ଅହମେଵ ତପଃ ସର୍ଵଂ କରିଷ୍ଯାମ୍ଯାତ୍ମନି ସ୍ଥିତଃ
ମୁଁ ନିଜେ, ନିଜ ମନରେ ବସି, ସମସ୍ତ ତପସ୍ୟା କରିବି।
ତ୍ଵତ୍ପାଦପଦ୍ମସଂସ୍ପର୍ଶାତ୍ତ୍ଵତ୍ତପୋଦର୍ଶନାଦପି
ତୁମର ପଦପଦ୍ମର ସ୍ପର୍ଶ ଓ ତୁମର ତପସ୍ୟାକୁ ଦେଖିବାରୁ,
କର୍ମଭୂମେସ୍ତ୍ଵମାଧିକ୍ଯହେତଵେ ପୁଣ୍ଯମାଚର
କର୍ମଭୂମିରେ ତୁମର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ପାଇଁ, ଉତ୍ତମ କାର୍ଯ୍ୟ କର।
ଧର୍ମେ ଦୃଢତରା ବୁଦ୍ଧିଂ ନିବଧ୍ନୀଯାନ୍ନ ସଂଶଯଃ
ଧର୍ମରେ ତୁମର ବୁଦ୍ଧି ଦୃଢ ରଖ; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ତ୍ଵମେଵୈତତ୍ସକଲଂ ପ୍ରୋକ୍ତା ଵେଦୈର୍ଦେଵି ସନାତନୈଃ
ଏହି ସମସ୍ତ କଥାକୁ ଚିରଯୁଗୀ ବେଦ ତୁମକୁ ଦେବୀ ଭାବରେ କହିଛନ୍ତି।
ଯା ଦିଵଂ ଦେଵସଂପୂର୍ଣା ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଯତି ଭୂତଲେ 1.3.1.3.
ଯେଉଁ ଦେବୀ ଭୂମିକୁ ଦେବମୟ କରିଦେଇଛନ୍ତି, ମନେ ହୁଏ ଶ୍ୱର୍ଗ ଭଳି।
ଦେଵାଶ୍ଚ ମୁନଯଃ ସର୍ଵେ ଵାସଂ ଵାଂଛଂତି ସଂତତମ୍
ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ସେଠି ନିରନ୍ତର ରହିବାକୁ ଆଶା କରନ୍ତି।
ଯତ୍ର ସ୍ଥିତାନାଂ ମର୍ତ୍ଯାନାଂ କମ୍ପନ୍ତେ ପାପକୋଟଯଃ
ଯେଉଁଠାରେ ମାନବମାନେ ବସିଥିଲେ, ଲକ୍ଷ-ଲକ୍ଷ ପାପ ଭୟରେ କମ୍ପିଯାଉଛି।
ସଂପୂର୍ଣଶୀତଲଚ୍ଛାଯଃ ପ୍ରସୂନଫଲପଲ୍ଲଵୈଃ
ଏଠି ଢେର ଢେର ଶୀତଳ ଛାୟା, ଫୁଲ, ଫଳ ଓ କିଶଳୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଗଣାଶ୍ଚ ଵିଵିଧାକାରା ଡାକିନ୍ଯୋ ଯୋଗିନୀଗଣାଃ
ଏଠି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଦାକିନୀ ଓ ଯୋଗିନୀମାନେ ଦଳ ଦଳରେ ରହିଛନ୍ତି।
ଅହଂ ଚ ନିଷ୍କଲୋ ଭୂତ୍ଵା ତଵ ମାନସପଂକଜେ
ମୁଁ ମଧ୍ୟ ନିଷ୍କଳ ହୋଇ, ତୁମର ମନର ପଦ୍ମରେ ବସିଛି।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ଦେଵଦେଵେନ ଦେଵୀ କଂପାଂତିକଂ ଯଯୌ
ଦେବତାଙ୍କର ମୁଖରୁ ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଦେବୀ କମ୍ପା ନଦୀକୁ ଗଲେ।
କଂପାଂ ଚ ଵିମଲାଂ ସିନ୍ଧୁଂ ମୁନିସମଘନିଷେଵିତାମ୍
କମ୍ପା ନଦୀ, ଶୁଭ୍ର ଓ ଋଷିମାନଙ୍କର ଅନେକ ଦଳରେ ପୂଜିତ।
ଫଲପୁଷ୍ପସମାକୀର୍ଣଂ କୋକିଲାଲାପସଂକୁଲମ୍
ଏଠି ଫଳ ଓ ଫୁଲରେ ଭରିଆ, କୋକିଳମାନଙ୍କର କୁହୁକୁହୁ ଶବ୍ଦରେ ମୁହିଯାଇଛି।
କାମାଗ୍ନିପରିଵୀତାଂଗୀ ତପଃକ୍ଷାମେଵ ସାଽଭଵତ୍
ତାଙ୍କର ଦେହ ଅଭିଲାଷାର ଅଗ୍ନିରେ ଘିରି ଥିଲା, ତପସ୍ୟାରେ ଶୀର୍ଣ୍ଣ ହେଇଗଲା।
କାମଶୋକପରୀତାଂଗୀ ପୁରାରିଵିରହାକୁଲା ।। 1.3.1.3.
ତାଙ୍କର ଦେହ ଅଭିଲାଷା ଓ ଦୁଃଖରେ ପୀଡିତ, ପୁରାରିଙ୍କୁ ଭିନ୍ନ ହେବାର ଦୁଃଖରେ ଅତି ଚିନ୍ତିତ।
ଇମମଘହରମାଗତାନିଶଂ ସ୍ଵଯମପି ପୂଜଯିତୁଂ ତପୋଭିରୀଶମ୍
ସେ ନିଜେ ଦିନ ରାତି ଏଠି ଆସି, ପାପ ଦୂର କରିବା ତପସ୍ୟାରେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ।
କଥମିଵ ଵିରହଃ ଶିଵସ୍ଯ ସହ୍ଯଃ କ୍ଷୁଭିତଧିଯାତ୍ର ଭୃଶଂ ମନୋଭଵେନ
ମନ ଅତି ଅଶାନ୍ତ ହେଲେ, କିପରି ଶିବଙ୍କୁ ଭିନ୍ନ ହେବାର ଦୁଃଖ ସହିବା ଯାଏ?
ସାଂତ୍ଵଯନ୍ତୀ ସ୍ତୁତିଶତୈରୁପାଯୈଃ ଶିଵଦର୍ଶନୈଃ
ସେ ଶତଶତ ସ୍ତୁତି, ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟ ଓ ଶିବଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଦ୍ୱାରା ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ।
ଦେଵି ତ୍ଵମଵିନାଭୂତା ସଦା ଦେଵେନ ଶଂଭୁନା
ହେ ଦେବୀ, ତୁମେ ସଦା ଶଂଭୁ ଦେବଙ୍କ ସହିତ ଅଭିନ୍ନ ରହିଛ।
ତଥା ମାଯାଂ ତ୍ଵମାତ୍ମୀଯାଂ ସଂଦର୍ଶଯିତୁମୀହସେ
ଏପରି, ତୁମେ ନିଜ ମାୟାଶକ୍ତିକୁ ପ୍ରକାଶ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ।
ଆଦେଶଂ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯୈଵ ସମୁପେତାସି ପାର୍ଵତି
ଆଦେଶ ପାଇ ତୁମେ ପାର୍ବତୀ ନିକଟକୁ ଆସିଗଲା।
ଵିଧାତଵ୍ଯଂ ତପଃ ପ୍ରାପ୍ତଂ ସ୍ଥାନେସ୍ମିଚ୍ଛିଵକଲ୍ପିତେ
ଏଠାରେ ଶିବଙ୍କ ଚିନ୍ତାରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ତପସ୍ୟା କରିବା ଅବସର ମିଳିଛି।
ଅନ୍ଯଥାପି ଜଗଦ୍ରକ୍ଷା ତ୍ଵଦଧୀନା ଜଗନ୍ମଯି
ଅନ୍ୟଥା, ଜଗତର ରକ୍ଷା ତୁମରେ ନିର୍ଭର କରେ, ହେ ଜଗତର ଅଂଶ।
ନିଷ୍କଲଂ ଶିଵମତ୍ଯଂତଂ ଧ୍ଯାଯଂତ୍ଯାତ୍ମନ୍ଯଵସ୍ଥିତମ୍
ସେ ନିଜ ମନରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଶିବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିଥିଲେ।
ଭକ୍ତାନାଂ ତଵ ମୁଖ୍ଯାନାଂ ତଵୈଵାଚାରସଂଗ୍ରହଃ
ତୁମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ଆଚରଣ ତୁମର ନିଜ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ସଂଗ୍ରହ।
ଇତି ତସ୍ଯା ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଗୌରୀ ସୁସ୍ଥିରମାନସା
ଏହିପରି ଉକ୍ତି ଶୁଣି ଗୌରୀ ମନରେ ଦୃଢ଼ ହେଲେ।
ଵିମୁଚ୍ଯ ଵିଵିଧା ଭୂଷା ରୁଦ୍ରାକ୍ଷଗଣଭୂଷିତା 1.3.1.4.
ବିଭିନ୍ନ ଭୂଷଣ ଖୋଲି ଦେଇ, ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ମାଳା ରେ ଶୋଭିତ ହେଲେ।
ଅଲକୈଃ ସହସା ଶିଲ୍ପମନଯଚ୍ଚ କପର୍ଦୃତାମ୍
ନିଜ କେଶ ଦ୍ୱାରା ତୁରନ୍ତ ଜଟା ରୂପେ ଗଠନ କଲେ।
ମୃଗେଷୁ କୃତସଂତୋଷା ଶିଲୋଂଛୀକୃତଵୃତ୍ତିଷୁ
ମୃଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ତୋଷ ପାଇ, ଶିଳୋଞ୍ଚି ଜୀବନ ଅନୁସରଣ କଲେ।