ନାହଂ ଯାତୁଂ ସମର୍ଥୋଽସ୍ମି ସତ୍ଯମେତନ୍ମଯୋଦିତମ୍ ମହାଦେଵ ମୃତେ ଦେଵା ଗତିରନ୍ଯା ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ମୁଁ ଯିବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ—ଏହି କଥା ସତ୍ୟ। ମହାଦେବଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଦେବତାମାନେ, ଆମ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆଶ୍ରୟ ନାହିଁ।
ସ ଏଵ ଶରଣଂ ଦେଵଃ ସର୍ଵେଷାଂ ନୋ ଭଵିଷ୍ଯତି
ସେଇ ଦେବତା ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଆଶ୍ରୟ ହେବେ।
କୃତା ବୁଦ୍ଧିର୍ଵିଚିତ୍ରା ଚ ହିମାଦ୍ରିଶ୍ଚ ମଯା କୃତଃ
ମୋ ମନରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଭାବନା ଆସିଲା, ଏବଂ ମୁଁ ହିମାଲୟକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲି।
ହିମାଚଲସ୍ଯ ତସ୍ଯୈଵ ଶାସ୍ତା ଦେଵୋ ମହେଶ୍ଵରଃ
ସେଇ ହିମାଚଳର ଅଧିପତି ସ୍ୱୟଂ ଦେବ ମହେଶ୍ୱର।
ଯତ୍ର ତିଷ୍ଠତି ଵିଶ୍ଵାତ୍ମା ଦେଵଦେଵୋ ମହେଶ୍ଵରଃ ଦୃଷ୍ଟୋହଂ ପୂଜିତସ୍ତୈସ୍ତୁ ସ୍ତୁତୋଽହଂ ଵିଵିଧୈଃ ସ୍ତଵୈଃ
ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆତ୍ମା, ଦେବମାନଙ୍କର ଦେବ, ମହେଶ୍ୱର ବସିଛନ୍ତି—ସେଠାରେ ମୁଁ ଦେଖାଯାଇଥିଲି, ସେମାନେ ମୋତେ ପୂଜା କଲେ, ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତୁତିରେ ମୋତେ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।
ମଯା ସଂମାନିତା ଦେଵାଶ୍ଚତୁଵକ୍ତ୍ରଃ ପ୍ରପୂଜିତଃ 5.2.67.୧
ମୁଁ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କଲି, ଏବଂ ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ପୂଜା କଲି।
କିଂ କାର୍ଯଂ ତ୍ରିଦଶୈଃ ସାର୍ଦ୍ଧମାଗତୋଽସି ପିତାମହ
ହେ ପିତାମହ, ଆପଣ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ଏଠାରେ କାହିଁକି ଆସିଛନ୍ତି?
ହିମାଚଲଂ ସମାହୂଯ ମର୍ଯାଦା ଚ କୃତା ମଯା
ମୁଁ ହିମାଚଳକୁ ଡାକିଛି, ଏବଂ ତାହାର ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିଛି।
ଦେଵାନାଂ ଵିଷଯାଶ୍ଚୈଵ ଗଂଧର୍ଵାଣାଂ ତଥୈଵ ଚ
ଦେବତାମାନଙ୍କ ଏବଂ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୋଇଛି।
ଵିଦ୍ଯାଧରାଣାଂ କ୍ରୀଡାର୍ଥଂ ପୃଥକ୍ପୃଥଙ୍ନିଵେଶିତାଃ
ବିଦ୍ୟାଧରମାନଙ୍କ ଖେଳ ପାଇଁ ଅଲଗା ଅଞ୍ଚଳ ଦିଆଯାଇଛି।
ଜାହ୍ନଵୀନିର୍ଝରୋଷ୍ଣୀଷଃ ଶର୍ଵାଣୀଜନକସ୍ତଥା
ଏଠାରେ ଜାହ୍ନବୀ ନଦୀ, ଝରଣା, ଶିଖର ଏବଂ ଶର୍ବାଣୀଙ୍କ ପିତା ଅଛନ୍ତି।
ସର୍ଵଦେଵମଯୋ ଦିଵ୍ଯଃ ସର୍ଵତୀର୍ଥମଯଃ କୃତଃ
ସେ ଦେବତା ସମସ୍ତ ଦେବମୟ, ଦିବ୍ୟ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥମୟ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଏଵଂ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ଶୈଲେଂଦ୍ରଂ ଲିଂଗମୂର୍ତ୍ତିରହଂ ସ୍ଥିତଃ
ଏଭଳି ପର୍ବତରାଜଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରି, ମୁଁ ଲିଙ୍ଗ ଆକାରରେ ସେଠାରେ ରହିଲି।
ଉଦକଂ ନିର୍ମିତଂ ତତ୍ର ମଂତ୍ରପୂର୍ଣଂ ମଯା ପ୍ରିଯେ
ସେଠାରେ, ପ୍ରିୟେ, ମୁଁ ମନ୍ତ୍ରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଳ ସୃଷ୍ଟି କଲି।
ଯୋତ୍ରାଗତ୍ଯ ନରୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ସମ୍ଯଙ୍ମାଂ ପୂଜଯିଷ୍ଯତି ତସ୍ଯୋଦରେ ଭଵିଷ୍ଯାମି ଲିଂଗରୂପୀ ନ ସଂଶଯଃ
ଯେଉଁଠି କେହି ଭକ୍ତିଭାବରେ ଏବଂ ନିୟମରେ ମୋତେ ପୂଜା କରିବେ, ମୁଁ ତାଙ୍କର ହୃଦୟରେ ଲିଙ୍ଗ ଆକାରରେ ବସିବି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତେ ଵଚନେ ଦେଵି ସଦେଵାସୁରପନ୍ନଗାଃ 5.2.67.
