ଚାଂଦ୍ରାଯଣାନାଂ ଵିଧିଵଦ୍ଦଶାନାମେଵ ଯତ୍ଫଲମ୍
ବିଧିମତ୍ ଭାବରେ ଦଶଟି ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ କ୍ରିୟା କରିଲେ ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ,
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଗତଵାନ୍ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵୈକୁଂଠଂ ଶାଶ୍ଵତଂ ପ୍ରିଯେ
ଏପରି କହି, ପ୍ରିୟେ, ବିଷ୍ଣୁ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ଚଲିଗଲେ।
ଏଷ ତେ କଥିତୋ ଦେଵି ପ୍ରଭାଵଃ ପାପନାଶନଃ
ହେ ଦେବୀ, ପାପ ନାଶ କରୁଥିବା ଏହି ଶକ୍ତିକୁ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଦେଲି।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ପଞ୍ଚମ ଆଵଂତ୍ଯଖଂଡେ ଚତୁରଶୀତିଲିଙ୍ଗମାହାତ୍ମ୍ଯେ ବ୍ରହ୍ମେଶ୍ଵରମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂନାମ ପଂଚଷଷ୍ଟିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଥିବା ସଂହିତାର ପଞ୍ଚମ ଅବଂତ୍ୟ ଖଣ୍ଡରେ ଚଉରାଶିଟି ଲିଙ୍ଗ ମହିମାରେ ବ୍ରହ୍ମେଶ୍ୱର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ପଞ୍ଚଷଷ୍ଠିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଯସ୍ଯ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେଣ ମହାପାପଂ ଶମଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ଯାହାଙ୍କୁ କେବଳ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ, ବଡ଼ ପାପ ଶାନ୍ତିକୁ ପାଇଯାଏ।
ଜଲ୍ପୋନାମ ମହାଦେଵି ରାଜାଭୂଦ୍ଭୁଵି ଵିଶ୍ରୁତଃ
ହେ ମହାଦେବୀ, ପୃଥିବୀରେ ଜଲ୍ପୋନା ନାମକ ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଜା ଥିଲେ।
ଵିକଲ୍ପବହୁଲୋ ନିତ୍ଯଂ ସଂସାରଗତିଚିଂତକଃ
ସେ ସଦା ସନ୍ଦେହରେ ରହୁଥିଲେ, ସଂସାରର ଗତି ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ।
ତସ୍ଯ ରାଜ୍ଞୋ ଵରାରୋହେ ମୂର୍ତାଃ ପଂଚାଗ୍ନଯୋ ଯଥା ଵିକ୍ରାଂତଃ ପଂଚମଃ ପୁତ୍ରଃ ସର୍ଵେ ଶସ୍ତ୍ରାସ୍ତ୍ରପାରଗାଃ
ହେ ସୁନ୍ଦରି, ସେଇ ରାଜାଙ୍କର ପାଞ୍ଚଟି ପୁଅ ଥିଲେ, ଅଗ୍ନି ପରି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ; ପଞ୍ଚମ ପୁଅ ବିକ୍ରାନ୍ତ ବହୁତ ସାହସୀ ଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ଶସ୍ତ୍ର ଓ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ।
ପିତ୍ରା ଜଲ୍ପେନ ତେ ରାଜ୍ଞା ପୃଥଗ୍ରାଜ୍ଯେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତାଃ
ସେଇ ରାଜା ଜଲ୍ପୋନା ତାଙ୍କ ପଞ୍ଚ ପୁଅଙ୍କୁ ଅଲଗା ଅଲଗା ରାଜ୍ୟରେ ବସାଇଥିଲେ।
ପ୍ରାଚ୍ଯାଂ ସୁବାହୁର୍ନୃପତିର୍ଯାମ୍ଯାଂ ଵୈ ଶତ୍ରୁମର୍ଦନଃ
ପୂର୍ବଦିଗରେ ସୁବାହୁ ରାଜା ହେଲେ, ଦକ୍ଷିଣରେ ଶତ୍ରୁମର୍ଦ୍ଦନ ରାଜା ହେଲେ।
ମଧ୍ଯେ ଵିକ୍ରାଂତସଂଜ୍ଞସ୍ତୁ ସ୍ଵପଦେ ଵିନିଯୋଜିତଃ
ମଧ୍ୟଭାଗରେ ବିକ୍ରାନ୍ତ ନାମକ ପୁଅଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଦେଶରେ ରଖାଯାଇଥିଲା।
ବଭୂଵୁର୍ମଂତ୍ରିଣସ୍ତେଷାଂ ହିତା ଵଂଶକ୍ରମାଗତାଃ
ସେମାନଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସବୁବେଳେ ତାଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ଲାଗିଥିଲେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କ ବଂଶରୁ ଆସିଥିଲେ।
ଵିକ୍ରାଂତସ୍ଯ ଚ ଯୋ ମଂତ୍ରୀ ଵିକଲ୍ପୈକପରାଯଣଃ
ବିକ୍ରାନ୍ତଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀ ସବୁବେଳେ ବିଚାରରେ ଲିନ ଥିଲେ।
ଯସ୍ଯୈଷା ପୃଥିଵୀ କୃତ୍ସ୍ନା ସ ସମର୍ଥଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ 5.2.66.
