ଅହଂ ଚ ନିଷ୍କଲୋ ଭୂତ୍ଵା ତଵ ମାନସପଂକଜେ
ମୁଁ ମଧ୍ୟ ନିଷ୍କଳ ହୋଇ, ତୁମର ମନର ପଦ୍ମରେ ବସିଛି।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ଦେଵଦେଵେନ ଦେଵୀ କଂପାଂତିକଂ ଯଯୌ
ଦେବତାଙ୍କର ମୁଖରୁ ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଦେବୀ କମ୍ପା ନଦୀକୁ ଗଲେ।
କଂପାଂ ଚ ଵିମଲାଂ ସିନ୍ଧୁଂ ମୁନିସମଘନିଷେଵିତାମ୍
କମ୍ପା ନଦୀ, ଶୁଭ୍ର ଓ ଋଷିମାନଙ୍କର ଅନେକ ଦଳରେ ପୂଜିତ।
ଫଲପୁଷ୍ପସମାକୀର୍ଣଂ କୋକିଲାଲାପସଂକୁଲମ୍
ଏଠି ଫଳ ଓ ଫୁଲରେ ଭରିଆ, କୋକିଳମାନଙ୍କର କୁହୁକୁହୁ ଶବ୍ଦରେ ମୁହିଯାଇଛି।
କାମାଗ୍ନିପରିଵୀତାଂଗୀ ତପଃକ୍ଷାମେଵ ସାଽଭଵତ୍
ତାଙ୍କର ଦେହ ଅଭିଲାଷାର ଅଗ୍ନିରେ ଘିରି ଥିଲା, ତପସ୍ୟାରେ ଶୀର୍ଣ୍ଣ ହେଇଗଲା।
କାମଶୋକପରୀତାଂଗୀ ପୁରାରିଵିରହାକୁଲା ।। 1.3.1.3.
ତାଙ୍କର ଦେହ ଅଭିଲାଷା ଓ ଦୁଃଖରେ ପୀଡିତ, ପୁରାରିଙ୍କୁ ଭିନ୍ନ ହେବାର ଦୁଃଖରେ ଅତି ଚିନ୍ତିତ।
ଇମମଘହରମାଗତାନିଶଂ ସ୍ଵଯମପି ପୂଜଯିତୁଂ ତପୋଭିରୀଶମ୍
ସେ ନିଜେ ଦିନ ରାତି ଏଠି ଆସି, ପାପ ଦୂର କରିବା ତପସ୍ୟାରେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ।
କଥମିଵ ଵିରହଃ ଶିଵସ୍ଯ ସହ୍ଯଃ କ୍ଷୁଭିତଧିଯାତ୍ର ଭୃଶଂ ମନୋଭଵେନ
ମନ ଅତି ଅଶାନ୍ତ ହେଲେ, କିପରି ଶିବଙ୍କୁ ଭିନ୍ନ ହେବାର ଦୁଃଖ ସହିବା ଯାଏ?
ସାଂତ୍ଵଯନ୍ତୀ ସ୍ତୁତିଶତୈରୁପାଯୈଃ ଶିଵଦର୍ଶନୈଃ
ସେ ଶତଶତ ସ୍ତୁତି, ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟ ଓ ଶିବଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଦ୍ୱାରା ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ।
ଦେଵି ତ୍ଵମଵିନାଭୂତା ସଦା ଦେଵେନ ଶଂଭୁନା
ହେ ଦେବୀ, ତୁମେ ସଦା ଶଂଭୁ ଦେବଙ୍କ ସହିତ ଅଭିନ୍ନ ରହିଛ।
ତଥା ମାଯାଂ ତ୍ଵମାତ୍ମୀଯାଂ ସଂଦର୍ଶଯିତୁମୀହସେ
ଏପରି, ତୁମେ ନିଜ ମାୟାଶକ୍ତିକୁ ପ୍ରକାଶ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ।
ଆଦେଶଂ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯୈଵ ସମୁପେତାସି ପାର୍ଵତି
ଆଦେଶ ପାଇ ତୁମେ ପାର୍ବତୀ ନିକଟକୁ ଆସିଗଲା।
ଵିଧାତଵ୍ଯଂ ତପଃ ପ୍ରାପ୍ତଂ ସ୍ଥାନେସ୍ମିଚ୍ଛିଵକଲ୍ପିତେ
ଏଠାରେ ଶିବଙ୍କ ଚିନ୍ତାରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ତପସ୍ୟା କରିବା ଅବସର ମିଳିଛି।
ଅନ୍ଯଥାପି ଜଗଦ୍ରକ୍ଷା ତ୍ଵଦଧୀନା ଜଗନ୍ମଯି
ଅନ୍ୟଥା, ଜଗତର ରକ୍ଷା ତୁମରେ ନିର୍ଭର କରେ, ହେ ଜଗତର ଅଂଶ।
ନିଷ୍କଲଂ ଶିଵମତ୍ଯଂତଂ ଧ୍ଯାଯଂତ୍ଯାତ୍ମନ୍ଯଵସ୍ଥିତମ୍
ସେ ନିଜ ମନରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଶିବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିଥିଲେ।
ଭକ୍ତାନାଂ ତଵ ମୁଖ୍ଯାନାଂ ତଵୈଵାଚାରସଂଗ୍ରହଃ
ତୁମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ଆଚରଣ ତୁମର ନିଜ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ସଂଗ୍ରହ।
ଇତି ତସ୍ଯା ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଗୌରୀ ସୁସ୍ଥିରମାନସା
ଏହିପରି ଉକ୍ତି ଶୁଣି ଗୌରୀ ମନରେ ଦୃଢ଼ ହେଲେ।
ଵିମୁଚ୍ଯ ଵିଵିଧା ଭୂଷା ରୁଦ୍ରାକ୍ଷଗଣଭୂଷିତା 1.3.1.4.