ଏପରି କଥା କହିବା ପରେ, ହେ ଦେବୀ, ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଦାନବ ଓ ନାଗମାନେ—
ଵିଦ୍ଯାଧରଗଣାଶ୍ଚୈଵ ମମ ଦର୍ଶନଲାଲସାଃ
ଏବଂ ମୋ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଆତୁର ଥିବା ବିଦ୍ୟାଧରମାନେ—
ଦୃଷ୍ଟୋଽହଂ ଵିଧିନା ତୈସ୍ତୁ ଲିଂଗମୂର୍ତ୍ତିଗତଃ ପ୍ରିଯେ ଜନଲୋକଗତୈଃ ସିଦ୍ଧୈଃ ପୂଜ୍ଯମାନା ଵରାନନେ
ପ୍ରିୟେ, ସେମାନେ ମୋତେ ଲିଙ୍ଗ ଆକାରରେ ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟଲୋକରେ ବସୁଥିବା ସିଦ୍ଧମାନେ ମୋତେ ପୂଜା କରୁଥିଲେ, ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ।
ଅଥ କାଲେନ ବହୁନା ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମାହାତ୍ମ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍
ତାପରେ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ସେଠାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହିମା ବିଷୟରେ ଶୁଣି—
ମନୁଷ୍ଯାଃ ସମୁପାଯାତାସ୍ତେ ରଜୋବହୁଲା ଯତଃ
ମନୁଷ୍ୟମାନେ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ, କାରଣ ସେମାନେ ରଜୋଗୁଣରେ ଭରିଥିଲେ।
କୃତଵାଂସ୍ତଦ୍ଭଯାର୍ଥାଯ ନ ଚ ତେ ଭୀତିମାଗତାଃ
ସେମାନେ ଭୟରେ ଏହା କଲେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ କେବେ ଭୟଭିତ ହେଲେ ନାହିଁ।
ନ ତୈର୍ଦୃଷ୍ଟୋ ମହାଦେଵି ଯତୋଽହଂ ମହିଷାକୃତିଃ ଉଦ୍ଵିଗ୍ନା ନିଶ୍ଵସନ୍ତଶ୍ଚ ଵୈରାଗ୍ଯଂ ପରମଂ ଗତାଃ
ହେ ମହାଦେବୀ, ସେମାନେ ମୋତେ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ, କାରଣ ମୁଁ ମହିଷ ଆକାର ଧାରଣ କରିଥିଲି; ସେମାନେ ଅଶାନ୍ତ ହେଲେ, ଗଭୀର ନିଶ୍ୱାସ ନେଲେ, ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବୈରାଗ୍ୟ ଲାଭ କଲେ।
ନାତ୍ର ଦେଵୋ ନ ତୀର୍ଥାନି ନ ଗଂଗା ପୁଣ୍ଯଦାଯିନୀ
ଏଠାରେ କୌଣସି ଦେବତା ନାହିଁ, କୌଣସି ତୀର୍ଥ ନାହିଁ, ଏବଂ ପୁଣ୍ୟଦାୟିନୀ ଗଙ୍ଗା ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
ଏଵଂ କିଲ ପୁରାଣେଷୁ ଶ୍ରୂଯତେ ସର୍ଵଦା ଶ୍ରୁତୌ
ଏଭଳି କଥା ସବୁବେଳେ ପୁରାଣ ଓ ବେଦରେ ଶୁଣାଯାଏ।
ଏଵଂ ତୁ ଵଦତାଂ ତେଷାଂ ମାନୁଷାଣାଂ ଯଶସ୍ଵିନି
ଏଭଳି ଭାବରେ ସେଇ ମନୁଷ୍ୟମାନେ କଥାହେଉଥିବାବେଳେ, ହେ କୀର୍ତ୍ତିଶାଳିନୀ—
ଅମାର୍ଗଂ ମା ଵଦତ୍ଵତ୍ର ନ ନିଂଦ୍ଯାଃ ଶ୍ରୁତଯୋଽଵ୍ଯଯାଃ 5.2.67.
ଏଠାରେ ଅନୁଚିତ କଥା କହିବେ ନାହିଁ; ଅବିନାଶୀ ଶାସ୍ତ୍ରମାନେ କେବେ ନିନ୍ଦିତ ହେବାଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଯେ ନିଂଦଂତି ପୁରାଣାନି ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରାଣି ନାସ୍ତିକାଃ
ଯେମାନେ ପୁରାଣ ଓ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରକୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନାସ୍ତିକ।
ସଦା ଦେଵୋତ୍ର କେଦାରଃ ସ୍ଵର୍ଗମୋକ୍ଷପ୍ରଦାଯକଃ
ଏଠାରେ କେଦାର ସଦା ଦିବ୍ୟ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ।
କରୋତି ପୂଜାଂ ହିମଵାନ୍ମାସାନଷ୍ଟୌ ଚ ଶାଶ୍ଵତାନ୍ ସେଵ୍ଯଶ୍ଚ ରମଣୀଯଶ୍ଚ ସର୍ଵତୀର୍ଥନମସ୍କୃତଃ
ହିମବନ୍ତ ଅଠଟି ଶାଶ୍ୱତ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୂଜା କରନ୍ତି; ସେ ସେବନୀୟ, ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଏବଂ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥଙ୍କର ପ୍ରଣାମ ଲାଭ କରିଥାନ୍ତି।
ସର୍ଵରତ୍ନନିଧାନଶ୍ଚ ଦେଵାନାଂ ଵଲ୍ଲଭସ୍ତଥା
ସେ ସମସ୍ତ ରତ୍ନ ଓ ଧନର ଭଣ୍ଡାର, ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ବହୁତ ପ୍ରିୟ କରନ୍ତି।