ଅହଂ ପତିର୍ଵୋ ଭଵିତା ତତୋ ମୋକ୍ଷମଵାପ୍ସ୍ଯଥ ଲିଂଗରୂପୀ ଭଵିଷ୍ଯାମି ନାମ୍ନା ପଶୁପତୀଶ୍ଵରଃ
'ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କର ପ୍ରଭୁ ହେବି; ତାପରେ ତୁମେ ମୁକ୍ତି ପାଇବ। ମୁଁ ଲିଙ୍ଗ ରୂପ ଧାରଣ କରିବି, ଯାହାକୁ ପଶୁପତୀଶ୍ୱର ବୋଲି କୁହାଯିବ।'
ଅଥ ତେ ତ୍ରିଦଶାଃ ସର୍ଵେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵଂ ତମୀଶ୍ଵରମ୍ ବ୍ରହ୍ମା ପଶୁପତିଂ ପ୍ରାହ ପ୍ରସନ୍ନେନାଂତରାତ୍ମନା
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ସେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖି, ବ୍ରହ୍ମା ଆନନ୍ଦରେ ହୃଦୟରୁ ପଶୁପତିଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।
ଯେ ତ୍ଵାଂ ପଶ୍ଯନ୍ତି ଦେଵେଶ ଭକ୍ତ୍ଯା ପରମଯା ଯୁତାଃ ସ୍ଵକୈଃ କର୍ମଵିପାକୈଶ୍ଚ ତେଷାଂ ମୋକ୍ଷୋ ଭଵିଷ୍ଯତି
'ହେ ଦେବତାଙ୍କର ପ୍ରଭୁ, ଯେଉଁମାନେ ତୁମକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତି ସହିତ ଦେଖନ୍ତି, ଏବଂ ନିଜ କର୍ମର ଫଳରେ, ସେମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିବ।'
ଅଜ୍ଞାନାଜ୍ଜ୍ଞାନତୋ ଵାପି ଯତ୍ପାପଂ କ୍ରିଯତେ ନରୈଃ
'ଅଜ୍ଞାନ କିମ୍ବା ଜ୍ଞାନରେ, ମଣିଷମାନେ ଯେଉଁ ପାପ କରନ୍ତି—'
ତେ ନରାଃ ପଶଵୋ ଲୋକେ କିଂ ତେଷାଂ ଜୀଵିତେ ଫଲମ୍
'ସେମାନେ ଏହି ଜଗତରେ ପଶୁ ପରି; ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନରେ କଣ ଫଳ ଅଛି?'
କୌମାରେ ଯୌଵନେ ବାଲ୍ଯେ ଵାର୍ଦ୍ଧକେ ଯଦୁପାର୍ଜିତମ୍
'ଶିଶୁବୟସ, ଯୁବକାଳ, ବାଲ୍ୟବସ୍ଥା କିମ୍ବା ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ଯାହା ଅର୍ଜନ କରାଯାଏ—'
ପୌଷମାସେ ତୁ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ଯେ ତ୍ଵାଂ ପଶ୍ଯଂତି ମାନଵାଃ
'କିନ୍ତୁ ପୌଷ ମାସ ଆସିଲେ, ଯେଉଁ ମଣିଷମାନେ ତୁମକୁ ଦେଖନ୍ତି—'
ସୂର୍ଯଗ୍ରହେ ଯଥା ଦତ୍ତଂ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରେ ଵିଶେଷତଃ
'ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ ସମୟରେ, ବିଶେଷକରି କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ଯାହା ଦାନ ଦିଆଯାଏ—'
ପୌଷମାସେ ଦିନୈକେନ ନରାଣାମଧିକଂ ତଥା 5.2.64.
'ପୌଷ ମାସରେ, ଏକ ଦିନରେ ମଣିଷମାନେ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ଫଳ ପାଆନ୍ତି।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଭଗଵାନ୍ବ୍ରହ୍ମା ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ଗତୋ ନୃପ
ଏଭଳି କହି, ଭଗବାନ ବ୍ରହ୍ମା ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ, ହେ ରାଜା।
ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵମପି ରାଜେଂଦ୍ର ଯଦୀଚ୍ଛସି ପରାଂ ଗତିମ୍ ମହାକାଲଵନଂ ଗତ୍ଵା ଇନ୍ଦ୍ରେଶ୍ଵରସ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣେ
ସେଠୁ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଯଦି ତୁମେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତି ଚାହୁଁଛ, ତେବେ ମହାକାଳବନକୁ ଯାଅ, ଇନ୍ଦ୍ରେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ।
ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ନାରଦସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ ଦର୍ଶନାତ୍ତସ୍ଯ ଲିଂଗସ୍ଯ ଗତୋଽସୌ ପରମାଂ ଗତିମ୍
ମହାତ୍ମା ନାରଦଙ୍କର ସେଇ କଥା ଶୁଣି, ସେ ଲିଙ୍ଗର ଦର୍ଶନ କରି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।
ଏଷ ତେ କଥିତୋ ଦେଵି ପ୍ରଭାଵଃ ପାପନାଶନଃ
