ନିଯମେନ ତୁ ଯଃ ପଶ୍ଯେତ୍ତଲ୍ଲିଂଗଂ ସଂଗମେଶ୍ଵରମ୍
ଯିଏ ନିୟମିତ ଭାବେ ସଂଗମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଲିଙ୍ଗକୁ ଦେଖେ,
ଗାଂଗଂ ଚ ସଫଲଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଯାମୁନଂ ନାମର୍ଦଂ ତଥା।। । ଜାଯତେ ଚାଂଦ୍ରଭାଗଂ ଚ ସଂଗମେଶ୍ଵରଦର୍ଶନାତ୍
ସଂଗମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ଗଙ୍ଗା ଫଳଦାୟି ଓ ପୁଣ୍ୟମୟ ହୁଏ, ଯମୁନା କ୍ଷୟ ହୁଏନି, ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ମଧ୍ୟ ଲାଭ ହୁଏ।
ଯଃ ପଶ୍ଯେଚ୍ଛ୍ରାଵଣେ ମାସି ତଲ୍ଲିଂଗଂ ସଂଗମେଶ୍ଵରମ୍
ଯିଏ ଶ୍ରାବଣ ମାସରେ ସଂଗମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଲିଙ୍ଗକୁ ଦେଖେ,
ମାସି ଚାଶ୍ଵଯୁଜେ ଦେଵଂ ଯଃ ପଶ୍ଯେତ୍ସଂଗମେଶ୍ଵରମ୍ 5.2.69.
ଏବଂ ଯିଏ ଆଶ୍ୱିନ ମାସରେ ସଂଗମେଶ୍ୱର ଦେବଙ୍କୁ ଦେଖେ,
ଯଃ ପଶ୍ଯେତ୍କାର୍ତ୍ତିକେ ମାସି ତଲ୍ଲିଂଗଂ ସଂଗମେଶ୍ଵରମ୍।। । ରାଜସୂଯସହସ୍ରଂ ତୁ କୃତଂ ତେନ ନ ସଂଶଯଃ
ଯେଉଁଠି କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ସଂଗମେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗକୁ ଦର୍ଶନ କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ହଜାର ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ କରିଥିବା ସମାନ ଫଳ ପାଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଚତୁରୋ ଵାର୍ଷିକାନ୍ମାସାନ୍ଯଃ ପଶ୍ଯେତ୍ସଂଗମେଶ୍ଵରମ୍
ଯେଉଁଠି ବର୍ଷାର ଚାରି ମାସରେ ସଂଗମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରେ—
ଏଷ ତେ କଥିତୋ ଦେଵି ପ୍ରଭାଵଃ ପାପନାଶନଃ
ହେ ଦେବୀ, ଏହିପରି ତାହାର ପାପ ନାଶକ ଶକ୍ତି ବିଷୟରେ ତୁମକୁ କହିଲି।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ପଞ୍ଚମ ଆଵନ୍ତ୍ଯଖଣ୍ଡେ ଚତୁରଶୀତିଲିଂଗମାହାତ୍ମ୍ଯେ ସଂଗମେଶ୍ଵରମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂନାମୈକୋନସପ୍ତତିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀହଜାର ଶ୍ଲୋକର ସଂହିତାର ପଞ୍ଚମ ଅବନ୍ତ୍ୟ ଖଣ୍ଡରେ ଚଉରାଶିଟି ଲିଙ୍ଗର ମହିମା ଅଂଶରେ ସଂଗମେଶ୍ୱର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ଉଣସପ୍ତତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ।
ଯସ୍ଯ ଦର୍ଶନତୋ ଦେଵି ନରଃ ପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
ହେ ଦେବୀ, ଯାହାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କଲେ ମଣିଷ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ—
ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷୋନାମ ରାଜାଭୂନ୍ନେପାଲଵିଷଯେ ପୁରା
ପୂର୍ବେ ନେପାଳ ଦେଶରେ ଦୁର୍ଧର୍ଷ ନାମକ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ।
ତିସ୍ରସ୍ତସ୍ଯାଭଵନ୍ଭାର୍ଯାସ୍ତତ୍ତୁଲ୍ଯାଃ ସୁମନୋହରାଃ
ତାଙ୍କର ତିନିଜଣ ସମାନ ସୁନ୍ଦର ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ ରାଣୀ ଥିଲେ।
କଦା ମୃଗରସାଵିଷ୍ଟୋ ଦେଵାଦ୍ଵୈ ଵାତରଂହସା
ଏକଦିନ ଦେବତାଙ୍କର ବାୟୁରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ସେ ଶିକାରର ଇଚ୍ଛାରେ ମନ ଲଗାଇଲେ।
ଗଜେଂଦ୍ରମୃଗଶାର୍ଦୂଲସିଂହସଂବରସଂକୁଲମ୍
ସେଠାରେ ହାତୀ, ହରିଣ, ବାଘ, ସିଂହ ଓ ମହିଷରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟବୀ ଥିଲା।
ତସ୍ମିନ୍ଵନେ ସୁଵିସ୍ତୀର୍ଣଂ କଦଲୀଖଂଡମଂଡିତମ୍
ସେ ଏହି ବିଶାଳ ଅଟବୀରେ କଦଳୀ ଗଛର ଗୁଛରେ ଶୋଭିତ ଦେଖିଲେ।
ଦଦର୍ଶ ଦର୍ପଣସ୍ଵଚ୍ଛଂ ସରୋ ନୀରଜରାଜିତମ୍
ସେଠାରେ ଦର୍ପଣ ପରି ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ପଦ୍ମରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ଏକ ସରୋବର ଦେଖିଲେ।
ଦଦର୍ଶ କନ୍ଯାଂ ତତ୍ରୈଵ କାନନସ୍ଯେଵ ଦେଵତାମ୍
ସେଠାରେ ସେ ଅଟବୀର ଦେବତା ପରି ଏକ ଅପୂର୍ବ କନ୍ୟାକୁ ଦେଖିଲେ।
ଚିତ୍ରନ୍ଯସ୍ତ ଇଵ କ୍ଷିପ୍ରମଭୂଦ୍ଵିସ୍ମଯନିଶ୍ଚଲଃ
ଏକ ଚିତ୍ରରେ ଅଚାନକ ଅଙ୍କିତ ହେବା ପରି ସେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ନିର୍ମଳ ହୋଇ ରହିଗଲେ।
କନ୍ଦର୍ପକୋଟିସଦୃଶଂ ଵିଶ୍ରାନ୍ତଂ ନୃପମବ୍ରଵୀତ୍ 5.2.70.
