ହତଃ ସ ଶଂବରୋ ଦୈତ୍ଯୋ ଗତୌ ତୌ ଚନ୍ଦ୍ରଭାସ୍କରୌ
ଶମ୍ବର ନାମକ ଦେତ୍ୟ ହତ ହେଲେ, ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚାଲିଗଲେ।
ରାହୁକେତୂ ଗ୍ରହାଂତେ ତୁ କୃତୌ ସମଯପୂର୍ଵକୌ
ରାହୁ ଓ କେତୁ, ଗ୍ରହମାଳାର ଶେଷରେ, ସମ୍ମତି ଅନୁଯାୟୀ ତାଙ୍କର ସ୍ଥାନ ପାଇଲେ।
ସ୍ଵଂ ସ୍ଵଂ ସ୍ଥାନଂ ଗତାଃ ସର୍ଵେ ଲୋକପାଲା ମୁଦା ଯୁତାଃ 5.2.72.
ସମସ୍ତ ଲୋକପାଳମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ-ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଫେରିଗଲେ।
ଗଗନେ ଗ୍ରହନକ୍ଷତ୍ରୈଃ ସହିତୌ ଵିଚରିଷ୍ଯଥଃ
ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ଗଗନରେ ଗ୍ରହ ଓ ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ ଘୁରିବେ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୌ ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯୌ ତୁ ତଯା ଵାଣ୍ଯା ଵରାନନେ
ଏହିପରି କଥା କହିଲେ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମୁହଁ ଥିବା ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଭୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ଦେଵା ଵିମାନସ୍ଥା ସମାଗତାଃ
ଏହି ସମୟରେ, ଦେବତାମାନେ ସବୁଏ ଦିଗରୁ ନିଜ ଦିବ୍ୟ ଯାନରେ ଏକଠା ହେଲେ।
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଲିଂଗସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ନାମ ଚକୁଃ ସମାହିତାଃ
ଲିଙ୍ଗର ମହତ୍ତ୍ୱ ଜାଣି, ସେମାନେ ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତରେ ତାହାର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ।
ଚନ୍ଦ୍ରାଦିତ୍ଯେଶ୍ଵରଂନାମ ଖ୍ଯାତିଂ ଯାସ୍ଯତି ଭୂତଲେ ଦଗ୍ଧୋ ଭୃତ୍ଯଜନୈଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯାନୁସେଵନାତ୍
ଚନ୍ଦ୍ରାଦିତ୍ୟେଶ୍ୱର ନାମ ଭୂମିରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ପାଇବ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସେବାରେ ଭୃତ୍ୟମାନେ ସହିତ ଦଗ୍ଧ ହେବେ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତ୍ରିଦଶାଃ ସଵେଂ ସମୀପେ ସର୍ଵତଃ ସ୍ଥିତାଃ
ଏପରି କହି, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଚାରିପାଖରେ ଏକଠା ହୋଇ ଉଭୟ ପାଖରେ ଦଢ଼ିଅଛନ୍ତି।
ଚନ୍ଦ୍ରାଦିତ୍ଯୌ ଚ ତତ୍ରସ୍ଥୌ ସ୍ଥିତୌ ଲିଂଗସମୀପତଃ
ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଏଠି, ଲିଙ୍ଗର ସମୀପରେ ଦଢ଼ିଅଛନ୍ତି।
ଯେ ପଶ୍ଯଂତି ନରା ଭକ୍ତ୍ଯା ଚନ୍ଦ୍ରାଦିତ୍ଯେଚରଂ ଶିଵମ୍
ଯେମାନେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଚନ୍ଦ୍ରାଦିତ୍ୟେଶ୍ୱର ଶିବଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି,
ଯାଵଚ୍ଚନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚ ସୂର୍ଯଶ୍ଚ ତାଵତ୍ତେଷାଂ ସୁଖଂ ଭଵେତ୍
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ସୁଖ ତେଣିଏ ଦୀର୍ଘ ହେବ।
ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯୋପରାଗେ ତୁ ଚଂଦ୍ରାଦିତ୍ଯେଶ୍ଵରଂ ଶିଵମ୍ 5.2.72.
ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ, ଚନ୍ଦ୍ରାଦିତ୍ୟେଶ୍ୱର ଶିବ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି।
ତେଷାଂ କୁଲଶତଂ ଯାଵତ୍ପୈତୃକଂ ମାତୃକଂ ତଥା
ସେମାନଙ୍କର ଶତଶତ ପିତୃ ଓ ମାତୃ କୁଳ ଯେପରିମାଣ ଅଛି,
ଅମାସୋମସମାଯୋଗେ ଯେ ପଶ୍ଯନ୍ତି ପ୍ରସଂଗତଃ
ଅମାବାସ୍ୟା ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାର ଯୋଗ ସମୟରେ ଯେମାନେ ଏକାସାଥି ଦେଖନ୍ତି,
ଏଷ ତେ କଥିତୋ ଦେଵି ପ୍ରଭାଵଃ ପାପନାଶନଃ
ହେ ଦେବୀ, ଏହି ଶକ୍ତି ତୁମକୁ କୁହିଲି, ଯାହା ପାପ ନାଶ କରେ।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ପଞ୍ଚମ ଆଵଂତ୍ଯଖଂଡେ ଚତୁରଶୀତି ଲିଙ୍ଗମାହାତ୍ମ୍ଯ ଉମାମହେଶ୍ଵରସଂଵାଦେ ଚଦ୍ରାଦିତ୍ଯେଶ୍ଵରମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂନାମ ଦ୍ଵିସପ୍ତତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀହଜାର ଖଣ୍ଡରେ, ପଞ୍ଚମ ଅବନ୍ତି ଖଣ୍ଡର ଚଉରାଶିତମ ଅଧ୍ୟାୟରେ, ଉମା ଓ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ସଂବାଦରେ, ଚନ୍ଦ୍ରାଦିତ୍ୟେଶ୍ୱର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ବୃହତ୍ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଯସ୍ଯ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେଣ କୁଯୋନିର୍ନୈଵ ଲଭ୍ଯତେ
ଯାହାଙ୍କୁ ଦେଖିବାମାତ୍ରରେ ମନୁଷ୍ୟ ଖରାପ ଜନ୍ମ ପାଉନାହାନ୍ତି।
ଵୀରକେତୁରଭୂଦ୍ଧୀମାନଯୋଧ୍ଯାଯା ମହୀପତିଃ
ବିରକେତୁ ନାମକ ଧୀର ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଅୟୋଧ୍ୟାର ରାଜା ହେଲେ।
ସ ସମ୍ଯକ୍ପାଲଯାମାସ ପ୍ରଜାଃ ପୁତ୍ରାନିଵୌରସାନ୍
ସେ ନିଜ ପ୍ରଜାମାନେଙ୍କୁ ପିତା ନିଜ ସନ୍ତାନଙ୍କୁ ଯେପରି ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେପରି ସମ୍ମିଳିତ ଭାବେ ରକ୍ଷା କଲେ।
ଅଥୈକସ୍ମିନ୍ଦିନେ ରାଜା ଜଗାମ ଗହନଂ ଵନମ୍
ତାପରେ ଏକ ଦିନ ରାଜା ଗଭୀର ଜଙ୍ଗଲକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ସ ତତ୍ର ଵିଵିଧାନ୍ଵନ୍ଯାନ୍ଵିଵ୍ଯାଧ ପରଵୀରହା
ସେଠାରେ ଶତ୍ରୁମାର ଏହି ରାଜା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଜଙ୍ଗଲି ପଶୁମାନେକୁ ଶିକାର କଲେ।
ଲୋଡିତଂ ତଦ୍ଵନଂ ସର୍ଵଂ ପଶୁପକ୍ଷିମୃଗାକୁଲମ୍
ପଶୁ, ପକ୍ଷୀ ଓ ମୃଗରେ ଭରିଥିବା ସେଇ ସମସ୍ତ ଜଙ୍ଗଲ ଉଲଟପାଲଟ ହୋଇଗଲା।
ଯଦା ନ ଶ୍ଵାପଦାସ୍ତସ୍ମିନ୍ଦୃଶ୍ଯତେ ଗହନେ ଵନେ
ଯେତେବେଳେ ସେଇ ଘନ ଜଙ୍ଗଲରେ କୌଣସି ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ଦେଖାଯାଇଲା ନାହିଁ,
ସ ଚାପି କରଭୋ ଦେଵି ବାଣମାଦାଯ ସତ୍ଵରମ୍ ସ ଚ ରାଜା ବଲୀ ତୂର୍ଣଂ ସସାର କରଭଂ ପ୍ରତି
ହେ ଦେବୀ, ଏହି ସମୟରେ ଏକ କରଭ (ମହିଷ) ତୁରନ୍ତ ବାଣ ଧରିଲା, ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା ସେଇ କରଭ ପଛରେ ଦୌଡ଼ିଲେ।
ତତୋ ନିମ୍ନସ୍ଥଲଂ ଚୈଵ ସ ଚୋଷ୍ଟ୍ରୋଽଦ୍ରଵଦାଶୁଗଃ
ତାପରେ, ମହିଷ ଓ ରାଜା ଦୁହେଁ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ତଳଭୂମି ଦିଗକୁ ଦୌଡ଼ିଗଲେ।
ତତଃ ସ ରାଜା ତାରୁଣ୍ଯା ଦୌରସେନ ବଲେନ ଚ 5.2.73.
ତାପରେ, ଯୁବା ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା
ତତୋ ନଦାନ୍ନଦୀଶ୍ଚୈଵ ପଲ୍ଵଲାନି ଵନାନି ଚ
ସେଠାରେ ନଦୀ, ଛୋଟ ଝରଣା, ଦଳା ଜଳାଶୟ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ଦେଖାଗଲା।
ସ ଚାପି କରଭୋ ଦେଵି ଆସାଦ୍ଯାସାଦ୍ଯ ତଂ ନୃପମ୍
ଏବଂ ହେ ଦେବୀ, ସେଇ କରଭ ପୁନିପୁନି ରାଜାଙ୍କୁ ନିକଟକୁ ଆସୁଥିଲା।
ସ ତସ୍ଯ ବାଣୈର୍ବହୁଭିଃ କରଭୋ ଵିହ୍ଵଲୀକୃତଃ ପୁନଶ୍ଚ ଜଵମାସ୍ଯାଯ ପାର୍ଶ୍ଵେ ଚାଗ୍ରେ ଚ ଦୃଶ୍ଯତେ
ତାଙ୍କର ଅନେକ ବାଣରେ ଘାୟଲ ହୋଇ, କରଭ ଅସ୍ଥିର ହେଲା ଏବଂ ପୁନି ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଏକଥାରେ ପାଖରେ, ଏକଥାରେ ସାମ୍ନାରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।