେନାହିଁ।
ନାପକାରେଣ ଭୂତାନାମପି ସ୍ଯାଦ୍ଭୁଵନେଶତା ପୃଥ୍ଵୀଂ ସମୁଦ୍ରଵସନାଂ ପ୍ରଜାଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରପାଲଯ ।। 5.2.74.
ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରି ମଧ୍ୟ ଏହି ପୃଥିବୀର ଆଧିପତ୍ୟ ମିଳେନାହିଁ; ସମୁଦ୍ରରେ ଘେରାଯାଇଥିବା ପୃଥିବୀ ଓ ଲୋକମାନେ ଉପରେ ରକ୍ଷା କର।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ ସ ତୁ ରାଜର୍ଷିର୍ବ୍ରହ୍ମଣା ପର୍ଵତାତ୍ମଜେ
ଏଭଳି କହିବା ପରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରାଜା ଋଷି ପାହାଡ଼ ଝିଅଙ୍କୁ କହିଲେ।
ସ୍ଵଭାଵେନାଚଲା ପୃଧ୍ଵୀ ତ୍ଵଯା ପୂର୍ଵଂ ଵିନିର୍ମିତା
ତୁମ ନିଜ ସ୍ୱଭାବରେ, ହେ ଅଚଳା, ପୂର୍ବରୁ ପୃଥିବୀକୁ ତୁମେ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲ।
ଯଦ୍ଯଵଶ୍ଯଂ ମଯା ପୃଧ୍ଵୀ ପାଲନୀଯା ପିତାମହ
ଯଦି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ହେ ପିତାମହ, ପୃଥିବୀକୁ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ,
ମନୁଷ୍ଯଲୋକେ ଵିଖ୍ଯାତା ସକଲେ ସାମରାଵତୀ
ସେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାମରାବତୀ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।
ମର୍ଯାଦାମନୁଵତ୍ତେଂଯୁର୍ଯଦି ମେ ନାକଵାସିନଃ ଅନେନ ଵିଧିନା ପୃଥ୍ଵୀଂ ପାଲଯିଷ୍ଯାମ୍ଯହଂ ପ୍ରଭୋ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଯଦି ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ନୀତିକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ତେବେ ଏହି ନୀତି ଅନୁଯାୟୀ ମୁଁ ପୃଥିବୀକୁ ଶାସନ କରିବି।
ଯେ କେଚିତ୍ତ୍ରିଦଶାଃ ସଂତି ମଦ୍ଗୌରଵଵଶେନ ତେ
ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋତେ ସମ୍ମାନ କରି କାମ କରନ୍ତି।
ଦେଵନାଥେତି ଵୈ ନାମ ଭଵିଷ୍ଯତି ଚ ସୁଵ୍ରତ
ହେ ସୁବ୍ରତ, 'ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାଥ' ନାମଟି ମୋ ପାଇଁ ହେବ।
ଅଥ ରାଜା ପ୍ରତିଜ୍ଞାଯ ବ୍ରହ୍ମଣା ଭୂମିପାଲନମ୍
ତାପରେ ରାଜା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପୃଥିବୀ ରକ୍ଷା କରିବା ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ।
ଭଵତାଂ ଵିହିତଃ ସ୍ଵର୍ଗୋ ମନୁଜାନାଂ ଚ ଭୂତଲମ୍
ସ୍ୱର୍ଗ ତୁମମାନେ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହେଲା, ଏବଂ ପୃଥିବୀ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପାଇଁ।
ଯେ ସ୍ଥିତା ଯାଂତୁ ତେ ଦେଵା ମନୁଜାନାମିଯଂ ଧରା ତ୍ରିଦଶା ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଵାକ୍ଯାଦ୍ଗୌରଵାତ୍ତ୍ରିଦିଵଂ ଗତାଃ ।। 5.2.74.