କୋଟି କାମଦେବ ସମାନ ସୁନ୍ଦରୀ ସେ କନ୍ୟା ବିଶ୍ରାମ କରୁଥିବା ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ତପୋରତସ୍ଯ ଶାଂତସ୍ଯ ସର୍ଵଦା ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣଃ
ଯିଏ ସଦା ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ, ଶାନ୍ତ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଥାଏ—
ଇତି ତସ୍ଯା ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମନ୍ମଥେନାକୁଲୀକୃତଃ
ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ରାଜା କାମରେ ଅତି ଆକୁଳ ହେଲେ।
ମମ ପ୍ରାଣଵ୍ଯଯଃ ସୁଭ୍ରୂସ୍ତ୍ଵାଂ ଵିନା ସମୁପସ୍ଥିତଃ
ହେ ସୁନ୍ଦର ଭୃକୁଟିବତୀ, ତୁମକୁ ଛାଡ଼ି ମୋର ପ୍ରାଣ ଶରୀର ଛାଡ଼ିଯାଉଛି।
ତ୍ଯଜ୍ଯତେ ପ୍ରାପ୍ତମମୃତଂ ଯଦେତଦ୍ବୁଦ୍ଧିଲାଘଵମ୍
ମନ ଯେତେ ଅସ୍ଥିର, ଏହିପରି ଅମୃତ ମିଳିଲେ ମଧ୍ୟ ପରିତ୍ୟାଗ କରାଯାଏ।
ଭଜ ମାମନଵଦ୍ଯାଂଗି ତଵେତଦ୍ଵଦନାମୃତମ୍
ହେ ନିର୍ଦୋଷାଙ୍ଗିକେ, ତୁମେ ମୋତେ ସେବା କର; ତୁମ ମୁଖର ମଧୁର ଉଚ୍ଚାରଣ ମୋ ପାଇଁ ଅମୃତ ସମାନ।
ସ୍ଵଯଂ ପିବାମି ଚେଦ୍ଵିଦ୍ଧି ପରଲୋକଗତଂ ହି ମାମ୍
ମୁଁ ଯଦି ଏହି ମଧୁର ଉଚ୍ଚାରଣକୁ ନିଜେ ପିଉଛି, ତେବେ ଜାଣ, ମୁଁ ପରଲୋକକୁ ଚଳିଗଲି ବୋଲି ଭାବ।
ଭ୍ରଷ୍ଟାଯାଂ ମଯି ତାତସ୍ଯ ଵିନଷ୍ଟେ କନ୍ଯକାଫଲେ
ମୁଁ ଯଦି ନଷ୍ଟ ହେଉଛି, ତେବେ ତୁମ ବାପାଙ୍କର କନ୍ୟା ହେବାର ଫଳ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହେଯିବ।
ଯଦି ତେ ପରମଂ ପ୍ରେମ ମମୋପରି ମହୀପତେ
ହେ ରାଜା, ଯଦି ତୁମର ମୋ ପ୍ରତି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରେମ ଅଛି,
ତସ୍ଯାସ୍ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ନାନ୍ଯଥା ମେ ଭଵିଷ୍ଯତି
ସେ ଯାହା କହିଛି, ସେଥିରେ ଶୁଣି, ମୁଁ ଆଉ କିଛି କରିବି ନାହିଁ।
ଗତ୍ଵା ଯଯାଚେ ପ୍ରଣତଃ ସ୍ଥିତଂ ନିଜତପୋଵନେ 5.2.70.
ସେ ତାଙ୍କର ନିଜ ତପୋବନରେ ରହୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଯାଇ, ନମ୍ରତା ସହିତ ଅନୁରୋଧ କଲେ।
ତତ୍ରୈଵ ସଂଗତୋ ରାଜା ମନ୍ମଥେନ ଵଶୀକୃତଃ
ସେଠାରେ, ରାଜା ପ୍ରେମରେ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇ, ସେ ଜଣେ ସହିତ ଏକତ୍ର ହେଲେ।
କଦଲୀଖଣ୍ଡକୁଞ୍ଜେଷୁ ରମ୍ଯାସୁ ଵନରାଜିଷୁ ସିଷେଵେ ଚାରୁ ସୁରତଂ ସ ଵିଦଗ୍ଧୋଽତିମୁଗ୍ଧଯା
କଦଳୀ ଗଛର ଝୁପୁଡି ଓ ସୁନ୍ଦର ଅରଣ୍ୟରେ, ସେ ଚତୁର ଯୁବକ ଅତି ନିର୍ମଳା ଜଣେ ସହ ଆନନ୍ଦ ଭରା ପ୍ରେମ ଖେଳା କଲେ।