ସେ ଏହି ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ଶାସନ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ବୋଲି କହାଯାଉଥିଲେ।
ତ୍ରିଦଶୈଶ୍ଚାମୃତଂ ଲବ୍ଧମୁଦ୍ଯମେନ ମହୀପତେ
ହେ ରାଜା, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ୟମ କରି ଅମୃତ ପାଇଥିଲେ।
ହୀନୋଦ୍ଯମା ମାନଵା ଯେ କ୍ଷତ୍ତ୍ରିଯାଶ୍ଚ ଵିଶେଷତଃ
ଯେମାନେ ଉଦ୍ୟମ ନଥାନ୍ତି, ବିଶେଷକରି କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ—
ସ୍ନେହଂ ଚ କୁରୁତେ ଭ୍ରାତା ରାଜ୍ଯଲୁବ୍ଧୋଽର୍ଥକାରଣାତ୍ କ୍ରିଯତେ ନ କିମର୍ଥଂ ତୁ ଭୂପ ମଂତ୍ରପରିଗ୍ରହଃ
ରାଜ୍ୟ ଲାଗି ଲୋଭୀ ଭାଇ ଲାଭ ପାଇଁ ମିଥ୍ୟା ସ୍ନେହ ଦେଖାଏ; ତେବେ ରାଜା, ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳୀ କାହିଁକି ଗଠନ କରାଯାଏ?
ପରୋଽପି ହିତଵାନ୍ବନ୍ଧୁର୍ବନ୍ଧୁରପ୍ଯହିତଃ ପରଃ
ପର ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଉପକାରୀ ହୋଇପାରନ୍ତି, ଆଉ ନିଜ ଜଣେ ଆପଣଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିପାରନ୍ତି; ନିଜ ଲୋକ ପର ହୋଇପାରନ୍ତି, ପର ଲୋକ ନିଜ ହୋଇପାରନ୍ତି।
ଭୂମିମେତେ ନିର୍ଗିଲଂତି ସର୍ପା ବିଲଶଯାନିଵ
ଏହି ସର୍ପମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କର ବିଲାରେ ରହୁଥିଲେ, ଏବେ ଭୂମିରେ ବାହାରିଆସୁଛନ୍ତି।
ମାଯଯା ମୋହିତଂ ସର୍ଵଂ କୋ ଵା କସ୍ଯ ଚ ବାଂଧଵଃ
ମାୟାରେ ସମସ୍ତେ ଭ୍ରମିତ; କିଏ କାହାର ବାନ୍ଧବ?
ଭ୍ରାତୃଭିର୍ଭ୍ରାତରଃ ସର୍ଵେ ନିହତା ରାଜ୍ଯକାରଣାତ୍
ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଭାଇମାନେ ନିଜ ଭାଇଙ୍କ ହାତରେ ହତ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଇତି ମଂତ୍ରିଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ ରାଜା ଵିସ୍ମଯାନ୍ଵିତଃ
ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ରାଜା ଆଶ୍ଚର୍ୟରେ ଭରିଯାଇଲେ।
ଅତୁଷ୍ଟାଃ ପୃଥଗୈଶ୍ଵର୍ଯଂ କଥଂ କୃତ୍ସ୍ନା ଭଵିଷ୍ଯତି ।।5.2.66.
ଯେଉଁଠାରେ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଶାସନ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ସେଠାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକତା କିପରି ହେବ?
ଜ୍ଯେଷ୍ଠୋ ଭ୍ରାତା ସୁବାହୁଶ୍ଚ ଦ୍ଵିତୀଯଃ ଶତ୍ରୁମର୍ଦନଃ
ଠାରୁ ବଡ଼ ଭାଇ ଥିଲେ ସୁବାହୁ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଥିଲେ ଶତ୍ରୁମର୍ଦ୍ଦନ।
କନିଷ୍ଠଜ୍ଯେଷ୍ଠତା କେଯଂ ରାଜ୍ଯଂ ପ୍ରାର୍ଥଯତାଂ ନୃଣାମ୍
ଯେଉଁମାନେ ରାଜ୍ୟ ଚାହାଁନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼-ଛୋଟ କଣ ଅର୍ଥ ରଖେ?
ତଥେତି ଚ ପ୍ରତିଜ୍ଞାତେ ଵିକ୍ରାଂତେନ ମହୀଭୃତା
ତେବେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା 'ଏହିପରି ହେଉ' ବୋଲି ସମ୍ମତି ଦେଲେ।
ଅଥର୍ଵଣେନ ମଂତ୍ରେଣ ପୁରୋଧାଃ ପ୍ରଚକାର ହ
ପୁରୋହିତ ଅଥର୍ବ ବିଦ୍ୟାର ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷେକ କଲେ।
ଅଥ କୃତ୍ଯା ସମୁତ୍ପନ୍ନା ପଶ୍ଚାତ୍କୃତ୍ଯାଚତୁଷ୍ଟଯମ୍
ତାପରେ ଏକ ମାୟାବୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଏବଂ ପରେ ଚାରିଟି କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖାଦେଲା।
ତତଃ ସମସ୍ତଲୋକସ୍ଯ ଵିସ୍ମଯଶ୍ଚାଭଵନ୍ମହାନ୍
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲା।
ତତଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଚ ନିଧନଂ ପୁତ୍ରାଣାଂ ଜଲ୍ପକୋ ନୃପଃ
ତାପରେ, ପୁଅମାନଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଶୁଣି, ସେ ଅଧିକ କଥା କହୁଥିବା ରାଜା—