ଯେଉଁ ଦେବତା ରହିଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଯାଆନ୍ତୁ; ଏହି ପୃଥିବୀ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପାଇଁ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଏବଂ ସମ୍ମାନରେ, ଦେବତାମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ।
ଅଥ ପ୍ରଜାଃ ସ ନୃପତିର୍ଧର୍ମେଣାଵର୍ଧଯତ୍ତଦା
ତାପରେ ସେ ରାଜା ଧର୍ମରେ ରହି ଜନମାନେକୁ ଉନ୍ନତ କଲେ।
ପ୍ରଜାସ୍ତତ୍ସୁଖସଂଵୃଦ୍ଧା ଜରାମୃ ତ୍ଯୁଵିଵର୍ଜିତାଃ
ଲୋକମାନେ ସୁଖରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ମୃତ୍ୟୁ ରହିଲା ନାହିଁ।
ଯୌଵନସ୍ଥାଶ୍ଚ ନିର୍ଦ୍ଵଂଦ୍ଵାଃ ସତତଂ ଧର୍ମସଂଶ୍ରଯାଃ
ସେମାନେ ସଦା ଯୁବା ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଲେ, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ରହିଲା ନାହିଁ, ଏବଂ ସେମାନେ ସଦା ଧର୍ମରେ ଲଗ୍ନ ରହିଲେ।
ଅକୃଷ୍ଟପଚ୍ଯା ପୃଥିଵୀ ସ୍ଵାଦଵଦ୍ଭିଃ ଫଲୈର୍ଯୁତା
ପୃଥିବୀ କୃଷି କିମ୍ବା ବିଆ ଛଡ଼ି ମଧୁର ଫଳ ଦେଇଥିଲା।
ଏଵଂ ଵ୍ରଜତି କାଲେ ଵୈ ରାଜ୍ଞି ରାଜ୍ଯଂ ପ୍ରକୁର୍ଵତି
ଏଭଳି ଭାବରେ ସମୟ କଟୁଥିଲା, ରାଜା ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କରୁଥିଲେ।
ପ୍ରଜାନାଂ ବହୁଦୁଃଖାନି ମୁହୁଃ କୁର୍ଵଂତ୍ଯନେକଶଃ
କିନ୍ତୁ ଲୋକମାନେ ବାରମ୍ବାର ବହୁ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ତଥା ସଂହ୍ରିଯମାଣେଷୁ ଲୋକେଷୁ ନୃପସତ୍ତମଃ
ଏଭଳି ଭାବରେ ଲୋକମାନେ ଶେଷ ହେଉଥିବାବେଳେ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା—
ତେନୈଵାପ୍ଯାଯିତୋ ଲୋକଃ ସୁଖୀ ଜାତୋ ଯଶସ୍ଵିନି ସଂଵର୍ତ୍ତୋ ଵାରିଦୋ ଭୂତ୍ଵା ମେଘାନ୍ଵୈ ଵିନ୍ଯପାତଯତ୍
ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜଗତ ଉନ୍ନତ ହେଲା ଏବଂ ସମସ୍ତେ ସୁଖୀ ହେଲେ, ହେ ଯଶସ୍ୱିନୀ; ସଂବର୍ତ୍ତ ମେଘ ହୋଇ ବର୍ଷା କରିଲେ।
ତତସ୍ତୁ ମାରୁତୋ ଭୂତ୍ଵା ନୃପତିସ୍ତାମଧାରଯତ୍
ତାପରେ ରାଜା ବାୟୁ ହୋଇ ସେଇ ବର୍ଷାକୁ ଧାରଣ କଲେ।
ନ ଯଜ୍ଞା ନ ଜପୋ ହୋମୋ ନ ଚ ପକ୍ତିରଵର୍ତ୍ତତ 5.2.74.
କୌଣସି ଯଜ୍ଞ, ଜପ, ହୋମ କିମ୍ବା ରନ୍ଧଣ ହେଉନାହିଁ।
ତତଃ ସ ରାଜା ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତ୍ଵଭଵଦ୍ଧଵ୍ଯଵାହନଃ
ତାପରେ ଏହା ଦେଖି, ରାଜା ହବ୍ୟ ବହନ କରିବାକୁ ହେଲେ।