କୃତଵାଂସ୍ତଦ୍ଭଯାର୍ଥାଯ ନ ଚ ତେ ଭୀତିମାଗତାଃ
ସେମାନେ ଭୟରେ ଏହା କଲେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ କେବେ ଭୟଭିତ ହେଲେ ନାହିଁ।
ନ ତୈର୍ଦୃଷ୍ଟୋ ମହାଦେଵି ଯତୋଽହଂ ମହିଷାକୃତିଃ ଉଦ୍ଵିଗ୍ନା ନିଶ୍ଵସନ୍ତଶ୍ଚ ଵୈରାଗ୍ଯଂ ପରମଂ ଗତାଃ
ହେ ମହାଦେବୀ, ସେମାନେ ମୋତେ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ, କାରଣ ମୁଁ ମହିଷ ଆକାର ଧାରଣ କରିଥିଲି; ସେମାନେ ଅଶାନ୍ତ ହେଲେ, ଗଭୀର ନିଶ୍ୱାସ ନେଲେ, ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବୈରାଗ୍ୟ ଲାଭ କଲେ।
ନାତ୍ର ଦେଵୋ ନ ତୀର୍ଥାନି ନ ଗଂଗା ପୁଣ୍ଯଦାଯିନୀ
ଏଠାରେ କୌଣସି ଦେବତା ନାହିଁ, କୌଣସି ତୀର୍ଥ ନାହିଁ, ଏବଂ ପୁଣ୍ୟଦାୟିନୀ ଗଙ୍ଗା ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
ଏଵଂ କିଲ ପୁରାଣେଷୁ ଶ୍ରୂଯତେ ସର୍ଵଦା ଶ୍ରୁତୌ
ଏଭଳି କଥା ସବୁବେଳେ ପୁରାଣ ଓ ବେଦରେ ଶୁଣାଯାଏ।
ଏଵଂ ତୁ ଵଦତାଂ ତେଷାଂ ମାନୁଷାଣାଂ ଯଶସ୍ଵିନି
ଏଭଳି ଭାବରେ ସେଇ ମନୁଷ୍ୟମାନେ କଥାହେଉଥିବାବେଳେ, ହେ କୀର୍ତ୍ତିଶାଳିନୀ—
ଅମାର୍ଗଂ ମା ଵଦତ୍ଵତ୍ର ନ ନିଂଦ୍ଯାଃ ଶ୍ରୁତଯୋଽଵ୍ଯଯାଃ 5.2.67.
ଏଠାରେ ଅନୁଚିତ କଥା କହିବେ ନାହିଁ; ଅବିନାଶୀ ଶାସ୍ତ୍ରମାନେ କେବେ ନିନ୍ଦିତ ହେବାଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଯେ ନିଂଦଂତି ପୁରାଣାନି ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରାଣି ନାସ୍ତିକାଃ
ଯେମାନେ ପୁରାଣ ଓ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରକୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନାସ୍ତିକ।
ସଦା ଦେଵୋତ୍ର କେଦାରଃ ସ୍ଵର୍ଗମୋକ୍ଷପ୍ରଦାଯକଃ
ଏଠାରେ କେଦାର ସଦା ଦିବ୍ୟ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ।
କରୋତି ପୂଜାଂ ହିମଵାନ୍ମାସାନଷ୍ଟୌ ଚ ଶାଶ୍ଵତାନ୍ ସେଵ୍ଯଶ୍ଚ ରମଣୀଯଶ୍ଚ ସର୍ଵତୀର୍ଥନମସ୍କୃତଃ
ହିମବନ୍ତ ଅଠଟି ଶାଶ୍ୱତ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୂଜା କରନ୍ତି; ସେ ସେବନୀୟ, ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଏବଂ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥଙ୍କର ପ୍ରଣାମ ଲାଭ କରିଥାନ୍ତି।
ସର୍ଵରତ୍ନନିଧାନଶ୍ଚ ଦେଵାନାଂ ଵଲ୍ଲଭସ୍ତଥା
ସେ ସମସ୍ତ ରତ୍ନ ଓ ଧନର ଭଣ୍ଡାର, ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ବହୁତ ପ୍ରିୟ କରନ୍ତି।
ନିଯତେନୈଵ କାଲେନ ମାନୁଷାଣାଂ ଚ ସର୍ଵଦା
ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟରେ ଏବଂ ସବୁବେଳେ ମାନବମାନେ ପାଇଁ—
ଆଖ୍ଯାସ୍ଯେ ତଦୁପାଯଂ ଚ ଶ୍ରୂଯତାଂ ସାଵଧାନତଃ
ମୁଁ ସେଇ ଉପାୟ କହିବି; ଆପଣମାନେ ଧ୍ୟାନଦେଇ ଶୁଣନ୍ତୁ।
କ୍ଷେତ୍ରାଣାମୁତ୍ତମଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦାଯକମ୍
ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ସେଇ ତୀର୍ଥ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯାହା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ।
ତତ୍ରାହଂ ସଂଭଵିଷ୍ଯାମି ଲୋକାନାମନୁକଂପଯା
ସେଠାରେ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କୁ ଦୟା କରି ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବି।
ସୋମେଶ୍ଵରସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ପଶ୍ଚିମେ ସ୍ଥାନମୁତ୍ତମମ୍
ସୋମେଶ୍ୱର ଦେବଙ୍କର ପଶ୍ଚିମ ଓ ସର୍ବୋତ୍ତମ ନିବାସରେ—
ସର୍ଵଦା ଦର୍ଶନଂ ତତ୍ର ମଯା ସାର୍ଦ୍ଧଂ ଭଵିଷ୍ଯତି 5.2.67.