ବିଭିନ୍ନ ଭୂଷଣ ଖୋଲି ଦେଇ, ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ମାଳା ରେ ଶୋଭିତ ହେଲେ।
ଅଲକୈଃ ସହସା ଶିଲ୍ପମନଯଚ୍ଚ କପର୍ଦୃତାମ୍
ନିଜ କେଶ ଦ୍ୱାରା ତୁରନ୍ତ ଜଟା ରୂପେ ଗଠନ କଲେ।
ମୃଗେଷୁ କୃତସଂତୋଷା ଶିଲୋଂଛୀକୃତଵୃତ୍ତିଷୁ
ମୃଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ତୋଷ ପାଇ, ଶିଳୋଞ୍ଚି ଜୀବନ ଅନୁସରଣ କଲେ।
କୃତ୍ଵା ତ୍ରିଷଵଣଂ ସ୍ନାନଂ କମ୍ପା ପଯସି ନିର୍ମଲେ
କମ୍ପା ନଦୀର ଶୁଦ୍ଧ ଜଳରେ ତିନିବାର ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ।
ଵୃକ୍ଷପ୍ରରୋପଣୈର୍ଦାନୈରଶେଷାତିଥିପୂଜନୈଃ
ଗଛ ଲଗାଇ, ଦାନ ଦେଇ ଓ ସମସ୍ତ ଅତିଥିମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିଥିଲେ।
ଗ୍ରୀଷ୍ମେ ପଂଚାଗ୍ନିମଧ୍ଯସ୍ଥା ଵର୍ଷାସୁ ସ୍ଥଂଡିଲେଶଯା
ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳରେ ପଞ୍ଚ ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟରେ ଉଭୟ, ବର୍ଷାକାଳରେ ଭୂମିରେ ଶୟନ କଲେ।
ପୁଣ୍ଯାତ୍ମନାଂ ମହର୍ଷୀଣାଂ ଦର୍ଶନାର୍ଥମୁପେଯୁଷାମ୍
ପୁଣ୍ୟାତ୍ମା ମହାର୍ଷିମାନେ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଆସିଥିଲେ।
କଦାଚିତ୍ସ୍ଵଯମୁଚ୍ଚିତ୍ଯ ଵନାଂତାତ୍ପଲ୍ଲଵାନ୍ଵିତମ୍
କେବେ କେବେ ସେ ନିଜେ ଜଙ୍ଗଲରୁ କିଶଳୟ ଚୟନ କରିଥିଲେ।
କୃତ୍ଵା ଚ ସୈକତଂ ଲିଂଗଂ କଂପାରୋଧସି ପାଵନେ
କମ୍ପା ନଦୀର ପବିତ୍ର କୂଳରେ ବାଳିରେ ଏକ ଲିଙ୍ଗ ତିଆରି କଲେ।
ସୂର୍ଯମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଵିଧିଵଦ୍ରକ୍ତୈଃ ପୁଷ୍ପୈଶ୍ଚ ଚଂଦନୈଃ
ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ରକ୍ତ ଫୁଲ ଓ ଚନ୍ଦନ ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ।
ଧୂପୈର୍ଦୀପଶ୍ଚ ନୈଵେଦ୍ଯୈର୍ଭକ୍ତିଭାଵସମନ୍ଵିତୈଃ 1.3.1.4.
ଧୂପ, ଦୀପ ଓ ଭକ୍ତିଭାବରେ ନୈବେଦ୍ୟ ଦେଇ ପୂଜା କରିଥିଲେ।
ଅଥ ଦେଵଃ ଶିଵଃ ସାକ୍ଷାତ୍ସଂଶୋଧଯିତୁମଂବିକାମ୍
ତାପରେ ଦେବ ଶିବ ନିଜେ ଅମ୍ବିକାଙ୍କୁ ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ଅତିଵୃଦ୍ଧଂ ପ୍ରଵାହଂ ତଂ କମ୍ପାଯାଃ ସମୁପସ୍ଥିତମ୍
କମ୍ପା ନଦୀର ଏକ ବଡ଼ ବନ୍ୟା ଆସିଲା।