ହେ ଦେବୀ, ଏଭଳି ମୁଁ ତୁମକୁ ପାପ ନାଶକ ପ୍ରଭାବ କହିଦେଲି।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ପଞ୍ଚମ ଆଵନ୍ତ୍ଯଖଣ୍ଡେ ଚତୁରଶୀତିଲିଙ୍ଗମାହାତ୍ମ୍ଯେ ପଶୁପତୀ ଶ୍ଵରମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂନାମ ଚତୁଷ୍ଷଷ୍ଟିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ପଞ୍ଚମ ଅବନ୍ତ୍ୟଖଣ୍ଡର ଚଉଠିଏଠି ଲିଙ୍ଗମାହାତ୍ମ୍ୟରେ 'ପଶୁପତୀଶ୍ୱର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନ' ନାମକ ଚଉଷଠିଏଠି ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଯସ୍ଯ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେଣ ବ୍ରହ୍ମଲୋକୋ ହ୍ଯଵାପ୍ଯତେ
ଯାହାଙ୍କୁ କେବଳ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ।
ପୁଲୋମାନାମ ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରୋ ମହାବଲପରାକ୍ରମଃ
ପୁଲୋମନ୍ ନାମକ ଦୈତ୍ୟମାନ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଥିଲେ।
ଆନର୍ଚୁସ୍ତେଽପି ତଂ ଦୈତ୍ଯଂ ସୁରେଶଂ ତ୍ରିଦଶା ଇଵ
ସେଇ ଦୈତ୍ୟଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ମହାପ୍ରଭୁ ବୋଲି ପୂଜା କରୁଥିଲେ, ଯେପରି ଅମରମାନେ କରନ୍ତି।
ଅଦ୍ଯାପି ଲୋକପାଲାନାମର୍କେଂଦୁଜ୍ଵଲନାଂଭସାମ୍
ଆଜିଯାଁ ଯାଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି ଓ ଜଳର ଲୋକପାଳମାନେ—
ଯଦି ନାମ ତତଃ କିଂ ମେ ତପସା ଜୀଵିତେନ ଚ
ଯଦି ଏହିପରି ଅଟୁଟ ଅଛି, ତେବେ ମୋର ତପସ୍ୟା କିମ୍ବା ଜୀବନର କଣ ଉପକାର?
ସର୍ଵୈରେତୈଃ ପରିଵୃତଃ ପୌଲୋମୈର୍ବଲଵତ୍ତରୈଃ ତାଵଚ୍ଛଯାନଂ ସହସା ହ୍ଯପଶ୍ଯନ୍ମଧୁସୂଦନମ୍
ସେଇ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୌଲୋମମାନେ ଚାରିପାଖରେ ରହି, ହଠାତ୍ ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ଶୁଇଥିବା ଦେଖିଲେ।
ଶାରଦାଭ୍ରସମାଭାସଂ ମଧ୍ଯେକାଲଂ ଯଥା ଘନମ୍
ସେ ଶରଦ୍ ଋତୁର ମେଘମାଳା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଗାଢ଼ ଛାୟା ପରି।
ଅଯଂ ସ ଦାନଵଗିରିଵଜ୍ରୋ ହି ମଧୁସୂଦନଃ
ଏହିଯେ ସେଇ ମଧୁସୂଦନ, ଦାନବ ପାହାଡ଼ ପାଇଁ ବଜ୍ରପାତ ସମ।
ଦୈତ୍ଯସୀମଂତିନୀକାଂତପତ୍ରଵଲ୍ଲୀପ୍ରଭଂଜକଃ
ସେ ଦୈତ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଗର୍ବର କୋମଳ ଲତାକୁ ଭଙ୍ଗ କରୁଥିବା।
ଗତଶଂକଃ ସ୍ଵପିତ୍ଯେକଃ ସର୍ଵଦା କୁଟିଲାଶଯଃ 5.2.65.
ଭୟରହିତ ହୋଇ, ସେ ଏକାକି ଶୁଏ, ସଦା କୁଟିଳ ଭାବ ଧାରଣ କରି।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସ ହି ଦୈତ୍ଯେଂଦ୍ରଃ ପୁଲୋମାତିରୁଷାନ୍ଵିତଃ ଦଦର୍ଶ ନାଭିକମଲେ ଚିନ୍ତଯାନଂ ପୁନଃପୁନଃ
ଏପରି କହି, ଦୈତ୍ୟମାନ୍ୟ ପୁଲୋମନ୍ କ୍ରୋଧରେ ଭରିଯାଇ, ତାଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି ନାଭିର ପଦ୍ମରେ ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ଦେଖିଲେ।
ଅଥ ଵ୍ଯାକୁଲତାଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ବ୍ରହ୍ମା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଦଦ୍ଭୁତମ୍
ତାହା ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ବ୍ରହ୍ମା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅସ୍ଥିର ହେଲେ।
ଅଥ ବୋଧଂ ଗତଃ କ୍ଷିପ୍ରଂ କୈଟଭାରିର୍ମହାବଲଃ
ତାପରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ କୈଟଭଘାତୀ ଶୀଘ୍ର ସଚେତନ ହେଲେ।
ଅଜେଯଃ ସଂଗରେ ଧୀରୋ ବ୍ରହ୍ମାଣମିଦମ ବ୍ରଵୀତ୍
ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜୟ ଓ ଧୈର୍ଯ୍ୟଶୀଳ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଅସୌ ଲବ୍ଧଵରୋ ଦୈତ୍ଯଃ ସହସା ମାଂ ଵିଜେଷ୍ଯତି
ସେଇ ଦୈତ୍ୟ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇ, ହଠାତ୍ ମୋତେ ଜିତିଯିବ।
ତସ୍ମାଦ୍ଗଚ୍ଛ ତ୍ଵରାଯୁକ୍ତୋ ମହାକାଲଵନେ ଶୁଭେ
ସେହିପାଇଁ, ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଭାବରେ ଶୁଭ ମହାକାଳବନକୁ ଯାଅ।