ସେଠାରେ ସବୁବେଳେ, ମୋ ସହିତ ମୋର ଦର୍ଶନ ମିଳିବ।
ଇହ ଯାଵତ୍ଫଲଂ ତସ୍ମାଦ୍ଦାସ୍ଯାମି ହ୍ଯଧିକଂ ତତଃ ଆକାଶାଦୁତ୍ଥିତାଂ ଦିଵ୍ଯାଂ ମନଃପ୍ରହ୍ରାଦକାରିକାମ୍
ଏଠାରେ ଯେତେ ଫଳ ମିଳେ, ତାଠାରୁ ଅଧିକ ମୁଁ ଦେଇବି: ଆକାଶରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିବା ଦିବ୍ୟ ଓ ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିବା ଫଳ।
ଗତା ଵନଂ ମହାକାଲଂ ସଂସ୍ମରନ୍ତୋ ମହେଶ୍ଵରମ୍
ସେମାନେ ମହାକାଳ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାଇ, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରୁଥିଲେ।
ସ୍ନାତ୍ଵା ଶିପ୍ରାଜଲେ ପୁଣ୍ଯେ ଯାଵତ୍ପଶ୍ଯନ୍ତି ଭାସ୍କରମ୍
ଶିପ୍ରା ନଦୀର ପବିତ୍ର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଖୁଥିଲେ—
ଅଥ ତେ ହର୍ଷିତାଃ ପ୍ରୋଚୁଃ କେଦାରୋଽଯଂ ନ ସଂଶଯଃ
ତାପରେ ସେମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ କହିଲେ: 'ଏହିଠାରେ କେଦାର ନିଶ୍ଚିତ, କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।'
ତତସ୍ତେ ପୂଜଯାମାସୁଃ ପୁଷ୍ପୈର୍ନାନାଵିଧୈସ୍ତଥା
ତାପରେ ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଫୁଲରେ ପୂଜା କଲେ।
ଦୁର୍ଲଭୋଽତିଵରୋ ଦତ୍ତଃ କୈଲାସେ ସ୍ଥାନମୁତ୍ତମମ୍
ଦୁର୍ଲଭ ଏବଂ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଆଶୀର୍ବାଦ ମିଳିଲା: କୈଳାସରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥାନ।
ଅତୋଽହଂ ତ୍ରିଦଶୈଃ ପ୍ରୋକ୍ତଃ କେଦାରେଶ୍ଵରନା ମତଃ
ଏହିକାରଣରୁ, ଦେବମାନେ ମୋତେ 'କେଦାରେଶ୍ୱର' ବୋଲି ଡାକନ୍ତି।
ଇହାଗତ୍ଯ ନରା ଯେ ଚ ତ୍ଵାଂ ପଶ୍ଯଂତି ସୁଭକ୍ତିତଃ
ଏଠାକୁ ଯେମାନେ ଆସନ୍ତି ଏବଂ ଏକାଗ୍ର ଭକ୍ତିରେ ତୁମକୁ ଦେଖନ୍ତି—
ହିମାଦ୍ରୌ ହିମନାଥସ୍ଯ ଯାତ୍ରାଯାଃ ପ୍ରତ୍ଯହଂ ଫଲମ୍
ହିମାଳୟରେ ହିମନାଥଙ୍କ ଯାତ୍ରାର ପ୍ରତିଦିନର ଫଳ—
ବ୍ରହ୍ମହା ଵା ସୁରାପୋ ଵା ସ୍ତେ ଯୀ ଵା ଗୁରୁତଲ୍ପଗଃ 5.2.67.
ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନନ କରିଛନ୍ତି, ମଦ୍ୟପାନ କରନ୍ତି, ଚୋରି କରନ୍ତି କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ଅପରାଧ କରନ୍ତି—
ସୋଽପି ଯାତି ପରଂ ସ୍ଥାନଂ ପୁନରାଵୃତ୍ତିଵର୍ଜିତମ୍ ତତ୍ଫଲଂ ସମଵାପ୍ନୋତି କେଦାରେଶ୍ଵରଦର୍ଶନାତ୍
ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ଆଉ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ହୁଏ ନାହିଁ; ଏହି ଫଳ କେଦାରେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ମିଳେ।
ତେ ନରାଃ ପଶଵୋ ଲୋକେ ତେଷାଂ ଜନ୍ମ ନିରର୍ଥକମ୍
ଏମିତି ଲୋକେ ପଶୁ ସମାନ, ସେମାନଙ୍କର ଜନ୍ମ ଅର୍ଥହୀନ।
କୌମାରେ ଯୌଵନେ ବାଲ୍ଯେ ଵାର୍ଦ୍ଧକେ ଯଦୁପାର୍ଜିତମ୍
ଶିଶୁବେଳା, ଯୌବନ, କିଶୋର ଓ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ଯେଉଁ ଦିନେ ଯାହା କିଛି ଅର୍ଜିତ ହୁଏ,
ହିମାଲଯକୃତା ଯାତ୍ରା ତସ୍ଯାଃ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଚ ଯତ୍ଫଲମ୍
ହିମାଳୟକୁ ଯାତ୍ରା କରିଲେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି,